Modern epidemiyoloji ve mikrobiyolojinin öncülerinden olan Amerikalı doktor Theobald Smith, 31 Temmuz 1859 tarihinde New York eyaletinin Albany kentinde dünyaya gözlerini açtı. Philip Smith ve Theresa Kexel çiftinin oğlu olarak hayata başlayan araştırmacı, tıp dünyasında devrim yaratan keşifleriyle insanlık tarihine adını altın harflerle yazdırmayı başarıdı. Cornell Üniversitesi'nde felsefe eğitimi alıp 1881 yılında lisans derecesini elde eden genç bilim insanı, hekimlik kariyerine giden asıl kapıyı ise 1883'te Albany Tıp Fakültesi'nden tıp doktoru unvanı alarak araladı. Mezuniyetinin ardından bir süre tıbbi laboratuvar teknisyenliği gibi geçici işlerde deneyim kazanan Smith, eski profesörlerinin tavsiyesi ve yönlendirmesiyle hayatını tümüyle değiştirecek bir adım attı. Genç hekim, Washington'daki ABD Tarım Bakanlığı (USDA) bünyesindeki laboratuvarda araştırma asistanı pozisyonu elde ederek 1883 yılının aralık ayında buradaki yeni görevine heyecanla başladı.
Hastalıklarla Mücadele ve Salmonella'nın Keşfi
Tarihler 1884 yılını gösterdiğinde yetenekli doktor, bulaşıcı hayvan hastalıklarıyla mücadele amacıyla kongre kararıyla kurulan Hayvancılık Endüstrisi Bürosu'nda (BAI) müfettişlik görevini üstlendi. Bu önemli ajansta, tanınmış bir veteriner ve büro şefi olan Daniel Elmer Salmon'ın yönetimindeki ekiple çalıştı. Kongre tarafından yetkilendirilen bu büroda şu salgınlarla mücadele edildi:
- Domuzların bulaşıcı hastalığı,
- Sığır zatürresi,
- Teksas sığır ateşi ve glanders.
Smith, iki yıl boyunca domuzlarda bakteriyel aşılamanın etkilerini titizlikle inceledi. Bu çalışmalar sırasında, yanlışlıkla domuz kolerasının etken maddesini bulduğunu düşündü. Oysaki durum oldukça farklıydı. Araştırmacı, bu süreçte daha sonra Daniel Elmer Salmon'a ithaf edilecek olan Salmonella bakterisini keşfetmişti. Bahsi geçen mikroorganizma cinsi, 1900 yılında Joseph Leon Lignières tarafından Salmon'un adıyla anılmıştır; fakat ilk suş olan Salmonella choleraesuis'i keşfeden ve tanımlayan kişi araştırma asistanı Smith'ti. Başarılı hekim bu bakteriyi 1885 yılında izole etti. O günden bu yana söz konusu bakterinin 2.500'den fazla alt tipi tanımlandı.
Teksas Ateşi ve Tıp Tarihini Değiştiren Buluş
Bakteriyolojik araştırmalarının ardından başarılı hekim, sığırlarda ciddi güç kaybına ve ölümlere yol açan gizemli Teksas sığır ateşi hastalığına odaklandı. Veteriner F. L. Kilbourne ile omuz omuza vererek 1889 senesinde yürüttüğü titiz çalışmalar sonucunda, bu hastalığa sebep olan kene kaynaklı protozoan parazit Babesia bigemina'yı keşfetti. Bu tarihi buluş, bir eklembacaklının bulaşıcı bir rahatsızlığın yayılmasında doğrudan taşıyıcı (vektör) rolü oynadığının dünya tıp tarihinde kesin olarak kanıtlandığı ilk çalışma oldu. Böylece keneler ve sivrisinekler gibi böceklerin hastalıklardaki vektör rolü anlaşıldı. Bu büyük başarı, Paul de Kruif'in ünlü Mikrop Avcıları kitabında da detaylarıyla anlatıldı. Öte yandan araştırmacı, Washington'daki Columbian Üniversitesi'nde (günümüzdeki George Washington Üniversitesi) 1886-1895 yılları arasında dersler vererek okul bünyesinde Bakteriyoloji Bölümü'nü kurdu. Bilimsel merakını Potomac Nehri'deki fekal koliform kirliliği araştırmalarıyla birleştiren hekim, takip eden beş yılda çalışmalarını Hudson Nehri ve kollarına da taşıyarak su sanitasyonu alanında öncülük etti.
Akademik Çalışmalar ve Bilimsel Mirası
Büroda imza attığı son derece üretken çalışmalara rağmen Smith, federal hükümet bürokrasisinin katı kurallarından ve yöneticisinin liderlik konusundaki yetersizliklerinden şikayetçi olmaya başladı. Bu duruma daha fazla katlanmak istemeyen hekim, 1895 yılında Massachusetts eyaletinin Cambridge kentine taşınarak kariyerinde yeni bir sayfa açtı. Harvard Üniversitesi'nde karşılaştırmalı patoloji profesörü olarak ders vermeye başlayan başarılı araştırmacı, aynı zamanda Massachusetts Eyalet Sağlık Kurulu bünyesindeki patoloji laboratuvarının yöneticiliğini de üstlenerek çifte sorumluluk yüklendi. Uzun soluklu akademik serüvenini 1915 yılında Rockefeller Tıbbi Araştırma Enstitüsü bünyesindeki Hayvan Patolojisi Bölümü Müdürü olarak taçlandıran ünlü hekim, 1929'daki emekliliğine dek buradaki görevine devam etti. 1914 yılından itibaren Carnegie Enstitüsü mütevelli heyetinde de aktif rol üstlenen aslan burcu hekim, 10 Aralık 1934 tarihinde 75 yaşında hayata gözlerini yumdu.