Türk futbolunun ve hakemlik müessesesinin en önemli öncülerinden biri olan Halit Şazi Tezcan, 1907 yılında İstanbul'un tarihi semti Eyüpsultan'da dünyaya gözlerini açtı. Spor kariyerine kaleci olarak adım atan Tezcan, yaşadığı talihsiz bir sakatlık sonrasında Türk sporunda hakemliğin profesyonelleşmesinde ve uluslararası arenada temsil edilmesinde öncü rol oynadı.
Yeşil Sahalardan Hakem Kürsüsüne Uzanan Yol
Kâzım Bey ve Şükran Hanım'ın oğlu olan Tezcan, gençlik yıllarında kaleci mevkisinde görev yaptı. Başarılı sporcunun yeşil sahalarda kalesini koruduğu kulüpler şunlardır:
- Kasımpaşa
- Darüşşafaka
- Beykoz
Aynı dönemde Beykoz Ameli Hayat Okulu bünyesinde beden eğitimi öğretmenliği görevini de üstlenen Tezcan, 1928 senesinde talihsiz biçimde kolunun kırılması üzerine aktif futbolculuk ve eğitmenlik kariyerini erken yaşta noktalamak zorunda kaldı. Spordan kopmayan başarılı isim, 1932 yılında açılan hakemlik kursuna katılarak yeni bir döneme adım attı. Kursu başarıyla bitirip diplomasını almasının ardından hakemlik kariyerine resmen başladı.
Uluslararası Arenada Bir Türk Düdüğü
Hakemlik kariyerinde hızla yükselen Şazi Tezcan, kısa sürede ulusal ve uluslararası müsabakalarda boy göstermeye başladı. 1936'da gerçekleştirilen Berlin Yaz Olimpiyatları'na giden Türkiye kafilesinde resmi futbol hakemi olarak görev aldı. Kariyerinin en fırtınalı dönemlerinden birini ise 28 Kasım 1937'de İstanbul'da oynanan ve AEK'nın 3-2 kazandığı Fenerbahçe-AEK karşılaşmasında yaşadı. Bu karşılaşmada Esat Kaner'i oyundan ihraç eden Tezcan, kurulan futbol mahkemesi tarafından ömür boyu men cezasına çarptırıldı. Ancak İstanbul Mıntıkası Disiplin Divanı bu kararı iptal etti.
Türkiye'de hakemlerin lisanslandırılmaya başlandığı 1 Ekim 1940 tarihinde, Türk spor tarihine geçen bir gelişme yaşandı. Tezcan, ülkemizdeki 1 numaralı millî hakem lisansının sahibi oldu. Başarıları sınırları aşan tecrübeli hakem, 4 Mayıs 1947 tarihinde Beyrut Belediye Stadyumu'nda Lübnan ile Suriye arasındaki hazırlık karşılaşmasını yönetti. Böylelikle yabancı iki ülkenin millî takımları arasındaki bir maçı yöneten ilk Türk hakem unvanını kazandı. Bu tarihi başarıyı, 1948 yılında FIFA listesine dahil edilerek ilk FIFA kokartlı Türk hakem olması izledi.
Türk Sporuna Adanan Bir Ömür ve Vedası
Şazi Tezcan, sadece yeşil sahalarda düdük çalmakla yetinmedi ve spor yöneticiliğinde de aktif görevler üstlendi. Kendisi aynı zamanda Türkiye Su Sporları Federasyonu bünyesinde asbaşkanlık ve ajanlık görevlerini yürütmüş, ayrıca 1947'de hizmete giren Mithatpaşa Stadyumu'nun müdürlüğünü de üstlenerek spor yöneticiliği alanında aktif rol oynamıştır. 1961 yılına gelindiğinde ise Bölge Spor Servisinde çalışmaya başladı.
Türk sporunun bu unutulmaz ismi, 11 Haziran 1962 tarihinde Kanlıca'dan Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüğüne gitmek üzere bindiği vapurda kalp krizi geçirerek vefat etti. Tezcan'ın naaşı, ertesi gün Eyüp Sultan Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Eyüpsultan Mezarlığı'nda toprağa verildi.