Konya'nın yetiştirdiği en önemli manevi şahsiyetlerden biri olan İslam alimi ve mutasavvıf Mustafa Kurucu, namıdiğer Hacı Veyiszâde, 1887 yılında bu tarihi şehirde dünyaya gözlerini açtı. Hayatı boyunca eğitime ve topluma rehberlik etmeye odaklanan değerli müderris, 5 Şubat 1960 tarihinde yine doğduğu topraklarda vefat etti. Konya halkının gönlünde derin izler bırakan Hacı Veyiszâde, babasından devraldığı ilim meşalesini medreselerde ve yeni açılan eğitim kurumlarında genç nesillere aktararak döneminin en etkili eğitimcilerinden biri haline geldi.
İlk Eğitim Yılları ve Medrese Tahsili
İlim yolculuğuna ilk adımı babası Hacı Veyis Efendi'nin rahlesinde atan Mustafa Kurucu, burada Kur'an-ı Kerim'i ezberleyerek hafızlık unvanını kazandı. Temel eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra eğitimine Adliye Medresesi bünyesinde devam etti. İlmi derinliğini artırmak amacıyla Bekir Sami Paşa Medresesi'ne yönelen Kurucu, burada dönemin seçkin hocalarından dersler almaya başladı. Şeyh Mehmed Bahaeddin Efendi ile onun kıymetli oğulları Zeynel Abidin ve Ahmed Ziya Efendilerden ders alarak eğitimini zenginleştirdi.
Dönemin en ileri müfredatına ve yetkin eğitim kadrosuna sahip olan bu kurumda sadece dini ilimlerle yetinmedi. Genç Mustafa, burada müspet ilimlerin temellerini de edinerek kendini çok yönlü geliştirdi. Bu kapsamda şu derslerde tahsil gördü:
- Matematik
- Miras hukuku
- Astroloji
- Fransızca
Başarılı eğitim sürecinin ardından icazetini alan Kurucu, sonradan ismi İslah-ı Medaris-i İslamiyye olarak değiştirilen bu güzide medresede müderris olarak göreve başladı ve burada çok sayıda talebe yetiştirdi.
Medreselerin Kapanması ve Yeni Görevler
Cumhuriyet döneminde medreselerin kapatılmasıyla birlikte Mustafa Kurucu, topluma hizmet etmeyi farklı alanlarda sürdüğü bu süreçte şu önemli görevleri üstlendi:
- Piri Mehmet Paşa Camii İmam-Hatipliği
- Aziziye Camii İmam-Hatipliği
- Konya Merkez Vaizliği
Onun hayatındaki en büyük dönüm noktalarından biri ise Konya İmam Hatip Lisesi'nin kuruluş sürecinde yaşandı. Okulun açılması için olağanüstü bir çaba sarf eden Hacı Veyiszâde, kapıların açılmasının ardından burada tefsir, fıkıh, hadis ve Arapça dersleri vererek öğretmenlik mesleğine geri döndü.
Gönülleri Fetheden Ahlakı ve Mirası
Halk arasında babasına nispetle daha çok Hacı Veyiszâde adıyla yad edilen Mustafa Kurucu, sadece ilmiyle değil, insan ilişkilerindeki nezaketiyle de çevresine örnek oldu. Güler yüzlü, hoşsohbet, mert ve affedici kişiliğiyle tanınan alim, her zaman yapıcı ve birleştirici bir tutum sergiledi. Günlük hayatında camiye gidip gelirken esnafın hatalı davranışlarını kırmadan, incitmeden düzeltmeye çalışır, kötülükleri tatlı dille engellemeye gayret ederdi. Bu nezaket dolu rehberliği, günümüzde dahi Konya'da saygıyla yad edilmektedir.
Kendisinin geride bıraktığı basılı bir eseri bulunmasa da yetiştirdiği öğrenciler ve Konya'da adını taşıyan büyük cami, onun manevi mirasını yaşatmaya devam etmektedir. Mustafa Kurucu, aynı zamanda edebiyat dünyasının tanınmış şair ve yazarlarından Ali Ulvi Kurucu'nun amcasıdır. 5 Şubat 1960 tarihinde hayata gözlerini yuman bu kıymetli şahsiyet, vefatının ardından Konya'daki tarihi Üçler Mezarlığı'na defnedilmiştir.