İngiliz sinemasının ve tiyatrosunun en üretken dehalarından biri olan Peter Ustinov, 16 Nisan 1921 tarihinde Londra'da dünyaya geldi. Çok uluslu aile kökenlerinden aldığı kültürel zenginlikle büyüyen sanatçı, genç yaşta adım attığı sahnelerde kısa sürede küresel bir şöhrete kavuştu. Aktörlüğün yanı sıra yazarlık, senaristlik ve yönetmenlik gibi farklı disiplinlerde de ustalığını kanıtlayan bu benzersiz figür, sanat kariyerini çocuk haklarını korumaya adadığı insani misyonlarla taçlandırdı. Hem güldürü yeteneği hem de canlandırdığı dedektif karakterleriyle hafızalarda silinmez izler bıraktı.
Çok Kültürlü Bir Yaşam ve Sahneye İlk Adımlar
Babası Rus kökenli bir gazeteci olan Jona Baron von Ustinov, Alman diplomasisinde görev yaparken İngiliz gizli servisi için çalışmış ve Nazi karşıtlığıyla bilinmiştir. Annesi ise Fransız ve İtalyan bağları bulunan yetenekli bir oyuncuydu. Bu melez soy ağacı sebebiyle sanatçı, kendisini doğuştan bir dünya vatandaşı olarak tanımlardı. Eğitimini London Theatre Studio bünyesinde tamamlayan genç yetenek, henüz 17 yaşındayken Players Theatre Club sahnesinde profesyonel kariyerine ilk adımını attı. Çok geçmeden Atlantik'in her iki yakasında da aranan bir yüz haline geldi. Altı dili akıcı konuşabilen aktör, kısıtlı düzeyde Türkçe ve Yunanca da bilmekteydi. Taklit ve şive yeteneği sayesinde televizyon programlarının gözdesi oldu.
Beyaz Perdenin Zirvesi ve Oscar Başarıları
Ustinov, kamera arkasındaki yeteneğini 1944 yılından itibaren yazdığı senaryolarla göstermeye başladı ve iki yıl sonra yönetmenlik koltuğuna oturdu. Sinema dünyasındaki asıl büyük çıkışını ise unutulmaz rollerle ve aldığı prestijli ödüllerle gerçekleştirdi. 1952 yılında Quo Vadis filmindeki başarılı performansıyla Altın Küre ödülünü kucakladı. Ardından 1960 yapımı tarihi epik film Spartaküs ve 1964 yapımı macera filmi Topkapı ile iki kez En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Akademi Ödülü kazandı. Beyaz perdede özellikle polisiye edebiyatın efsanevi dedektifi Hercule Poirot ve ünlü Charlie Chan tiplemelerine hayat vererek dünya çapında silinmez bir iz bıraktı. Sanatçı ayrıca 1984 yılında Yaşar Kemal'in ünlü eserinden sinemaya aktardığı Memed My Hawk filminde hem yönetmenlik yaptı hem de Abdi Ağa karakterini canlandırdı.
Çocuk Hakları Mücadelesi ve Son Dönem
Sanat hayatı boyunca kırkın üzerinde filmde başrol oynayan ve onlarca tiyatro oyunu ile opera yöneten Ustinov, sadece sanatıyla değil, insani yönüyle de büyük takdir topladı. Kendisini dünya çocuklarının refahına adayarak 1968 yılında UNICEF İyi Niyet Elçisi unvanını aldı. Bu kapsamda Çin, Rusya, Myanmar, Kenya ve Mısır gibi pek çok ülkeye resmi ziyaretlerde bulunup üst düzey yöneticilerle çocuk haklarının iyileştirilmesi için müzakereler yürüttü. Usta aktörün kariyeri boyunca kazandığı bazı prestijli ödüller şunlardır:
- 1952 Altın Küre Ödülü: Quo Vadis filmiyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu
- 1960 Akademi Ödülü: Spartaküs filmiyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu
- 1964 Akademi Ödülü: Topkapı filmiyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu
- 1990 Britanya İmparatorluğu En Üstün Hizmet Nişanı: Kraliçe II. Elizabeth tarafından verilen onur unvanı
1990 yılında Kraliçe II. Elizabeth tarafından sanata ve insani yardım çalışmalarına sunduğu katkılardan ötürü Britanya İmparatorluğu En Üstün Hizmet Nişanı ile onurlandırılan sanatçı, üç kez evlendi ve dört çocuk sahibi oldu. Usta yazar ve oyuncu, 28 Mart 2004 tarihinde İsviçre'de 83 yaşında hayata gözlerini yumdu.
