Türkiye'nin akademik ve idari tarihine damga vuran önemli şahsiyetlerden biri olan Profesör Doktor Orhan Dikmen, 29 Eylül 1915 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelmiştir. Yaşamı boyunca hem bilim dünyasında hem de devlet kademelerinde üstlendiği sorumluluklarla ülkesine büyük hizmetlerde bulunmuştur. Kendisi, seçkin yerli ve yabancı eğitim kurumlarında yetişmiş yüksek donanımlı bir iktisatçı olarak tanınmaktadır. 3 Aralık 2007 tarihindeki vefatına kadar geçen ömrünü, Türkiye'nin kalkınma ve eğitim vizyonuna adamıştır. Siyasi kariyerinde üstlendiği Tarım Bakanlığı görevi ise onun toplumsal sorunlara getirdiği kalıcı çözümlerle hatırlanmasını sağlamıştır. Bu zengin yaşam öyküsü, azim dolu bir kariyerin yansımasıdır.
Akademik Başarılar ve Eğitim Hayatı
Eğitim hayatına ülkenin en köklü ve saygın eğitim yuvalarından biri olan Galatasaray Lisesi bünyesinde adım atan Orhan Dikmen, buradaki eğitimini başarıyla tamamlamıştır. Buradan mezun olduktan sonra yükseköğrenim hayatına yön veren genç Dikmen, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi bünyesine katılmıştır. Akademik merakı ve hukuk alanına duyduğu derin ilgi, onu aynı zamanda İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi sıralarına da taşımıştır. Her iki zorlu fakülteyi de başarıyla bitirerek çifte diploma alma başarısı göstermiştir.
Lisans eğitimlerinin ardından akademik ufkunu daha da genişletmek isteyen Dikmen, rotasını Fransa'ya çevirerek Paris Üniversitesi Yüksek Hukuk ve İktisat Etüdleri Programında lisansüstü eğitimine başlamıştır. Bu saygın kurumda yürüttüğü titiz bilimsel araştırmalar neticesinde yüksek lisans derecesini başarıyla elde eden Dikmen, edindiği engin birikim sayesinde ülkemizin iktisat dünyasında kalıcı bir yer edinmiştir.
Kurucu Roller ve Uluslararası Temsil
Yurda dönmesinin ardından İstanbul Üniversitesi kadrosuna dahil olan ve burada bilimsel çalışmalarına hız veren Orhan Dikmen, akademik yaşamı boyunca üniversite bünyesinde çok sayıda önemli idari sorumluluk üstlenmiştir. Üniversitenin senato üyeliği görevinde bulunan seçkin akademisyen, aynı zamanda uzun yıllar boyunca İktisat Fakültesi Dekanlığı makamını büyük bir yetkinlikle yürütmüştür. Maliye Kürsüsü Başkanlığı görevini de yürüten Dikmen, iktisat teorilerinin pratikle buluşması adına çeşitli vakıf ve derneklerin kurulmasına öncülük etmiştir.
Akademik kurumların dışına taşan vizyonuyla Dikmen, sivil toplum ve araştırma kuruluşlarında da kurucu roller üstlenmiştir. Bu doğrultuda, Maliye Enstitüsü Vakfı kurucu üyeleri arasında yer almıştır. Ayrıca, Türkiye'nin iktisadi gelişimine yön vermek amacıyla kurulan İktisadi Araştırmalar Vakfı kurucu üyeliği ve yönetim kurulu başkanlığı gibi mühim vazifeleri başarıyla icra etmiştir. Şişli İktisat ve Ticaret Yüksek Okulu öğretim üyeliği ve müdürlüğü görevlerini yürütmüştür. Kendisi, Türkiye İktisatçılar Derneği başkanlığını da başarıyla üstlenmiştir.
Orhan Dikmen'in yetkinliği yalnızca ulusal düzeyle sınırlı kalmamış, sınırları aşan bir etki alanına kavuşmuştur. Milletlerarası Vergi Hukuku Birliği üyeliğinde bulunarak küresel iktisat çevrelerinde saygı gören bir konuma yükselmiştir. Ayrıca, Milletlerarası Maliye Enstitüsü başkan vekilliği görevini başarıyla yürütmüştür. İktisadi İşbirliği Avrupa Ligi başkan vekilliği ile Milli Komite başkanlığı gibi uluslararası platformlarda Türkiye'yi başarıyla temsil etmiştir. OECD ve RCD misyonlarında üyelik ve başkanlık sıfatıyla aktif görev alarak küresel işbirliklerine değerli katkılar sunmuştur.
Tarım Bakanlığı ve Siyasi Mirası
Akademik ve kurumsal başarılarının zirvesinde olan Orhan Dikmen, 1970'li yılların başında aktif siyaset sahnesine adım atmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin otuz üçüncü hükümeti olan birinci Nihat Erim Hükümeti kabinesinde görev almıştır. Bu dönemde Türkiye Tarım Bakanı olarak atanmıştır. Başarılı hizmetlerinin ardından otuz dördüncü hükümet döneminde de görevine devam eden Dikmen, 27 Mart 1971 ile 22 Mayıs 1972 tarihleri arasında kesintisiz olarak bu makamı idare etmiştir.
Bakanlığı boyunca tarımın kalkınması yönünde önemli adımlar atmıştır. Dikmen, bu kritik vazifeyi selefi olan İlhami Ertem'den devralmıştır. Bakanlık koltuğunu daha sonra halefi İlyas Karaöz'e devretmiştir. Kısa ancak son derece yoğun geçen bu bakanlık dönemi, onun icracı yönünü net biçimde ortaya koymuştur. Siyasi sahnedeki bu asil duruşu, onun devlet adamı kimliğini pekiştirmiştir.
Bakanlık görevinin nihayete ermesiyle birlikte Dikmen yeniden çok sevdiği akademiye ve sivil toplum çalışmalarına yönelmiştir. Bilimsel makaleleri, yetiştirdiği binlerce öğrenci ve kurduğu sivil inisiyatiflerle topluma katkı vermeyi sürdürmüştür. Onun kurduğu vakıflar, günümüzde dahi iktisadi araştırmalar alanında saygın faaliyetler yürütmeye devam etmektedir. 3 Aralık 2007 tarihinde aramızdan ayrılan Orhan Dikmen, hem saygın bir bilim insanı hem de dirayetli bir devlet adamı olarak adını ülkemizin modernleşme tarihine gururla yazdırmıştır.