Sina Akşin, 1937 yılında dünyaya gelen, Türkiye'nin yakın tarih araştırmalarına yön veren en önemli tarih profesörleri ve akademisyenleri arasında yer alır. Robert Kolej ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden sonra Amerika Birleşik Devletleri'ne giden seçkin araştırmacı, uluslararası ilişkiler alanında iki yüksek lisans derecesi almıştır. Ülkesine döndüktün sonra uygarlık tarihi üzerine dersler veren Akşin, doktora tezi olarak kaleme aldığı çalışmasıyla yakın dönem siyasal gelişimleri anlama yolunda kalıcı bir iz bırakmıştır. Ankara Üniversitesinde uzun yıllar görev yapan başarılı tarihçi, eğitimciliğinin yanı sıra sivil toplum ve siyaset dünyasında da aktif roller üstlenmiştir.
Akademik Gelişimi ve Eğitim Yolculuğu
Seçkin tarihçi Sina Akşin, entelektüel altyapısını Türkiye'nin ve dünyanın önde gelen eğitim kurumlarında aldığı nitelikli eğitimlerle oluşturmuştur. 1955 senesinde prestijli Robert Kolej bünyesinden mezuniyetini alan Akşin, hemen ardından yükseköğrenimine devam etmiştir. Eğitim hayatı başarılarla doludur. Hukuk alanındaki eğitimini tamamlamak gayesiyle başladığı İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi sıralarından 1959 yılında başarıyla mezun olmuştur. Hukuk eğitiminin ardından akademik ufkunu genişletmek amacıyla rotasını yurt dışına çeviren genç araştırmacı, prestijli Fulbright bursu kazanarak Amerika Birleşik Devletleri'ne geçiş yapmıştır. Burslar onun önünü açmıştır. Boston kentinde konumlanan dünyaca ünlü Fletcher School of Law and Diplomacy bünyesinde uluslararası ilişkiler disiplinine odaklanmıştır. Bu saygın okuldan iki ayrı yüksek lisans derecesi alarak akademik yetkinliğini pekiştirmiştir.
Tarih Kürsüsündeki Çalışmaları ve Eserleri
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki eğitiminin ardından yurda dönen Sina Akşin, 1961-1967 yılları arasında Robert Koleji Yüksek Okulunda Uygarlık Tarihi öğretim görevlisi olarak çalışmıştır. Askerlik görevini ifa ettiği esnada akademik çalışmalarını sürdüren araştırmacı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi üzerinden Son Çağ Tarihi alanında doktora derecesine hak kazanmıştır. 1968 yılında kazandığı bu doktora unvanının temelini teşkil eden 31 Mart Olayı tezi, 1970 ve 1972 yıllarında basılarak kitaplaştırılmıştır. Akademik kariyerinde hızla yükselen Akşin, 1969 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi bünyesindeki Türk Siyasal Hayatı Kürsüsüne asistan olarak atanmıştır.
Uluslararası alanda araştırmalarına hız kesmeden devam eden başarılı akademisyen, 1971-1972 döneminde Birleşmiş Milletler bursunu kazanarak İngiltere Devlet Arşivinde bir yıl boyunca kritik incelemeler gerçekleştirmiştir. Bu değerli arşiv çalışmaları araştırmacının ufkunu genişletmiştir. Türkiye'ye döndüktün sonra akademik basamakları tırmanmaya devam eden Akşin, 1975 yılında doçentlik payesini almıştır. Doçentlik tezi olan İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele başlıklı eserini 1976 ve 1983 yıllarında yayınlayarak tarih yazınına kazandırmıştır. Akademik başarısı yabancı devletlerin de ilgisini çekmiştir. Fransız Hükümetinin sağladığı özel bir bursla 1978-1979 döneminde Fransa Dışişleri Bakanlığı arşivlerinde de bir yıl boyunca yoğun araştırmalar yürütmüştür.
1980 yılında Türk Siyasal Hayatı Kürsüsü başkanı seçilen Sina Akşin, aynı yıl klasik eseri Jön Türkler İttihat ve Terakki kitabını yayımlamıştır. Bu eser büyük bir kitleye ulaşmıştır. Değerli hocanın yazıları ve derinlikli denemeleri, Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi ile Toplum ve Bilim gibi prestijli mecmualarda, ayrıca çeşitli günlük gazetelerde sıklıkla yer bularak geniş kitlelere ulaşmıştır. 1989 yılında profesörlük unvanına layık görülen Akşin, akademik yaşamını sürdürdüğü Ankara Üniversitesinden 2004 senesinde emekli olmuştur.
Sivil Toplum Çalışmaları ve Siyaset Yaşamı
Akademik araştırmalarının yanı sıra toplumsal dinamiklere ve sivil alana da büyük önem veren profesör, bu doğrultuda çeşitli kurumlarda sorumluluk almıştır. Kendisi, ülkenin insan hakları alanındaki gelişimine katkıda bulunmak gayesiyle kurulan Türkiye İnsan Hakları Kurumu Vakfı (TİHAK) kurucu üyeleri arasında yer almaktadır. Ayrıca cumhuriyet değerlerinin ve Atatürk ilkelerinin yaygınlaştırılması amacıyla kurulan Atatürkçü Düşünce Derneği bünyesinde Genel Başkan Yardımcılığı görevini yürütmüş, aynı zamanda ADD'nin Genel Yönetim Kurulu üyesi olarak çalışmalarını sürdürmüştür. Sivil toplumdaki aktif duruşunu siyaset alanına da taşıyan Akşin, bir dönem Bağımsız Cumhuriyet Partisi bünyesinde genel başkan yardımcılığı vazifesini de üstlenmiştir. Onun çalışmaları topluma örnek teşkil etmektedir.
Önemli Eserleri ve Kitapları
Sina Akşin'in kaleme aldığı ve Türk tarih yazımında büyük öneme sahip olan bazı çalışmalar şu şekildedir:
- 31 Mart Olayı (Doktora tezi)
- İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele (Doçentlik tezi)
- Jön Türkler İttihat ve Terakki (Kürsü başkanlığı dönemi eseri)