Rıza Çalımbay, 2 Şubat 1963 tarihinde Sivas'ta dünyaya gelerek Türk futbol tarihinin en önemli simgelerinden biri olmayı başardı. Yeşil sahalarda sergilediği üstün çalışkanlık ve bitmek bilmeyen enerjisi sayesinde spor kamuoyu tarafından Atom Karınca lakabıyla taçlandı. Futbolculuk yıllarının tamamını Beşiktaş'ta geçiren sadakat timsali sporcu, kulübünün efsanevi kaptanlığını da yıllarca üstlendi. Türk futboluna hem sahada oyuncu hem de kulübede teknik direktör olarak hizmet eden deneyimli futbol adamı, Türkiye liglerinin en çok maça çıkan çalıştırıcısı unvanını da elinde bulunduruyor.
Sivas'tan Beşiktaş'a Uzanan Sadakat Dolu İlk Adımlar
Sivas'ın Yıldızeli ilçesinde doğan Rıza Çalımbay, dört kardeşiyle birlikte mütevazı bir ailede büyüdü. İlkokul eğitimini doğduğu şehirde tamamladıktan sonra, babası Bektaş Çalımbay'ın taş ocağında yaşadığı iş kazası ailenin kaderini değiştirdi. Aile, 1970'li yıllarda İstanbul'a göç etmek zorunda kaldı. Babası Bebek'te kapıcılık ve tiyatro bekçiliği yaparken, genç Rıza da bakkalda çalışarak ev bütçesine katkı sağladı.
Henüz 13 yaşındayken girdiği Beşiktaş altyapısı, yaşamının dönüm noktası oldu. Genç takımlarda yükselirken bakkal çalışanı olarak izin alıp idmanlara koştu. Altyapıda Türk futbolunun öncü isimlerinden Serpil Hamdi Tüzün ile çalışma şansı buldu. 1980/1981 sezonunda A takım kadrosuna dahil edildi. Sahada sağ kanat başta olmak ücere, orta sahanın ortasında ve sağ bek pozisyonunda da görev alabilen jokere dönüştü. Tam 16 sezon süren Beşiktaş kariyerinde başka hiçbir takımda oynamayarak sadakatin zirvesini temsil etti.
Kupalar ve Rekorlarla Dolu Futbolculuk Dönemi
Siyah-beyazlı forma altında 494 lig mücadelesinde yer alan başarılı futbolcu, kulübün en çok resmî maça çıkan ismi olarak tarihe geçti. Sahaya yansıttığı mücadeleci ruhu ve üstün oyun zekasıyla toplamda 40'ın üzerinde gol kaydetti. Türk futbol tarihinin en görkemli maçlarından olan, 15 Ekim 1989'daki 10-0'lık Adana Demirspor karşılaşmasında ilk 11'de başlayıp iki asistle galibiyete katkı sundu.
Beşiktaş formasıyla tam 20 kupa kaldıran efsane oyuncunun başarı tablosu şöyledir:
- 6 kez Türkiye Ligi şampiyonluğu (1982, 1986, 1990, 1991, 1992, 1995)
- 3 kez Türkiye Kupası zaferi
- 4 kez Cumhurbaşkanlığı (Süper) Kupası şampiyonluğu
- 6 kez TSYD Kupası ile 1 kez Başbakanlık Kupası
Millî takım seviyesinde de ülkesini gururla temsil eden Rıza Çalımbay, farklı genç yaş kategorileri de dahil olmak ücere 52 kez ay-yıldızlı formayı terletti. A Millî Takım düzeyinde çıktığı 38 mücadelede Türkiye'nin kaptanlığını da yıllarca üstlendi. 13 Kasım 1991 tarihindeki İrlanda karşılaşmasında penaltıdan tek millî golünü kaydetti. Ayrıca, 1992 yılında UNICEF tarafından organize edilen özel maçta Almanya'ya karşı mücadele eden Dünya Karması'na da seçildi. Efsane kaptan, Temmuz 1996'da düzenlenen görkemli bir jübile maçıyla aktif futbolculuk yaşantısını noktaladı.
Teknik Direktörlük Kariyeri ve Rekorlar
Futbolu bıraktıktan hemen sonra İngiltere'de antrenörlük eğitimlerini tamamlayarak yurda döndü. Teknik adamlık kariyerine Beşiktaş'ta Christoph Daum'un yardımcısı olarak adım attı. İlk başteknik direktörlük deneyimini ise 2001 yılında başına geçtiği Göztepe'de yaşadı. Sonrasđnda anlaştığı Denizlispor ile kulübün ilk UEFA Kupası serüvenini yazarak Sparta Prag ve Lyon gibi güçlü Avrupa ekiplerini eledi. Yeşil-siyahlı ekiple UEFA Kupası'nda son 16 turuna ve çeyrek finale ulaşan başarılar elde etti.
Ankaragücü ve Rizespor maceralarının ardından Ocak 2005'te yuvaya dönerek Beşiktaş'ta Del Bosque'nin yerine teknik direktör oldu. Oldukça sıkıntılı başlayan o dönemde, takımı ligin ikinci yarısında adeta ayağa kaldırarak büyük ivme yakaladı. Yeni sezonda Malmö'yü 4-1'lik skorla yenseler de yaşanan puan kayıpları sebebiyle 9. haftada görevinden istifa etti. Anadolu'da pek çok takımı çalıştırdıktan sonra 2019'da memleketinin ekibi Sivasspor'un başına geçti. Sivasspor ile dört sezon boyunca üst üste üç yıl Avrupa kupalarına katılma başarısı gösterdi. Kulübüyle 2022'de Türkiye Kupası'nı kazanarak tarihi bir zafere imza attı. Avrupa arenasında ise takımıyla Konferans Ligi grubundan lider çıkarak son 16 turunda mücadele etti. Kasım 2023'te ikinci kez Beşiktaş teknik direktörlüğüne getirilse de bu birliktelik kısa sürdü ve Aralık 2023'te son buldu. Rıza Çalımbay, Türkiye Süper Lig tarihinde en çok maça çıkan teknik direktör unvanıyla efsanevi kariyerini sürdürüyor.
