İsmail Nihat Erim, hukuk ve akademi dünyasındaki derin birikimini devlet yönetimine aktarmış, Türkiye Cumhuriyeti'nin 13. Başbakanı sıfatıyla tarihe geçmiş seçkin bir siyaset adamıdır. Siyaset sahnesinde üstlendiği üst düzey sorumluluklarla bilinen Erim, 19 Temmuz 1980 tarihinde İstanbul Dragos'ta konumlandığı sırada Dev-Sol militanları tarafından planlanan suikast sonucunda 68 yaşında hayata gözlerini yummuştur. Trajik ölümüyle Türk siyasi tarihinin en hüzünlü sayfalarından birinin öznesi haline gelen Erim, hem hukukçu kimliğiyle hem de kritik dönemlerde aldığı kararlarla hatırlanmaktadır.
Akademiden Parlamentoya Uzanan Siyaset Yolculuğu
Akademik çevrelerde ve hukuk alanında edindiği donanımı parlamentoya taşıyan İsmail Nihat Erim, millet iradesini temsil etme noktasında oldukça istikrarlı bir grafik çizmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisinde Cumhuriyet Halk Partisi saflarından tam beş dönem boyunca milletvekili seçilerek halkın sesini kürsüye taşımıştır. Siyasi olgunluk döneminde üstlendiği kabine görevleri ise onun idari yeteneğini ortaya koymuştur. 1948 ile 1950 yılları arasında yürütme organında aktif olarak yer alan Erim, bu süreçte Bayındırlık Bakanlığı görevini ifa etmiş ve aynı kabinede Başbakan Yardımcılığı koltuğuna oturarak yürütmenin merkezinde konumlanmıştır.
12 Mart Muhtırası ve Başbakanlık Dönemi
Türkiye'nin demokrasi yolculuğunda derin izler bırakan 12 Mart Muhtırası, Nihat Erim'in kariyerinde yepyeni bir sayfa açmıştır. Bu muhtıra çok şeyi değiştirdi. Muhtıranın yarattığı olağanüstü koşullar altında ülkenin yönetim sorumluluğunu üstlenen tecrübeli devlet adamı, 1971-1972 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı olarak görev yapmıştır. Bu zorlu süreçte başbakanlık makamının getirdiği tüm yasal ve idari sorumlulukları omuzlayan Erim, akademisyen titizliğiyle ülkeyi içinde bulunduğu buhrandan çıkarmak için çaba sarf etmiştir. Onun bu dönemdeki başbakanlık performansı, Cumhuriyet tarihinin en çok analiz edilen yönetim süreçleri arasında yer almaktadır.
Trajik Son ve Siyasi Mirası
Aktif siyaset hayatı boyunca hukuk devletinin ve akademinin prensiplerinden beslenen Nihat Erim, Türkiye'nin içinden geçtiği en gerilimli dönemlerin birinde terörün hedefi olmuştur. 19 Temmuz 1980'de İstanbul Dragos'ta gerçekleştirilen suikast, onun 68 yıllık yaşam mücadelesini sonlandırmıştır. Saldırı büyük bir şok yarattı. Dev-Sol militanlarının düzenlediği bu saldırı, Türkiye'de derin yankılar uyandırmış ve eski bir başbakanın hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan karanlık bir dönem olarak tarihe geçmiştir. Onun bıraktığı miras, hukukçu kimliğiyle özdeşleşmiştir. Erim'in hayatındaki dönüm noktaları aşağıda listelenmiştir:
- Cumhuriyet Halk Partisi çatısı altında parlamentoda yürütülen beş dönem milletvekilliği
- 1948-1950 yılları arasında üstlenilen Bayındırlık Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı makamları
- 12 Mart Muhtırası'nın ardından 1971-1972 yıllarında icra edilen Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığı görevi
- 19 Temmuz 1980 tarihinde İstanbul Dragos'ta uğranılan suikast sonucu vefatı