Murat Karayalçın, 1943'te Samsun'da dünyaya gelen, Türk siyasi hayatında Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı, SHP Genel Başkanlığı ve Dışişleri Bakanlığı gibi kritik görevleri üstlenmiş bir devlet adamıdır. Siyasi kariyerinden önce planlama ve kooperatifçilik alanlarında iz bırakan Karayalçın, Batıkent uydukent projesiyle de kentsel dönüşüm tarihine adını yazdırmıştır.
Eğitim ve Erken Kariyer
İlk ve ortaokul yıllarını Ankara Mimar Kemal İlkokulu ve Ortaokulu'nda tamamlayan Karayalçın, lise eğitimini Ankara Gazi Lisesi'nde aldı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde bir yıllık İngilizce hazırlık programının ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat-Maliye Bölümü'nden 1968'de mezun oldu. İngiltere'de kalkınma üzerine yüksek lisans yapan Karayalçın, Türkiye'ye döndükten sonra Devlet Planlama Teşkilatı'nda önce uzman yardımcısı, ardından uzman olarak görev yaptı. 1978-1979 yılları arasında CHP hükümetinde Köy İşleri ve Kooperatifler Bakanlığı bünyesinde Müsteşar Yardımcılığı üstlendi.
Kent-Koop'un kurucu kadrosunda yer alan Karayalçın, bu yapı içinde mali sekreterlik ve genel sekreterlik görevlerini yürüttü; 1981'den Mayıs 1991'e dek genel başkanlık koltuğunda oturdu. 1986-1987 döneminde Uluslararası İskan Konseyi Yönetim Kurulu üyeliği de yaptı. Ankara'nın kentsel gelişimine katkı sağlamak amacıyla öncülük ettiği Batıkent projesi, Türkiye'nin o tarihe kadar hayata geçirilen en büyük uydukent girişimi olarak tarihe geçti. Kasım 1986'da dönemin İngiltere Veliahtı Prens Charles'ın elinden Dünya Konut Yılı Ödülü'nü alan Karayalçın, aynı yıl Nokta Dergisi tarafından yılın iş insanı seçildi. 1987 ve 1991'de ise Türkiye'nin uluslararası tanıtımına katkıları gerekçesiyle TÜTAV ödülüne layık görüldü.
Belediye Başkanlığı ve Siyasi Liderlik
26 Mart 1989 yerel seçimlerinde Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) adayı olarak Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Karayalçın, bu görevi Eylül 1993'e kadar sürdürdü. Fransız hükümeti, 1993 yılında Türk-Fransız ilişkilerine verdiği katkılar karşılığında kendisini Ulusal Seviyede Lejyon Donör Nişanı ile onurlandırdı. Belediye başkanlığının sona ermesinin hemen ardından, 11 Eylül 1993'te gerçekleştirilen SHP 4. Olağan Kurultayı'nda Genel Başkan seçildi.
50. Hükümet döneminde 19 Eylül 1993'te Başbakan Yardımcılığı ve Devlet Bakanlığı görevine başlayan Karayalçın, Dışişleri Bakanlığı'nı Mümtaz Soysal'dan devraldı ve bu koltuğu 12 Aralık 1994'ten 27 Mart 1995'e dek işgal etti. SHP ile CHP'nin birleşmesinin ardından genel başkanlıktan çekildi.
Son Dönem Siyasi Süreci
18 Nisan 1999 yerel seçimlerinde CHP çatısı altında yeniden Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı için sandığa giden Karayalçın, bu sefer seçimi kazanamadı. Haziran 1999'daki CHP Kurultayı'nda genel başkanlığa aday oldu; burada da beklediği sonucu elde edemeyince partiden istifa etti. Ayrılış gerekçesi olarak parti hukukuna ve iç demokrasiye aykırı uygulamaları gösterdi.
Fikri Sağlar ile birlikte yeni bir sol yapılanma zemini hazırlayan Karayalçın, 24 Mayıs 2002'de Sosyal Demokrat Halk Partisi adını taşıyan yeni bir partiyi kurucuları arasında yer alarak hayata geçirdi. 28 Mart 2004 yerel seçimlerinde Demokratik Güç Birliği çerçevesinde Ankara Büyükşehir Belediye Başkan Adayı olarak yarışan Karayalçın yine başarı sağlayamadı. Deniz Baykal liderliğindeki CHP yönetimine duyduğu tepkiyi önce Parti Meclisi'nden, ardından partinin tamamından istifa ederek somutlaştırdı.