Kürt kökenli Türk hukukçu ve eski milletvekili Orhan Doğan, 25 Temmuz 1955 tarihinde Şırnak'ta doğdu.
Kendisi yakın siyaset tarihinin en çok konuşulan isimlerindendir.
Eğitim yıllarından parlamentoya, oradan da cezaevine uzanan yaşamı boyunca hak arama odaklı bir siyasi çizgi izledi.
Özellikle meclisteki 1991 yılı yemin töreninin hemen sonrasında başlayan soruşturma ve dava süreçleriyle kamuoyunun yakından tanıdığı bir figür haline geldi.
Avukatlık mesleğiyle başladığı hak arama mücadelesini kurucu ortağı olduğu sivil toplum örgütleri ile siyasi partiler bünyesinde kararlılıkla sürdüren ünlü politikacı, 2007 yılında geçirdiği ani kalp krizi neticesinde hayata gözlerini yumdu.
Orhan Doğan Kimdir?
Babası memur Yusuf Doğan'ın devlet kadrolarındaki görevi sebebiyle çocukluk yılları ile okul dönemi Türkiye'nin farklı vilayetlerinde geçmiştir.
Bu memuriyet nedeniyle eğitimini çeşitli illerde sürdürdü.
İlköğrenimine Mardin ilinin Kızıltepe ilçesindeki bir okulda başlayan Doğan, babasının tayinleri sebebiyle eğitim hayatını değişik kentlerde sürdürdü.
Hukuk eğitimi alma hedefiyle 1974 senesinde adım attığı Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden başarıyla mezun olarak diploma almaya hak kazandı.
Üniversite eğitimi devam ettiği esnada 1975 ile 1981 yılları arasında Ankara Altındağ İlköğrenim Müdürlüğü bünyesinde muhasebe memuru vazifesini yürüten Doğan, okul sonrasında memleketine dönerek 1983 yılında Cizre'de avukatlığa başladı.
Siyaset Yılları ve İnsan Hakları Mücadelesi
Cizre'deki avukatlık faaliyeti sırasında bölgesel çalışmalarda bulundu.
Bu doğrultuda 1989 yılında faaliyete geçen İnsan Hakları Derneği'nin kurucu üyeleri arasında yer alarak insan hakları mücadelesini resmileştirdi.
Dernek bünyesindeki hak savunuculuğu faaliyetlerini sürdürürken, 1991 yılına gelindiğinde İHD'nin il başkanlığı görevini üstlenerek çalışmalarını yoğunlaştırdı.
Siyasi kulvarda da etkin bir rol oynamak isteyen tecrübeli avukat, Halkın Emek Partisi'nin kurucu üyeleri arasına katıldı.
HEP'in Sosyaldemokrat Halkçı Parti ile gerçekleştirdiği seçim ittifakı çerçevesinde Şırnak bölgesinden milletvekili adayı olarak listelerde yer buldu.
Böylece 1991 genel seçimlerinde Şırnak milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girdi.
Tarihi Yemin Töreni ve Sonraki Süreç
TBMM 19. Dönem yemin töreni 6 Kasım 1991'de düzenlendi.
Törende Leyla Zana'nın Türkçe başladığı yemini Kürtçe tamamlaması meclis salonunda tepkiyle karşılandı.
Bu olayın sonrasında Orhan Doğan hakkında da yasal soruşturma başlatıldı.
Gelişen yargı süreçlerinin neticesinde Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından on beş yıl hapis cezasına çarptırılarak cezaevine gönderildi.
Cezaevinde bulunduğu süre zarfında hak ihlallerine karşı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne müracaat ederek hukuk mücadelesini sürdürdü.
Uluslararası mahkemede yapılan yargılama neticesinde Türkiye mahkûm edilerek Orhan Doğan'a yirmi beş bin dolar ödenmesine karar verildi.
Yıllar boyunca devam eden bu çetin hukuki süreç, Yargıtay'ın 2004 senesinde açıkladığı beraat kararıyla tamamen sonuçlandı.
Tahliyesinin akabinde kapatılan HEP'in yerine DEP saflarına geçiş yapan Doğan, bu oluşumun da Anayasa Mahkemesi kararıyla kapatılması üzerine kurulan Demokratik Toplum Hareketi'nin kurucu üyeleri arasında yer aldı.
Siyasi yaşamına daha sonra faaliyete başlayan Demokratik Toplum Partisi bünyesinde Merkez Yürütme Kurulu üyesi sıfatıyla devam etti.
Takvimler 2007 yılını gösterdiğinde genel seçimlerde Şırnak ilinden bağımsız milletvekili adayı olabilmek için resmi müracaatta bulundu.
Ancak bu müracaat Yüksek Seçim Kurulu tarafından veto edildi.
Adaylık talebi engellense de çalışmalarını sürdüren Doğan, Doğubeyazıt'ta düzenlenen Doğubeyazıt Festivali'ne katıldı.
Festival kapsamında düzenlenen etkinlikler esnasında geçirdiği ani kalp krizi sonucunda vefat etti.
Aynı zamanda evli ve beş çocuk babası olan tecrübeli politikacı, 29 Haziran 2007 tarihinde vefat etti.
Orhan Doğan'ın yaşamı boyunca üyesi olduğu veya yönetiminde yer aldığı başlıca kurum ve partiler şu şekildedir:
- İnsan Hakları Derneği (İHD): Kurucu üye ve Şırnak İl Başkanı
- Halkın Emek Partisi (HEP): Kurucu Kurul Üyesi
- Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP): 1991 Seçimleri Şırnak Milletvekili
- Demokrasi Partisi (DEP): Milletvekili ve Parti Üyesi
- Demokratik Toplum Hareketi (DTH): Kurucu Üye
- Demokratik Toplum Partisi (DTP): Merkez Yürütme Kurulu Üyesi