Nejat Uygur, geleneksel Türk tiyatrosunun en önemli güldürü ustalarından biri olarak, 10 Ağustos 1927'de Kilis kentinde dünyaya gözlerini açtı. Hayatı boyunca sahnede kalarak insanları güldürmeyi bir yaşam biçimi edinen bu büyük sanatçı, subay bir baba ve öğretmen bir annenin ortanca çocuğu olarak hayata başladı. Eğitim hayatını babasının tayinleri sebebiyle Anadolu'nun farklı köşelerinde geçiren usta oyuncu, henüz ilkokul yıllarındayken müsamereler vasıtasıyla sahneyle tanıştı. Türk tiyatrosunun efsane ismi İsmail Dümbüllü tarafından keşedilmesiyle birlikte sanat camiasında adını duyuran Uygur, 18 Kasım 2013'te solunum yetmezliği sebebiyle aramızdan ayrılana kadar milyonların sevgilisi oldu.
Çocukluk Yılları ve Sahneyle İlk Tanışma
Babasının askerlik görevi nedeniyle ailesiyle birlikte sürekli yer değiştiren Nejat Uygur, eğitim hayatına adeta bir Anadolu gezgini gibi devam etti. İlkokul sıralarını Siirt, Ezine ve İntepe gibi farklı yerlerde okurken, sahne sanatlarına olan yeteneği de bu dönemdeki okul müsamerelerinde yavaş yavaş filizleniyordu. Ortaokul yıllarını ise Sarıyer, Çanakkale ve Manisa gibi şehirlerde tamamlayan sanatçı, tiyatro dışındaki sanat dallarına da ilgi duyuyordu. Eğitimine Güzel Sanatlar Akademisi'nin Heykel Bölümü'nde devam etmek istese de buradaki eğitimini yarıda bırakmak durumunda kaldı. Sadece sanatla değil, sporla da yakından ilgili olan Uygur, 1943 yılında Sarıyer Halkevi'nde başladığı boks sporuyla bu yönünü geliştirdi. Ayrıca atletizm, su topu ve at biniciliği gibi farklı spor dallarında da oldukça başarılı bir grafik çizdi.
Gemicilikten Sahnelerin Zirvesine Uzanan Yolculuk
Çocukluk yıllarında en büyük hayali pilot olmak olan Nejat Uygur, gençlik döneminde ise Amerika Birleşik Devletleri'ne ulaşabilmek amacıyla gemicilik yapmaya karar verdi. Aldığı liman cüzdanıyla bir Panama şilebinde çalışmaya başlayan genç Uygur, gemideki mürettebatın neşe kaynağı haline geldi. Çalışma arkadaşlarına fıkralar anlatıp taklitler yaparak gemi yolculuklarını adeta bir tiyatro sahnesine çevirdi. İnsanları güldürme yeteneğini askere gittiğinde de sürdüren usta sanatçı, buradaki arkadaş çevresini de kahkahaya boğdu. Güldürmenin kendisi için büyük bir tutkuya dönüşmesinin ardından, 1949 yılında kendi adını taşıyan Nejat Uygur Tiyatrosu'nu kurarak profesyonel sanat hayatının temellerini attı. Tam altmış yılı aşkın bir süre boyunca hem amatör hem de profesyonel olarak tiyatro sahnelerinde ter döken sanatçı, elliyi aşkın ödülün sahibi oldu. Yurt içindeki izleyicilerle buluşmak adına otuz beş yıla yakın Anadolu turnesi yapan usta isim, sanatını yurt dışına da taşıyarak iki kez ABD, dört kez de Avrupa turnesine imza attı.
Özel Yaşamı ve Aile Bağları
Sanat hayatındaki başarısını özel yaşantısında da sürdüren Nejat Uygur, 1950 yılundan itibaren hayatını Necla Uygur ile birleştirdi. Bu mutlu evlilikten çiftin Ahmet, Süheyl, Süha, Kemal ve Behzat adlarında beş oğlu dünyaya geldi. Oğullarından Süheyl ile Süha ikizdir. Ailesinde de tüp ve bilim alanında önemli isimler barındıran Uygur'un ağabeyi Zeki Ayhan Uygur da Türkiye'de Deniz Kuvvetleri bünyesinde deniz tabip albayı olarak görev yaptıktan sonra emekli olup Amerika'ya yerleşti. Ağabeyi şu an orada tanınmış bir beyin cerrahıdır. Tiyatronun yanında sinemaya da emek verdi. Türk sinemasına Cafer Bey serisi gibi unutulmaz karakterler kazandı. Kültür ve sanat dünyasına sunduğu bu eşsiz katkılar dolayısıyla 1998 yılında Kültür Bakanlığı tarafından Devlet Sanatçısı unvanı ile onurlandırıldı.
Son Yılları ve Sanat Mirası
Sağlık sorunlarıyla mücadele ettiği son dönemlerinde, 10 Eylül 2007 tarihinde beyin damarlarında meydana gelen bir tıkanıklık sebebiyle sol tarafında kısmı felç gelişti. Hastalığına rağmen sanat dünyasının kalbinde yer almaya devam eden efsane tiyatrocu, İstanbul Medistate Kavacık Hastanesi'nde tedavi gördüğü sırada 18 Kasım 2013 tarihinde solunum yetmezliği sebebiyle yaşama veda etti. Vefat ettiğinde 86 yaşında olan sanatçı, geride yüzlerce unutulmaz oyun ve karakter bıraktı.
Sanat hayatı boyunca layık görüldüğü prestijli ödüllerden bazıları ise şunlardır:
- 1999 - 22. Avni Dilligil Tiyatro Ödülleri "Belkıs Dilligil Onur Ödülü"
- 2006 - Kemal Sunal Kültür Sanat Ödülü "En İyi Tiyatrocu"
- 2007 - Altın Kelebek TV Yıldızları Yarışması "Tiyatroya Destek Yılı Özel Ödülü"
Sahnelediği komedilerle Türk toplumunun hafızasında derin izler bırakan sanatçının rol aldığı popüler tiyatro oyunlarından bazıları şunlardır:
- Alo Orası Tımarhane mi?
- Aman Özal Duymasın
- Benim Annem Evden Neden Kaçtı
- Cibali Karakolu
- Miğerine Çiçek Eken Asker
- Sizinki Can da Bizimki Patlıcan mı?
- Şeyini Şey Ettiğimin Şeyi
Tiyatronun yanı sıra sinema filmleriyle de izleyicinin karşısına çıkan sanatçının başlıca sinema yapıtları ise şöyledir:
- Cafer Bey (1970)
- Cafer Bey İyi, Fakir Ve Kibar (1971)
- Cafer'in Nargilesi (1974)
- Vizontele Tuuba (2004)
- Beyaz Melek (2007)
Nejat Uygur, güldürü sanatındaki eşsiz yeteneği ve halkla kurduğu sıcak bağ sayesinde Türk tiyatrosunun unutulmaz figürlerinden biri olarak anılmaktadır.