Nuri Bilgin, Türkiye'de sosyal psikoloji alanının kurumsallaşmasında ve gelişmesinde öncü rol oynamış, Türk akademisinin en saygın bilim insanlarından biridir. Afyon'un Sandıklı ilçesinde 15 Ekim 1948'de dünyaya gelen ünlü profesör, yaşamı boyunca kaleme aldığı yirmiyi aşkın akademik kitapla psikoloji literatürüne yön vermiştir. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin kuruluş sürecindeki katkıları ve yetiştirdiği binlerce öğrenciyle tanınan Bilgin, 3 Şubat 2015 tarihinde İzmir'de geçirdiği bir kalp krizi neticesinde aramızdan ayrılmıştır. Bilimsel çalışmalarının yanı sıra yazar Elif Şafak'ın da babası olan akademisyen, özellikle kimlik, kolektif bellek ve insan-eşya ilişkileri üzerine yaptığı özgün araştırmalarla hafızalarda her zaman saygın bir yer edinmiştir.
Akademik Yolculuk ve Fransa Yılları
İlk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra eğitim hayatına Akşehir İlköğretmen Okulu'nda devam eden Nuri Bilgin, öğretmenlik okulunun ardından yüksek öğrenim için Ankara'ya gitmiştir. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü'nde Psikoloji ve Pedagoji Kürsüsü'nü başarıyla tamamlayan genç felsefeci, mezuniyetinin ardından ilk mesleki deneyimini kazanmıştır. 1969-1970 döneminde Kozan'da öğretmenlik yaptı. Bu görevden sonra hayatında yeni bir sayfa açıldı.
Genç akademisyen, 1971 yılında 1416 sayılı yasa kapsamında düzenlenen yurt dışı lisansüstü eğitim sınavını birincilikle kazanarak Milli Eğitim Bakanlığı bursuyla doktora yapmak üzere Fransa'ya gönderilmiştir. Yabancı dil eğitimini tamamladıktan sonra Strasbourg Louis Pasteur Üniversitesi Sosyal Psikoloji Enstitüsü bünyesinde akademik çalışmalarına başlayan Bilgin, burada dünyaca ünlü bilim insanı Prof. Abraham Moles ile çalışma fırsatı bulmuştur. İki yıl boyunca Prof. Moles'un asistanlığını yürüten Bilgin, ülkelerin ve işletmelerin ekonomik gelişiminde rol oynayan psikososyal kriterlerin belirlenmesini konu alan kapsamlı doktora tezini 1976 yılında tamamlayarak doktor unvanını elde etmiştir.
Ege Üniversitesi'ndeki Kuruluş ve Yöneticilik Dönemi
Fransa'daki başarılı doktora çalışmalarının ardından 1976 yılında Türkiye'ye dönen Nuri Bilgin, İzmir'e yerleşerek Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin kuruluş hazırlıklarında aktif bir rol üstlenmiştir. Araştırma görevlisi olarak başladığı bu yolda hızla yükseldi. Başarılı çalışmalarıyla dikkat çeken bilim insanı, 1981 yılında doçentlik unvanını kazanmış, 1988 yılında ise aynı üniversitede profesörlük kadrosuna atanmıştır.
Uzun yıllar boyunca Ege Üniversitesi bünyesinde idari ve akademik sorumluluklar üstlenen Prof. Dr. Nuri Bilgin, Sosyal Psikoloji Anabilim Dalı Başkanlığı görevini uzun süre başarıyla yürütmüştür. Bunun yanı sıra Edebiyat Fakültesi Dekan Yardımcılığı, Dekanlık ve Psikoloji Bölüm Başkanlığı gibi kritik görevlerde bulunarak fakültenin gelişimine yön vermiştir. Ayrıca üniversite senatosunda üye olarak görev alarak yükseköğretim politikalarının belirlenmesinde söz sahibi olmuştur. Bilgin, son nefesine kadar ders vermeyi sürdürdü.
Sosyal Psikolojiye Kazandırdığı Eserler ve Aile Hayatı
Prof. Dr. Nuri Bilgin, çevre psikolojisi, endüstriyel psikoloji ve iletişim psikolojisi gibi sosyal psikolojinin farklı alanlarında yaptığı öncü çalışmalarla tanınmaktadır. Akademik kariyeri boyunca 21 kitap kaleme alan yazar, Türkçe ve yabancı dillerde çok sayıda makale, telif ve çeviri eser yayımlamıştır. Farklı gazete ve popüler dergilerde kaleme aldığı yazılarla bilimsel bilgiyi toplumun geniş kesimlerine ulaştırmayı hedeflemiştir.
Nuri Bilgin'in kaleme aldığı başlıca eserler şunlardır:
- Sosyal Psikoloji
- Tarih ve Kolektif Bellek
- Sosyal Değişme Sürecinde İnsan - Eşya İlişkileri
- Sosyal Bilimlerde İçerik Analizi
- Kimlik İnşası
- Sosyal Psikoloji Sözlüğü: Kavramlar Yaklaşımlar
- Siyaset ve İnsan: Siyaset Psikolojisi Yazıları
- Cumhuriyeti Anlamak
Akademik başarılarının yanında renkli bir aile yaşamına sahip olan Bilgin, ilk evliliğini Şafak Atayman ile gerçekleştirmiştir. Bu evlilikten, çağdaş Türk edebiyatının dünyaca ünlü ismi yazar Elif Şafak dünyaya gelmiştir. Daha sonra Francoise Bilgin ile evlenen ünlü akademisyenin bu birlikteliğinden ise psikoloji alanında çalışan Antoine Selim Bilgin ile İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde akademisyenlik yapan Kerem Bilgin adında iki oğlu olmuştur. Hem yetiştirdiği akademisyenler hem de geride bıraktığı zengin kitaplığıyla Nuri Bilgin, Türkiye'de sosyal psikoloji dendiğinde akla gelen en önemli isimlerin başında yer almaktadır.