Samson Özararat, 1951 yılında Konya'da dünyaya gelmiş, ODTÜ mezunu bir endüstri mühendisi olmasının yanı sıra Türkiye ile Ermenistan arasındaki diplomatik ilişkilerde üstlendiği tarihi arabuluculuk rolleriyle tanınan çok yönlü bir isimdir. Aslen Bitlisli bir ailenin evladı olan Özararat, eğitim hayatındaki üstün başarılarının ardından mühendislik kariyerine başlamış, 1980 sonrasında ise Fransa'ya yerleşerek uluslararası arenada adından söz ettirmiştir. Ermeni kökenli eski bir Türk vatandaşı olan deneyimli isim, özellikle doksanlı yıllardaki kritik diplomatik temasları kolaylaştırarak iki komşu ülke arasında köprü vazifesi görmüştür.
Konya'dan ODTÜ'ye Uzanan Eğitim Yılları
Silva Hanım ile Panos Özararat çiftinin çocuğu olarak Konya'da doğan Samson Özararat, Margarit ve Varujan isimli iki kardeşle büyüdü. Çocukluk yıllarında memleketindeki Konya 19 Mayıs İlkokulu'nu tamamlayan Özararat, o dönemdeki törenlerde mehter takımında davul çalarak dikkat çekiyordu. İlköğreniminin ardından rotasını İstanbul'a çevirdi ve Saint Joseph Lisesi'nin orta kısmında eğitim aldı. Lise eğitimini Ankara Fen Lisesi gibi seçkin bir kurumda tamamladı. Bu başarılı süreci, 1970'te girdiği Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Endüstri Mühendisliği Bölümü izledi.
Üniversiteden 1974 yılında mezun olmasının hemen ardından Türkiye Elektrik Kurumu bünyesinde mühendislik kariyerine adım attı. Mesleki gelişimini sürdürmek amacıyla aynı süreçte ODTÜ'de iş idaresi üzerine yüksek lisans yaptı. Akademik ve profesyonel birikimini İstanbul'a taşıyarak Sabancı Holding iştiraki olan KORDSA bünyesinde proje mühendisi sıfatıyla görev aldı. Ülkesine olan borcunu ise 1979-1980 yılları arasında Deniz Harp Okulu Komutanlığında Yön Eylem Araştırması bölümünde öğretim üyesi olarak askerlik hizmetini yerine getirerek ödedi.
Fransa Yılları ve Kritik Diplomatik Arabuluculuk
Askerlik görevinin bitişiyle birlikte 1980 yılında Fransız bir hanımla evlenen Özararat, Fransa'nın Nice kentine yerleşti. Bu evlilikten iki çocuk sahibi olan ünlü mühendis, ilerleyen süreçte Fransız vatandaşlığını kazanırken Türk vatandaşlığından çıkarıldı. Uzun yıllardır Avrupa'da yaşamını sürdüren Özararat, Ermenistan'a yönelik insani yardımları organize eden SOS-ARMENIE isimli yardım organizasyonunun başkanlığını yürütmektedir. Geçmişte hem Ermenistan hem de Fransa pasaportu taşımaktaydı. Günümüzde ise yalnızca Fransa pasaportuna sahiptir.
Özararat, sivil toplum faaliyetlerinin yanı sıra devletler arası hassas temaslarda da kritik misyonlar üstlenmiştir. Ermenistan'ın bağımsızlık sonrasındaki ilk Cumhurbaşkanı Levon Ter-Petrosyan'a 1991-1998 yılları arasında danışmanlık hizmeti sunmuştur. Bu süreçte gerçekleştirdiği en önemli diplomatik hamle, 12 Mart 1993 tarihinde Fransa'da Ter-Petrosyan ile Milliyetçi Hareket Partisi lideri Alparslan Türkeş arasındaki tarihi gizli buluşmayı organize etmek olmuştur. İki liderin bir araya gelmesinde kilit bir köprü görevi üstlenen Özararat, bölge barışı adına önemli bir inisiyaf almıştır.
Uluslararası Temsil ve Diplomatik Başarıları
Karadeniz Ekonomik İşbirliği İş Konseyi (KEİK) çatısı altında Ermenistan temsilcisi olarak görev yapan Özararat, iki ülke arasındaki diyalog kanallarını açık tutmak için çalışmalarını sürdürmüştür. Nitekim 12 Aralık 2013 tarihinde Erivan'da gerçekleştirilen ve dönemin Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile Ermeni mevkidaşı Edvard Nalbandyan'ın bir araya geldiği zirvede de hazır bulunmuştur. Deneyimli ismin diplomatik ve sivil toplum kariyerindeki bazı önemli dönüm noktaları şunlardır:
- SOS-ARMENIE Vakfı Başkanlığı: Avrupa genelinden Ermenistan'a ulaştırılan insani ve kalkınma yardımlarının koordinasyonunu sağlamıştır.
- Cumhurbaşkanlığı Danışmanlığı: Ermenistan'ın kurucu Cumhurbaşkanı Ter-Petrosyan'a sekiz yıl boyunca dış ilişkiler ve strateji konularında danışmanlık yapmıştır.
- Tarihi Arabuluculuk Rolü: 1993 yılında Alparslan Türkeş ile Ter-Petrosyan'ın Fransa'da gerçekleştirdiği kritik barış görüşmesine zemin hazırlamıştır.
- KEİK Temsilciliği: Karadeniz Ekonomik İşbirliği bünyesinde bölgesel ekonomik iş birliği projelerine katkıda bulunmuştur.