Türk tiyatrosunun unutulmaz simalarından biri olan ve canlandırdığı Arap Bacı tiplemesiyle hafızalarda silinmez bir yer edinen usta oyuncu Teyfik Gelenbe, 1931 yılında İstanbul’da dünyaya gözlerini açtı. Çocukluk yılları oldukça zorlu geçen sanatçı, henüz altı aylık bir bebekken annesini kaybetti. On üç yaşına geldiğinde ise babasını yitirdi. Bu acılar onun yaşam yolculuğunu derinden etkiledi. İlköğrenimine İstanbul Kadıköy Atatürk İlkokulunda başlayan sanatçı, babasının görevi nedeniyle Muğla'ya taşınmak durumunda kaldı. Emniyet mensubu babasının Muğla'ya tayiniyle birlikte ilkokul ve ortaokul eğitimini bu şehirde başarıyla tamamladı. Babasının vefatı sonrası teyzesi ve anneannesiyle İstanbul'da yaşadı. Bu sırada hem çalışıp hem okuyarak zorlu koşullar altında İstanbul Vefa Lisesinden mezun oldu.
Hayat Mücadelesi ve Renkli Zanaat Yılları
Sahnelerin parıldayan ışıklarına ve alkışlarına henüz ulaşmadan önce, genç yaşta ailesini kaybetmenin getirdiği yükle geçimini sağlayabilmek adına birbirinden tamamen farklı iş kollarında büyük bir emek harcadı. Sahnede adeta devleşmeden önce geçim mücadelesi veren usta sanatçı, soba tamirciliğinden oto elektrikçiliğine, sünger avcılığından gazete mürettipliğine kadar uzanan çok geniş bir yelpazede çalışarak ekmeğini kazanmaya uğraştı. Muhasebecilik yaparak geçimini sağlamak için çabalarken, aynı zamanda yeşil sahalarda profesyonel futbolcu olarak top koşturdu. Bu işlerde sadece ekmeğini kazanmayı amaçladı. Tüm bu renkli ve zorlu hayat tecrübesi, sanatçının gelecekteki oyunculuk kariyerine çok büyük katkılar sağladı.
Sahnelerin ve Kendi Tiyatrosunun Kurulması
İstanbul Şehir Tiyatroları bünyesinde profesyonel oyunculuk dünyasına ilk resmi adımını 1957 yılında attı. Burada beş yıl boyunca başarılı çalışmalara imza attıktan sonra 1962 yılında ayrılma kararı aldı. İstanbul Şehir Tiyatroları'ndan birlikte ayrıldığı ünlü isimler Gazanfer Özcan ve Gönül Ülkü Özcan ile yollarını birleştirerek yeni bir tiyatro kurdu. Gazanfer Özcan ve Gönül Ülkü Özcan tiyatrosunun kurucu kadrosunda aktif olarak yer alarak sahne çalışmalarına devam etti. Gelenbe, kazandığı büyük tecrübelerle 1969 yılında kendi adını taşıyan Tevfik Gelenbe Tiyatrosunu kurdu. Bu sahne onun en önemli eseri oldu. Bu çatı altında sadece oyun sergilemekle kalmadı, genç yeteneklere kapılarını sonuna kadar açarak senelerce ücretsiz tiyatro eğitimi verdi. Tiyatro sevgisini yeni nesillere aşılamak için büyük çaba harcayan Gelenbe, kendi sahnesinde sergilediği oyunlarla halkın beğenisini kazanmayı başardı.
Tiyatro Oyunları ve Erken Dönem Sinema Çalışmaları
Tiyatro sahnesinde ise 'En İyisi Evlenmek', 'Kırkından Sonra', 'Sevda Salatası', 'Gülme Komşuna' ve 'Şekerpare' gibi çok sayıda seçkin oyunda önemli roller üstlendi. Sanatçı tiyatroda 'Bacım Sana Muhtacım', 'Sorma Söylemem', 'Herkes Kendi Yerine' ve 'Gönül Kimi Severse' gibi oyunlarda sahneye çıktı. Sanatçı, 'Hem Ağlarım Hem Giderim', 'Davetsiz Misafir' ve 'Balaban Ağa' gibi eserlerle tiyatroseverlerin hafızasında derin izler bıraktı. Sinema dünyasına da yabancı kalmayan oyuncu, 1961 yılında 'Biz İnsan Değil Miyiz' isimli sinema filminde rol aldı. Buradaki oyunculuğu ile de beyaz perdede ilk defa izleyiciyle buluşma imkanı yakaladı.
Uğurlugiller ile Ekranlarda Devleşen Arap Bacı Efsanesi
Teyfik Gelenbe adının geniş kitlelerce duyulmasını sağlayan en önemli gelişme, radyo oyunları oldu. Radyoda yayınlanan Uğurlugil Ailesi adlı tiyatro oyunundaki Arap Bacı tiplemesi, izleyicinin gönlünde taht kurmayı başardı. Bu rol onunla tamamen özdeşleşti. Yıllar boyunca hem radyo mikrofonlarında hem de tiyatro sahnesinde bu karakteri başarıyla yaşattı. Selçuk Kaskan’ın kaleme aldığı popüler radyo skeçleri, 1988 yılında televizyon ekranlarına aktarıldı. Televizyon için hazırlanan Uğurlugiller dizisi, Yıldız Kenter, Tevfik Gelenbe ve Şükran Güngör gibi dev isimleri başrollerde bir araya getirdi. Dizideki samimi performansı usta oyuncuyu tüm Türkiye'nin sevgilisi haline getirirken, bu sevimli karakter sonraki kuşaklar tarafından da çok sevildi. Sanatçı, televizyon ekranlarında 'Şen Dullar', 'Huzursuzlar' ve 'İki Oda Bir Sinan' gibi sevilen yapımlarda da rol alarak izleyicinin karşısına çıkmayı sürdürdü.
Özel Hayatı ve Sanatsal Mirası
Teyfik Gelenbe, hayatı boyunca üç kez evlilik gerçekleştirdi. İlk evliliğinden Ali isminde bir erkek çocuk babası oldu. İkinci evliliğini 1966 yılında Güzin Sokullu ile yaptı; bu birliktelik üç yıl sürdükten sonra 1969 yılında boşanma ile sonuçlandı. Üçüncü ve son evliliğini ise 1970 senesinde Sevim Gelenbe ile mutlu bir şekilde gerçekleştirdi. Ömrünün sonuna kadar süren bu evlilikten, kendisi gibi oyuncu olan Arkın Gelenbe ile Ecem adında bir kızı dünyaya geldi. Teyfik Gelenbe, 20 Ekim 2004 tarihinde İstanbul’da amansız bir hastalık olan kanser nedeniyle yetmiş üç yaşında vefat etti ve arkasında çok zengin bir sanatsal miras bıraktı.
Oynadığı Bazı Tiyatro Oyunları
- En İyisi Evlenmek
- Kırkından Sonra
- Sevda Salatası
- Bacım Sana Muhtacım
- Sorma Söylemem
- Herkes Kendi Yerine
- Davetsiz Misafir
- Hem Ağlarım Hem Giderim
- Şekerpare
- Gülme Komşuna
- Gönül Kimi Severse
- Sil Baştan
- Ele Verir Talkını
- Kaçan Kazanıyor
- Balaban Ağa
Rol Aldığı Filmler ve Diziler
- Biz İnsan Değil Miyiz (Sinema Filmi, 1961)
- Uğurlugil Ailesi (TV Dizisi, 1988-1991)
- Şen Dullar (TV Dizisi, 1991)
- Huzursuzlar (TV Dizisi, 2001)
- İki Oda Bir Sinan (TV Dizisi, 2002)