Çocukluğu ve eğitimi
Sergei (Sergo) Paracanov, 9 Ocak 1924'te Tiflis'in Mtatsminda mahallesinde Ermeni bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Hem anne hem baba tarafı Gürcistan'da yaşayan ailelerdendi. Dedesi Davit Paracanyan işlerini kolaylaştırmak için Çarlık döneminde soyadını Rusça Paracanov olarak değiştirmişti. Babası Çarlık ordusunda subaydı, Ekim Devrimi'nden sonra antikacılık yaptı. Sergo'nun Ana ve Rusana adlı iki ablası vardı.
Tiflis Konservatuvarı'nda şan ve keman eğitimi aldı, resim ve bale derslerine de devam etti. Moskova Devlet Sinema Enstitüsü'ne girmek için Puşkin'in Mozart ve Salieri oyunundan uyarlanmış bir senaryo yazdı ve 1946'da enstitüye kabul edildi. 1947'de Tiflis'te tutuklandı, ertesi yıl serbest bırakıldı. Daha sonra iki kez daha hapse girecekti.
Yönetmenliğe adım
Hapisten çıkınca Savçenko'nun Üçüncü Darbe filminde asistan oldu; Taras Şevçenko filminde de asistanlık yaptı. 1952'de Kiev'de Dovjenko stüdyolarında çalışmaya başladı. Yakov Bazelyan ile çektiği ilk kısa filmi Moldova Masalı ile enstitüden mezun oldu. 1954'te yine Bazelyan ile ilk uzun metrajlı filmi Andrieşi'yi çekti, ardından belgeseller yönetti. Tek başına ilk uzun filmi müzikal komedi İlk Delikanlı'yı 1958'de çekti. Ukrayna Rapsodisi (1961) ve Taşta Bir Çiçek (1962) bu dönemin filmleridir.
Uluslararası tanınma ve baskı
1964'te çektiği Unutulmuş Ataların Gölgeleri San Francisco, Roma ve Montreal festivallerinde gösterildi, ödüller aldı ve onu yurtdışında tanıttı. 1965'te Moskova'da sınırlı sayıda sinemada gösterilen film Sovyet seyircisinin tepkisini çekti ve geniş gösterime sokulmadı. Aynı yıl Kiev prömiyerinde Ukraynalı aydınların tutuklanmasına karşı tavır aldı. Sayat Nova filminin ardından senaryoları ve projeleri reddedilmeye başlandı; film kısaltılıp Narın Rengi adıyla gösterildi.
Kasım 1973'te Valentin Moroz davasında aleyhte ifade vermeyi reddedince Kiev'de hapsedildi ve beş yıl hapse mahkûm edildi. Dünyaca ünlü sanatçıların imza verdiği geniş bir kampanya yürütüldü. Sonunda serbest kalıp Tiflis'e gitmesine izin verildi.
Son dönem ve ölümü
1984'te yeniden film çekme izni aldı ve Suram Kalesi Efsanesi'ni çekti. Aynı yıl Tiflis'te ilk sergisini açtı. 1986'da Pirosmani Teması Üstüne Arabeskler belgeselini, 1987'de Aşık Garip'i çekmeye başladı. 1988'de ilk kez SSCB dışına çıkabildi ve Rotterdam'daki gösterime katıldı. Nisan 1989'da İstanbul Film Festivali'ne geldi. Paracanov, 20 Temmuz 1990'da Erivan'da öldü.
Benzer kişiler
- Memduh Ün (Sinema Yönetmeni)
- Carrie Fisher (Senarist)
- Giray Altınok (Senarist)
- Andrey Tarkovski (Senarist)
- Cem Gelinoğlu (Senarist)
- Abbas Kiyarüstemi (Senarist)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Sergei Parajanov maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.