Türkiye'nin akademik ve siyasi yaşamında silinmez izler bırakan Nebi Bozkurt, 10 Ocak 1950 tarihinde Mersin'in şirin ilçesi Erdemli'de dünyaya gözlerini açtı. Hem ilahiyat dünyasındaki kapsamlı çalışmaları hem de parlamentodaki temsil göreviyle geniş kitlelerce tanınan Bozkurt, 8 Kasım 2017 tarihinde doğduğu ve büyüdüğü topraklar olan Mersin'de yaşama veda etti. Hayatı boyunca kaleme aldığı çok sayıda telif eserle ve yetiştirdiği öğrencilerle İslam medeniyeti araştırmalarına yön veren profesör, aynı zamanda Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde milletvekili olarak ülkesine hizmet etti. Onun hem entelektüel derinliği hem de toplumsal sorumluluk bilinci, onu döneminin öne çıkan şahsiyetlerinden biri haline getirdi.
Akademik Yaşamı ve Eğitimi
Akademik yolculuğuna temellerini sağlam atarak başlayan Nebi Bozkurt, yükseköğrenimini İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü çatısı altında başarıyla tamamladı. Lisans diplomasını aldıktan sonra araştırmalarını derinleştirmek isteyen akademisyen, yüksek lisans ve doktora derecelerini ise Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ilahiyat bölümünde tamamlayarak uzmanlığını tescilledi. Bu zorlu ve verimli eğitim süreci, onun ilerleyen yıllarda elde edeceği profesörlük unvanının en sağlam yapı taşını oluşturdu. Eğitim dünyasına adımını ilk olarak imam-hatip ve öğretmen sıfatlarıyla atan Bozkurt, genç dimağlara ışık tutarak kıymetli bir mesleki deneyim kazandı. Akademik kariyer basamaklarını tırmanmak adına ilk resmi adımını 1982 yılında atan araştırmacı, Yüksek İslam Enstitüsü bünyesinde asistanlık görevine başladı. Görev yaptığı enstitünün Marmara Üniversitesi bünyesine dahil edilmesi ve İlahiyat Fakültesi'ne dönüştürülmesiyle birlikte çalışmalarına burada devam etti. Yoğun araştırmalarının ve akademik başarılarının meyvesini alarak 1997 yılında doçentlik unvanını kazandı. Bu başarısını bir adım daha öteye taşıyarak, 2003 senesinde profesörlük kadrosuna atandı ve kürsünün başına geçti.
Diyanet İslam Ansiklopedisi Katkıları
Prof. Dr. Nebi Bozkurt, akademik dünyada sadece dersleriyle değil, yazılı literatüre bıraktığı kalıcı eserlerle de anılmaktadır. Bu doğrultuda en önemli katkılarından birini, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi projesinde görev alarak gerçekleştirdi. Titiz bir çalışma disipliniyle hareket eden Bozkurt, bu devasa ilmi esere tam 128 farklı ansiklopedi maddesi kazandırdı. Kaleme aldığı maddelerle İslam tarihi ve medeniyetinin karanlıkta kalan pek çok noktasına ışık tuttu. Onun geniş bir birikimini yansıtan bu katkıları, farklı uzmanlık dallarını içermesi yönüyle büyük önem taşır. Araştırmacının ansiklopediye katkı sunduğu başlıca bilimsel alanlar ve konular şunlardır:
- İslâm tarihi ve medeniyeti ile Türk tarihi ve medeniyeti üzerine tarihsel analizler
- Arap dili ve edebiyatı alanındaki dilbilimsel çalışmalar
- Dinler tarihi, fıkıh ve hadis konularındaki fıkhî ve teolojik araştırmalar
- İslâm düşüncesi ve ahlâk felsefesi üzerine değerlendirmeler
- İlimler tarihi ile geleneksel mimarî yapıları inceleyen yazılar
- Tefsir ilminin inceliklerini ele alan bilimsel makaleler
Zengin bir içerik yelpazesine sahip olan bu değerli maddeler, günümüzde de İslam dünyası üzerine araştırma yapan yerli ve yabancı akademisyenler için en prestijli başvuru kaynakları arasında yer almaktadır.
Siyasi Kariyeri ve Sanatla İlişkisi
Bilimsel kimliğinin yanı sıra toplumsal ve idari sorumluluk almaktan çekinmeyen Nebi Bozkurt, siyasi kulvarda da milletine hizmet etti. Aktif siyaset hayatında 24. dönem Mersin milletvekili unvanıyla mecliste yer alarak hemşehrilerinin sesi oldu. Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesindeki milletvekilliği döneminde, kentinin kalkınması ve kültürel gelişimi için çeşitli yasama faaliyetlerinde bulundu. Yoğun geçen akademik ve siyasi mesaisine rağmen estetik duyarlılığını daima koruyan Bozkurt, amatör olarak resim sanatıyla yakından ilgilendi. Tuval başında geçirdiği zamanlarda ürettiği eserlerle sanatsal yeteneğini de kanıtladı. Yeşilay tarafından düzenlenen prestijli resim yarışmasında İstanbul birinciliğine layık görüldü. Sanata olan tutkusu bununla da sınırlı kalmadı. Mersin'de görev yapan öğretmenler arasında düzenlenen resim yarışmasında da ikincilik derecesini elde ederek başarısını perçinledi. Aile hayatına da büyük önem veren profesör, evli ve üç çoçuk babasıydı. Hem bilimsel derinliği hem de sanata duyduğu aşkla çok yönlü bir portre çizen Bozkurt, geride zengin bir entelektüel miras bırakarak ebedi istirahatgahına çekildi.