Elektrik mühendisliğinin kaderini değiştiren Sırp asıllı Amerikalı mucit Nikola Tesla, alternatif akım teknolojisiyle modern dünyayı aydınlatan en önemli bilim insanlarından biridir. 10 Temmuz 1856 gecesi Hırvatistan sınırındaki Smiljan köyünde dünyaya gelen dahi fizikçi, zihninde tasarladığı karmaşık projeleri doğrudan hayata geçirme yeteneğiyle tanınıyordu. Gençlik yıllarından itibaren gösterdiği üstün zihinsel beceriler, onun zorlu fakat çığır açan kariyerinin en büyük temeli oldu.
Yengeç burcunun tüm hassasiyetini taşıyan bu sıra dışı araştırmacının babası, bölgedeki Ortodoks kilisesinde rahip olarak görev yapıyordu. Tesla, profesyonel çalışma hayatındaki ilk ciddi adımını Budapeşte'de faaliyet gösteren bir Amerikan telefon şirketinde çalışarak attı. Bu yoğun çalışma dönemi sırasında, sağlığını derinden etkileyen ağır bir obsesif-kompülsif bozukluk rahatsızlığıyla mücadele etmek zorunda kaldı. Hastalığı atlattıktan sonra arkadaşıyla çıktığı bir yürüyüşte, elektrik dünyasını kökten değiştirecek çok fazlı sistem fikri aniden zihninde parıldadı.
Tesla'nın bilimsel kariyeri boyunca görev yaptığı ve araştırmalarını yürüttüğü başlıca istasyonlar şunlardır:
- Budapeşte'de yer alan Amerikan telefon firması,
- Strazburg bünyesindeki Edison Elektrik Şirketi,
- Pittsburgh'ta bulunan Westinghouse laboratuvarları,
- New York'ta kendi kurduğu Tesla Elektrik Şirketi.
Mucit, bu büyük fikri geliştirmek üzere Strazburg şehrine giderek Edison Elektrik Şirketi bünyesinde önemli tamirat işleri üstlendi. Üstlendiği zorlu görevleri üstün başarıyla tamamlamasına rağmen, yöneticilerin verdiği sözleri tutmaması nedeniyle hak ettiği ödemeyi alamadı. Hayal kırıklığıyla işinden ayrılan dahi, sonraki dönemde yeni bir iş bulamadığı için hayatta kalma mücadelesi verdi. Tam iki yıl boyunca kanal kazıp su yolları açarak beden gücüyle geçimini sağlamak zorunda kaldı.
Alternatif Akımın Doğuşu ve Edison ile Savaş
Zorlu geçen iki yılın ardından Pittsburgh'taki Westinghouse laboratuvarlarında iş bulan fizikçi, burada alternatif akım teorisini detaylarıyla açıkladı. Tesla, geliştirdiği bu yeni sistem sayesinde elektrik enerjisinin çok uzak mesafelere herhangi bir kayıp yaşanmadan güvenle taşınabileceğini savunuyordu. O yıllarda yaygın şekilde kullanılan doğru akım teknolojisi ise yüksek direnç gösteriyor ve büyük güç kayıplarına yol açıyordu. Doğru akım altyapısına devasa yatırımlar yapmış olan ünlü mucit Thomas Alva Edison, ticari gücünü korumak adına Tesla'nın önünü kesmek için sert bir mücadele başlattı. Ancak Westinghouse şirketi, Tesla'nın yenilikçi alternatif akım projesini son derece mantıklı bularak patent haklarını bir milyon dolara satın aldı.
Edison'un sistemi hızla popülerliğini kaybetti. Alternatif akım artık yeni standarttı. Çalışmaları tüm dünyada büyük yankı uyandırdı. Westinghouse laboratuvarlarından elde ettiği bu muazzam geliri tamamen bilime yatıran dahi mühendis, New York'ta kendi adını taşıyan Tesla Elektrik Şirketi'ni kurarak sonraki yıllarda tüm zamanını ve maddi imkanlarını sınırları zorlayan sıra dışı deneylerine harcadı.
Laboratuvar Yangınından Yapay Yıldırımlara
New York'taki yeni laboratuvarında gerçekleştirdiği en çarpıcı çalışmalarından biri, yüksek frekanslı elektrik akımları üreten Tesla Coil deneyi oldu. Ancak dahi mucidin parlak günleri, 13 Mart 1895 tarihinde laboratuvarında çıkan yıkıcı bir yangınla bir anda gölgelendi. Yangın sonrasında tüm birikimini ve dokümanlarını kaybeden Tesla, derin bir sarsıntı yaşamasına rağmen çalışmalarından asla vazgeçmedi. Kısa süre içinde Colorado'ya taşınarak burada sıfırdan yeni bir araştırma merkezi kurdu ve çalışmalarına kaldığı yerden devam etti. Bu yeni merkezde devasa boyutlardaki Tesla Coil üzerinde çalışan mucit, insan eliyle ilk yapay yıldırımları oluşturmayı başardı.
Sonunda yeniden New York'a döndü. Orada devasa bir laboratuvar kulesi kurmaya koyuldu. Ancak bu iddialı proje maddi imkansızlıklar nedeniyle tamamlanamadı. Daha sonra Long Island'da kurduğu Telefunken Wireless istasyonu da birinci dünya savaşı döneminde, yani 1917 yılında, Alman casusları tarafından kullanılma riski taşıdığı gerekçe gösterilerek resmi kararla tamamen yıkıldı.
Yalnızlık ve Borç İçinde Geçen Son Yıllar
Bilimsel alandaki dehasına karşın Tesla, finansal konularda ve para yönetiminde hiçbir zaman başarılı bir grafik çizemedi. Hayatının son dönemlerini alacaklılarından ve biriken borçlarından kaçabilmek amacıyla sürekli farklı otellere taşınarak geçirmek zorunda kaldı. Bütün ömrünü insanlığın teknolojik gelişimine adayan sıra dışı dahi, 7 Ocak 1943 tarihinde, 86 yaşındayken New Yorker Oteli'nin mütevazı bir odasında kalp yetmezliği sonucu sessizce yaşama gözlerini yumdu. Ölümünden hemen önce, teleforce silahı adını verdiği gizemli bir savunma sistemi üzerinde yoğun şekilde çalışıyordu. Vefatının ardından, bu projeye dair tüm kişisel dokümanlarına ve bilimsel notlarına ABD hükümeti yetkilileri tarafından anında el konuldu.