Türk siyasetine ve spor dünyasına derin izler bırakan Mehmet Nüzhet Ulusoy, Samsun'un yerel yönetiminde ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin koridorlarında görev yapmış önemli bir hukukçu ve devlet adamıdır. 1 Ocak 1922 tarihinde Samsun'un Çarşamba ilçesinde dünyaya gelen Ulusoy, belediye başkanlığından parlamenterliğe uzanan kariyer yolculuğunda ülkenin en çalkantılı dönemlerine bizzat tanıklık etti. Hukuk eğitiminin ardından Samsun Belediye Başkanlığı, 11. dönem Samsun milletvekilliği ve Samsunspor başkanlığı gibi kritik sorumluluklar üstlenen bu renkli sima, yerel kalkınmanın yanı sıra ulusal düzeydeki tarihi döneçlerde de belirleyici roller oynadı. Trabzon kökenli bir ailenin ferdi olarak başladığı hayat serüvenini, hem adalet mekanizmasında hem de yeşil sahalarda Samsun halkına adadı.
Köklü Aile Mirasından Hukuk Kürsülerine
Nüzhet Ulusoy'un kökleri, Karadeniz'in kadim topraklarına dayanır. Onun kökleri Trabzon'un Of ilçesine dayanmaktadır. Ailesinin Samsun'un Çarşamba ilçesine yerleşmesinin ardından dünyaya gözlerini açan Nüzhet Bey, Fazile Hanım ile Abdullah Kemalettin Bey'in oğludur. Ailenin manevi dünyası ve bölgedeki itibarı, dedesi Muhammed Bahaeddin Efendi'den gelmekteydi. Yörenin en saygın din alimlerinden biri olarak tanınan dedesinin mirası, Ulusoy'un çocukluk ve gençlik yıllarında adalet duygusunun şekillenmesinde önemli bir rol oynadı. Başarılı genç, yükseköğrenim için İstanbul'un yolunu tuttu. Döneminin en prestijli eğitim kurumlarından biri olan İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olarak mesleki hayatına adım attı. Bu zorlu ve nitelikli hukuk eğitimi, onun hem avukatlık yıllarında hem de gelecekteki çalkantılı siyasi davalarında en büyük dayanağı olacaktı.
Mezuniyetinin ardından memleketi Samsun'a dönen Ulusoy, burada bir süre serbest avukatlık yaparak adalet dağıtılmasına katkı sundu. Şehirdeki hukuki sorunlara getirdiği çözümler ve mesleki duruşu, onun yerel siyasette hızla yükselmesini sağladı. Genç yaşta Samsun halkının sevgisini ve güvenini kazanarak kentin yönetim kademelerinde söz sahibi olmaya başladı. Hukukçu kimliği, ona yerel yönetimde karşılaşılan karmaşık bürokratik engelleri aşmasında büyük bir vizyon ve kolaylık kazandırdı. Bu dönemde edindiği tecrübeler, onu kısa süre içinde Samsun'un en genç ve dinamik belediye başkanlarından biri yapmaya giden yolu döşedi.
Belediye Başkanlığından Parlamentoya ve Yassıada Günlerine
Samsun'un yerel yönetim tarihinde önemli bir dönüm noktası olan 16 Ocak 1953 tarihi, Nüzhet Ulusoy'un belediye başkanı olarak göreve başladığı gündür. Görevi Hamit Erip Kember'den devralan Ulusoy, yaklaşık 4,5 yıl boyunca Samsun Belediye Başkanı olarak şehre hizmet etti. Kentin imarından sosyal yaşamına kadar pek çok alanda projeler yürüten genç başkan, ulusal siyasete atılmak amacıyla bu görevinden feragat etme kararı aldı. Demokrat Parti (DP) saflarında genel siyasete adım atmak isteyen Ulusoy, 11 Eylül 1957 tarihinde belediye başkanlığı görevinden resmen istifa etti. Samsun listesinde 11. sıradan aday gösterilen deneyimli siyasetçi, 27 Ekim 1957 tarihinde gerçekleştirilen genel seçimlerde Samsun milletvekili seçilerek Ankara'nın yolunu tuttu. TBMM çatısı altında kentin sorunlarını dile getiren ve yasama faaliyetlerine katılan Ulusoy, Türk siyasi tarihinin en çalkantılı süreçlerinden birine dahil oldu.
Meclsisteki yasama faaliyetlerinin yanı sıra Ulusoy, parlamento çalışmaları kapsamında 18 Nisan 1960 tarihinde kurulan ve 15 üyeden oluşan tarihi Tahkikat Komisyonu'nda da görev aldı. Ancak bu görev, sadece birkaç ay sonra ülkenin kaderini değiştirecek olan askeri müdahalenin ardından onun için zorlu bir yargılama sürecinin kapısını aralayacaktı. 27 Mayıs İhtilali gerçekleştikten sonra tutuklanan diğer Demokrat Parti mensuplarıyla birlikte Yassıada'ya sevk edildi. Burada kurulan yüksek mahkemede, Yeşilhisar olayları ve Tahkikat Komisyonu üyeliği gerekçe gösterilerek hakkında idam cezası talep edildi. Yassıada'da gergin duruşmaların ardından sürgün cezası aldı. 18 Eylül 1961'de açıklanan mahkeme kararıyla 3 yıl 4 ay sürgün cezasına çarptırıldı. Bu ceza, onun siyasi hayatına ket vurdu. Ancak aynı zamanda demokrasi tarihindeki sarsılmaz yerini de perçinledi.
Mehmet Nüzhet Ulusoy'un Üstlendiği Kritik Görevler
Kariyeri boyunca hem hukuk hem de siyaset alanında aktif roller üstlenen Nüzhet Ulusoy'un hayatındaki dönüm noktaları ve üstlendiği başlıca sorumluluklar şunlardır:
- Samsun Belediye Başkanlığı (1953 - 1957)
- 11. Dönem Samsun Milletvekilliği (1957 - 1960)
- Samsunspor Kulübü Kurucu Üyeliği ve 3. Başkanlığı (1971 - 1972)
Samsunspor'un Kuruluşu, Kulüp Başkanlığı ve Son Yılları
Özgürlüğüne kavuşunca yeniden avukatlık yapmaya başladı. Kentine olan bağlılığını bu kez spor alanında göstermek isteyen Ulusoy, Samsun'un spor tarihini kökten değiştiren adımlardan birini attı. Şehrin en büyük markası haline gelecek olan Samsunspor'un kurucu üyeleri arasında aktif olarak yer aldı. Kulübün kuruluş heyecanını ve örgütlenme aşamalarını bizzat yürüten tecrübeli isim, 1 Haziran 1971'de Samsunspor'un üçüncü başkanı olarak seçildi. Ayrıca kulübün kurumsallaşması yolunda önemli adımlar atarak yaklaşık bir yıl boyunca kırmızı-beyazlı kulübün başkanlık koltuğunda oturdu. Mart 1972'de kulüp başkanlığı görevini Bülent Semizoğlu'na devrederek spor yöneticiliği kariyerini sonlandırdı.
1980'li yıllara gelindiğinde, geçmişin izlerini silmeye çalışan Türkiye'de eski siyasilere yönelik siyasi hakların iade edilmesi süreci başladı. Siyasi hakların iadesiyle yeniden aktif siyasete döndü. 1983 yılında yapılan genel seçimlerde Milliyetçi Demokrasi Partisi (MDP) çatısı altında Samsun birinci bölge milletvekili adayı oldu. Ancak değişen siyasi dengeler ve seçmen tercihleri nedeniyle bu seçimlerde meclise girmeye hak kazanamadı. Seçimin ardından aktif siyaset sahnesinden çekilme kararı aldı. Geri kalan yaşamını ise sevgili ailesiyle birlikte geçirdi. Evli ve üç çocuk babası olan Nüzhet Ulusoy, ömrünün son demlerini Ankara'da geçirdi. Deneyimli siyasetçi, 6 Mayıs 2000'de Ankara'da öldü. Cenazesi, sevdalısı olduğu Samsun'a getirilerek Samsun Asri Mezarlık'taki aile kabristanlığında toprağa verildi. Onun adı, Samsun'un caddelerinde, spor kulübünde ve yerel yönetim tarihinde silinmez bir miras olarak yaşamaya devam etmektedir.