Türk mimarlık tarihinin tanınan isimlerinden Nejat Tekelioğlu, 1930 yılında Silifke'de dünyaya geldi. Hayatı boyunca pek çok başarılı çalışmaya imza atan usta mimar, 1998 senesinde hayata gözlerini yumdu. O, Ankara'ya kazandırdığı sinemalı apartmanlarla tanınır. İlk soyadı "Türe" olan tasarımcı, daha sonra "Tekelioğlu" soyadını benimsemiş ve özellikle ünlü mimar Vedat Dalokay ile ortaklaşa tasarladığı ancak uygulanmayan Kocatepe Camii projesiyle geniş kitlelerce duyulmuştur.
Engelleri Aşan Eğitim Hayatı
İlköğrenimini Merzifon'da bitiren Tekelioğlu, ilkokul son sınıfa geçtiği 1941 yılında ağır bir menenjit hastalığı geçirdi. Bu hastalık sonucunda işitme yetisini tümüyle kaybetti. Bu zorlu engeli dudak okuma yöntemiyle aşarak eğitim hayatını büyük bir azimle sürdürmeyi bildi. Ortaöğrenimini 1946'da Gemlik Ortaokulu'nda, lise eğitimini ise 1949 yılında başkentin köklü okullarından Gazi Lisesi'nde tamamladı. Akademik başarısını 1955 yılında Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Bölümü'nden başarıyla mezun olarak tamamladı.
Dalokay ile Ortaklık ve Kocatepe Camii
Tekelioğlu'nun meslek hayatındaki en önemli dönüm noktası, 1957 yılında Vedat Dalokay ile birlikte hazırladığı Kocatepe Camii projesidir. Ortak tasarladıkları bu ibadethanenin inşaatına başlanmış olsa da sonradan projenin değiştirilmesi nedeniyle uygulama fırsatı bulunamadı. Bu yarışmanın ardından iki ortak birlikte çalışmaya başladı. 1958 yılında kurulan bu mimarlık ortaklığı, 1968 yılına kadar kesintisiz bir şekilde devam etti.
Ankara'da Yükselen Sinemalı Apartmanlar
Ortaklığın bitmesinin ardından başarılı mimar, çalışmalarını kendi şahsi ofisinde sürdürme kararı aldı. Bu yeni dönemde özellikle Ankara'nın kent mimarisinde derin izler bırakacak olan sinemalı apartman tasarımlarına yönelen Tekelioğlu, projelerinin büyük kısmını Nergiz ailesi için çizdi. Mimarın bu dönemde Ankara'da hayata geçirdiği başlıca eserler şunlardır:
- Başkent Apartmanı ve alt katındaki Kavaklıdere Sineması
- Kızılay'da konumlanan Menekşe ve Nergiz sinemalı apartmanları
- Tunalı Hilmi Caddesi'ndeki Talip Sineması ve apartmanı
Sinema salonu barındıran bu binaları hayata geçirirken, en büyük zorluklardan biri olan akustik problemleri çözmede üstün başarı gösterdi. Elde ettiği bu üstün akustik başarı, projelerin kalitesini doğrudan artıran en önemli unsurlardan biri oldu. Mimar kimliğinin dışında sanata da ilgi duyan Tekelioğlu, boş zamanlarında resim ve heykel çalışmalarıyla ilgilendi. Aynı zamanda edebiyatla da yakından ilgilenerek duygu dünyasını yansıtan çeşitli şiirler kaleme aldı.