Suphi Ziya Özbekkan, geleneksel Klasik Türk müziğinin son temsilcisi kabul edilen, aynı zamanda bürokrat ve hukukçu kimliğiyle öne çıkmış çok yönlü bir cumhuriyet dönemi aydınıdır. 1887 yılında İmparatorluğun başkenti İstanbul'da doğan sanatçı, sanat ve siyaset dünyasının tam merkezinde büyümüştür. Babası Yusuf Ziya Paşa'nın sanatsal nüfuzunun etkisiyle konak atmosferinde müzikle yoğrularak yetişmiştir. Klasik Türk musikisinin tüm inceliklerini usta çırak ilişkisiyle öğrenen Özbekkan, 19 Temmuz 1966 tarihinde Ankara'da yaşama veda etmiştir.
Sanat Dolu Bir Konakta Büyümek
Sanatçının babası Yusuf Ziya Paşa, II. Abdülhamit döneminin önde gelen devlet adamlarından olmasının yanı sıra, ünlü konservatuvar Dârülelhan'ın da kurucusudur. Annesi Ayşe Behiye Hanım ise Osmanlı'nın tanınmış şahsiyetlerinden Abdüllatif Suphi Paşa'nın kızıdır. Böylesine seçkin bir aile ortamında, babasının konağında özel eğitimler alarak büyüen Suphi Ziya, küçük yaşlardan itibaren sanatın büyülü havasını solumuştur. Konakta aldığı derslerle Arapça ve Farsça dillerine hakimiyet kazanmıştır.
Genç Suphi Ziya, musiki eğitimine kemençe ile adım atmıştır. Lavtacı Andon'un kardeşi Civan Ağa ile Kemençeci Vasilaki'den tam dört yıl boyunca düzenli kemençe eğitimi almıştır. Klasik Türk müziğinin teori ve pratik bilgisini ise Hacı Kirami Efendi ve Leon Hancıyan gibi dönemin dev isimlerinden öğrenmiştir. Geleneksel meşk usulüne bağlı kalarak nota eğitimi almayan sanatçının bestelediği eserler, ilerleyen yıllarda dostları ve diğer müzisyenler tarafından notaya aktarılmıştır.
Bürokrasi ve Hukuk Dünyasındaki Kariyeri
Sanat eğitiminin yanı sıra akademik kariyerine de önem veren sanatçı, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde yükseköğrenim görmüştür. Henüz öğrencilik yıllarında Hariciye Nezareti'nde Fransızca katip yardımcılığı yaparak devlet hizmetine adım atmıştır. Mezuniyetinin ardından diplomatik görevlerle iki yıl Roma ve bir yıl Cenevre büyükelçiliklerinde çalışmıştır. Hukuk eğitimini ise yoğun çalışma hayatı nedeniyle ancak 1911 senesinde tamamlayabilmiştir.
Bürokrasi basamaklarını hızla tırmanan Özbekkan, 1914 yılında İtibar-ı Millî Bankası Genel Kâtibi unvanını almıştır. Bu görevi vesilesiyle 1920 yılına kadar çok sayıda diplomatik ve ticari yurt dışı gezisinde bulunmuştur. 1922 yılından itibaren ise aktif olarak serbest avukatlığa yönelmiştir. Çeşitli yabancı ortaklı şirketlerde görev almış ve Türk Ticaret ve Sanayi Bankası'nda müdürlük yapmıştır. Dışişleri ve Ticaret bakanlıklarında da üst düzey sorumluluklar üstlenen Özbekkan, Londra, Kahire ve Roma büyükelçiliklerimizde ticaret danışmanı olarak Türkiye'yi temsil etmiştir.
Vatanına 1943 yılında dönen tecrübeli bürokrat, Ticaret Bakanlığı İnceleme Kurulu üyeliğine atanmıştır. Aynı dönemde müzikal birikimini kurumsal düzeye taşımak amacıyla 1943-1945 yılları arasında Ankara Radyosu Müdürlüğü görevini yürütmüştür. Devlet hizmetinden 1952 yılında resmi olarak emekliye ayrılmıştır. Ancak musikiden kopamayarak 1962 yılına kadar radyoda sanat danışmanlığı ve üslup hocalığı görevlerini özveriyle sürdürmüştür. Hayata gözlerini yumduğu 19 Temmuz 1966 tarihinden sonra cenazesi Ankara'daki Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Musiki Dehası ve Unutulmaz Besteleri
Müzik dünyasında Suphi Ziya adıyla nam salan sanatçı, üretken bestecilik kariyerine kırk iki yaşında adım atmıştır. Sanatçının ilk bestesi dini nitelikte bir ilahidir. Din dışı ilk eseri ise güftesi Fazıl Ahmet Aykaç'a ait olan ve Uşşak makamında hayat bulan ünlü bestesidir. Türk sanat müziğinin geleneksel çizgisine sadık kalarak eserler üreten Özbekkan, bu alandaki klasik bestekârların son büyük temsilcisi olarak tarihe geçmiştir.
Sanat yaşamı boyunca zengin bir repertuvar oluşturan Özbekkan, 32 ayrı makamda toplam 65 nadide esere imza atmıştır. Bu eserler arasında en duygusalı, erken yaşta ebediyete uğurladığı kızı Hümeyra'nın anısına bestelediği Muhayyer makamındaki şarkıdır. Hicaz Divan formu ile Uşşak makamındaki diğer meşhur eseri de musiki arşivimizin en kıymetli hazineleri arasında kabul edilir.
- Neden Hiç Durmadan Sevmiş - Fazıl Ahmet Aykaç'ın sözleriyle bezeli ilk din dışı Uşşak eseri.
- Titrer Yüreğim Her Ne Zaman Yâdıma Gelsen - Erken yaşta kaybettiği kızı Hümeyra için bestelediği hüzün dolu Muhayyer eser.
- Ne Zaman Gelse Hayalin Bu Harabata Senin - Türk müziğinin en seçkin örneklerinden biri olan Uşşak eseri.