Erken yaşamı ve eğitimi
Sadır Nurgocoyeviç Caparov, 6 Aralık 1968'de Issık-Göl iline bağlı Tüp ilçesinin Keng-Suu köyünde doğdu. Ortaokulu 1986'da tamamladıktan sonra Kırgız Ulusal Fiziksel Kültür ve Spor Akademisi'ne girdi. 1987'de Sovyet Ordusu'na alındı ve Novosibirsk'te bir telekomünikasyon bölümünde iki yıl komutan olarak görev yaptı. 1989-1991 arasında akademideki eğitimine devam etti. 2006'da Kırgız-Rus Slav Üniversitesi'nden hukuk derecesiyle mezun oldu.
Erken siyasi kariyeri
Siyasi yaşamına 2005 Lale Devrimi'nden sonra başladı. Mart 2005'te Tüp seçim bölgesinden Yüksek Konsey üyeliğine seçildi ve Cumhurbaşkanı Kurmanbek Bakiyev'in destekçisi oldu. 2006'da Eyalet Ödülleri Komisyonu üyesi, 2007'de Af Komisyonu başkan yardımcısı oldu. 2007 seçimlerinde Ak Jol listelerine katıldı, ancak cumhurbaşkanına danışmanlığı sürdürdü. 2008-2010 arasında Ulusal Yolsuzluğu Önleme Ajansı'nın yetkili temsilcisi olarak çalıştı. 2010 Kırgız Devrimi'nde Bakiyev devrildi. Ekim 2010 seçimlerinde Kamçıbek Taşiyev liderliğindeki Ata-Curt listesinden yeniden Yüksek Konsey'e seçildi ve Yargı ve Hukuki Konular Komitesi'nin başkanı oldu.
Kumtor tartışması ve hapis
2012'den itibaren memleketi Issık-Göl bölgesindeki Kumtor altın madeninin kamulaştırılmasını savundu ve işletmeci şirketi çevre ihlalleri ve yolsuzlukla suçladı; bu tutum ona vatandaşlar arasında popülerlik kazandırdı. 2012 sonbaharında Kumtor'un millileştirilmesi için yapılan mitinglerden birinde protestocular Bişkek'teki Beyaz Saray'ı ele geçirmeye çalıştı. Caparov ve Taşiyev, iktidara zorla el koymakla suçlandı; Mart 2013'te bir yıl altı ay hapse mahkûm edildiler, ancak Haziran 2013'te Bişkek Şehir Mahkemesi onları beraat ettirdi. 27 Haziran 2013'te Karakol'daki Kumtor protestolarında Emilbek Kaptagayev'i rehin almaya çalışıldı. Yetkililer Caparov'u planı düzenlemekle suçladı; o suçlamayı reddederek Kırgızistan'dan ayrıldı ve bir süre yaşadığı Kıbrıs'a gitti. 2017'de dönmeye çalışırken 25 Mart'ta Kırgız-Kazak sınırında gözaltına alındı ve 11 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı.
Başbakanlık ve cumhurbaşkanlığı
5 Ekim 2020'de parlamento seçimi sonuçlarına karşı kitlesel gösteriler başladı. 6 Ekim sabahı Taşiyev liderliğindeki protestocular Caparov'u hapishaneden çıkardı ve Bişkek'teki Ala-Too Meydanı'na götürdü. Akşam, Dostuk Oteli'ndeki milletvekilleri başbakanlığa atanmasını onayladı; ancak Tilek Toktogaziev gibi isimler atamanın yasadışı olduğunu savundu. 13 Ekim'de Cumhurbaşkanı Sooronbay Ceenbekov, vekâleten oy kullanılması gerekçesiyle atamayı reddetti. Caparov 14 Kasım 2020'de, Ocak 2021 cumhurbaşkanlığı seçimine itiraz etmek için istifa etti ve 10 Ocak 2021'deki seçimde Kırgızistan cumhurbaşkanı seçildi. Ekim 2026 itibarıyla 57 yaşındadır.
Benzer kişiler
- Olof Palme (Siyasetçi)
- Abdülfettah el Sisi (Siyasetçi)
- Abdurrahman Köksaloğlu (Siyasetçi)
- Atilla Mutman (Siyasetçi)
- Boris Yeltsin (Siyasetçi)
- Cafer Tayyar Eğilmez (Siyasetçi)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Sadır Caparov maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.