Türk edebiyat dünyasında kalemiyle derin izler bırakmış olan şair ve eleştirmen Mustafa Öneş, 1935 yılında Giresun'da dünyaya gözlerini açtı. Ortaöğrenimini Erzurum ve Giresun'da tamamladıktan sonra edebiyat ve felsefeye olan ilgisini akademik düzeye taşıyan Öneş, 1972 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nden mezun oldu. Sanat hayatına şiirle başlayan yazar, felsefe eğitiminin getirdiği derin düşünsel arka planı eleştiri yazılarına yansıtarak Türk edebiyat eleştirisinde kendine has, saygın bir yer edindi.
Edebi Yolculuğun Başlangıcı ve Şiir Yılları
Mustafa Öneş, yazı hayatının ilk basamaklarını şiir yazarak tırmandı. Gençlik yıllarında kaleme aldığı şiirleri öncelikle doğup büyüdüğü Giresun'un yerel basın organlarında yayımlanarak bölgedeki okurlarla buluştu. Yerel basındaki bu ilk adımlar, onun edebiyat dünyasındaki potansiyelini ortaya koyan ilk işaretlerdi. Şairin sesini tüm ülkeye duyurması ise çok gecikmedi. Dönemin edebiyat gümdemini belirleyen en önemli yayınlarından Varlık ve Yelken dergilerinde şiirlerinin yayımlanmasıyla birlikte adı geniş kitlelerce duyulmaya başlandı. Bu şiirler, onun şairliğini kanıtlayan önemli adımlardı.
Eleştiri Yarışması ve Eleştirmenliğe Geçiş
Kariyerindeki en büyük dönüm noktası 1966 yılında yaşandı. Yeni Dergi'nin düzenlediği eleştiri yarışmasına katılan Öneş, burada birincilik ödülünü kazanarak büyük bir başarı elde etti. Bu prestijli ödül, onun edebi yönelimini derinden etkiledi ve şiir yazmaktan ziyade şiir eleştirisine odaklanmasına zemin hazırladı. Bu tarihten sonra Türk şiiri üzerine yoğunlaşan yazar, şiirlerin estetik yapısını ve teorik zeminini irdeleyen eleştiriler yazmaya başladı. Dönemin önde gelen saygın dergilerinde yayımlanarak okuyucuya ulaşan bu yazılar, edebi çevrelerde büyük ilgi uyandırdı. Ayrıca şairin kendine özgü bir yaklaşımla geliştirdiği şiir eleştirisi yöntemi ile kendine has üslubu, kendisinin vefatından sonra kaleme alınan akademik bir tez çalışmasının da ana konusunu oluşturmuştur.
Son Dönemi ve Kültürel Mirası
Yaşamını İstanbul'da tek başına sürdüren değerli edebiyatçı, 21 Ocak 2017 tarihinde kendi evinde hareketsiz bir şekilde bulundu. Yapılan incelemeler neticesinde, yalnız yaşayan sanatçının iki gün önce, yani 19 Ocak 2017'de yaşama veda ettiği anlaşıldı. Cenazesi İstanbul Feriköy Mezarlığı'na defnedildi.
Yazarın geride bıraktığı zengin belgelik, onun edebi dünyasının ve çalışma disiplininin kapılarını aralamaktadır. Türkiye Yazarlar Sendikası tarafından koruma altına alınan bu arşivde şu ögeler yer almaktadır:
- Edebiyat mektupları
- Yazı gereçleri
- Kişisel kitapları
- Kendi çizdiği desenler
Bu özel koleksiyon, günümüde Kadıköy Belediyesi Kemal Tahir Halk Kütüphanesi bünyesindeki müzede ziyaretçilere açık tutulmaktadır.