Muhittin Taylan, Cumhuriyet dönemi Türk hukuk ve siyaset tarihinde önemli kararlarıyla tanınan en saygın şahsiyetlerinden biridir. 1910 yılında Sivas'ta dünyaya gelen Taylan, hukuk alanındaki üstün başarılarıyla ülkenin en yüksek yargı ve yasama organlarına kadar yükselmiş, Anayasa Mahkemesi Başkanlığı ve Cumhuriyet Senatosu üyeliği gibi tarihi görevlerde bulunmuştur. İlk gençlik yıllarından itibaren adaletin tesisi ve hukukun üstünlüğü için çalışan tecrübeli devlet adamı, ülkesine farklı kademelerde uzun yıllar hizmet etmiştir. Cumhuriyetin temel hukuk kurallarının inşasında ve demokratik kurumların işleyişinde kritik sorumluluklar üstlenen Taylan, adli yargıdan anayasa yargısına uzanan geniş bir yelpazede başarıyla aktif rol oynamıştır. Ankara'da tamamladığı yükseköğreniminin ardından Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde görev yapan Taylan, mesleki kariyeri boyunca adalet mekanizmasının her aşamasında titizlikle çalışmıştır. Evli ve üç çocuk babası olan bu değerli hukukçu, Türk kamu hayatında ve yargı camiasında derin izler bırakarak 19 Ocak 1983 tarihinde vefat etmiştir.
Adliyeden Yüksek Mahkemeye Uzanan Kariyer Yolculuğu
Başarılı bir yükseköğrenim hayatının ardından Taylan, 1933 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirerek hukuk dünyasına adım atmıştır. Mezuniyetini takip eden yıl, yani 1934 senesinde Tercan Cumhuriyet Savcılığı görevine atandı. İlk görev yeri Tercan ilçesiydi. Burada devlet hizmetine resmi başlangıcını yaptı. Türkiye'nin farklı ilçe ve illerinde cumhuriyet savcılığı, sulh ceza hâkimliği ve adalet müfettişliği gibi kritik adli görevleri başarıyla yürütmüştür. Anadolu'nun değişik coğrafyalarında edindiği geniş adli tecrübeler, onun yüksek yargıya giden yolunu hazırlamıştır. Adalet müfettişliği yaptığı dönemde yargı organlarının işleyişini yerinde denetleyerek önemli tecrübeler kazanmıştır.
Liyakati ve adalet bilinci sayesinde 1955 yılında Yargıtay üyeliğine getirilerek yüksek yargı organlarında görev yapma onuruna erişmiştir. Bu atama kariyerinde yeni bir sayfaydı. Yargıtay bünyesindeki başarılı çalışmaları, onu mesleğinin zirvesine taşımıştır. Bu görevinin devamında, 1961 yılında Yüksek Seçim Kurulu üyeliğine seçilerek ülkenin seçim hukuku alanında da etkin roller üstlenmiştir. Demokrasinin en temel unsuru olan seçimlerin dürüstlükle yönetilmesi sürecine katkı sağlayan Muhittin Taylan, aynı zamanda 1962 ile 1965 yılları arasında Yargıtay Dokuzuncu Hukuk Dairesi Başkanlığı görevini de üstlenmiştir. Daire başkanı sıfatıyla, iş hukuku ve adli yargının diğer alanlarındaki yüksek kararların şekillenmesinde kurucu bir rol oynamıştır.
Anayasa Mahkemesi Başkanlığı ve Senatörlük Yılları
Muhittin Taylan'ın kariyerindeki en önemli dönüm noktası, 1 Aralık 1965 tarihinde Anayasa Mahkemesi Asil Üyeliği'ne seçilmesiyle gerçekleşmiştir. Hukuk, iktisat ve siyasal bilimler alanındaki üniversite öğretim üyelerinin oluşturduğu kurulun gösterdiği adaylar arasından Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca bu onurlu göreve layık görülmüştür. Yüksek mahkemedeki kararlı duruşu ve hukuki birikimiyle öne çıkan Taylan, 14 Temmuz 1971 tarihinde Anayasa Mahkemesi Başkanı seçilmiştir. Bu onurlu görevi, yaş haddinden emekli olduğu 14 Temmuz 1975 tarihine kadar dört yıl boyunca titizlikle yürütmüştür. Emekliye ayrılmasıyla birlikte yarım asra yaklaşan aktif yargı hizmetini tamamlamıştır.
Yüksek adalet hizmetini noktaladıktan sonra siyasete yönelen Taylan, 1977 yılında yapılan Türkiye senato seçimlerinde memleketi Sivas'tan Cumhuriyet Halk Partisi adayı olarak senatör seçilmiştir. Ayrıca Cumhuriyet Senatosu'ndaki yasama faaliyetlerine katılarak tecrübelerini parlamento çatısı altında milletin hizmetine sunmuştur. Sivas senatörlüğü görevini, ülkenin siyasi seyrini kökten değiştiren 12 Eylül 1980 askeri darbesine kadar kesintisiz bir şekilde sürdürmüştür. Darbe sonucunda parlamentonun kapatılmasıyla birlikte senatörlük görevi sona ermiştir. Değerli devlet adamı, bu askeri müdahaleden yaklaşık üç yıl sonra, 19 Ocak 1983 tarihinde aramızdan ayrılmıştır.
Muhittin Taylan'ın Üstlendiği Başlıca Görevler
Kariyeri boyunca adalet ve siyaset mekanizmalarında kritik roller üstlenen Taylan, şu önemli görevlerde bulunmuştur:
- Tercan Cumhuriyet Savcılığı (1934 yılında başladığı ilk devlet görevi)
- Yargıtay Üyeliği ve Yargıtay Dokuzuncu Hukuk Dairesi Başkanlığı
- Yüksek Seçim Kurulu Üyeliği
- Anayasa Mahkemesi Başkanlığı (1971-1975 yılları arası)
- Cumhuriyet Senatosu Sivas Senatörlüğü (CHP bünyesinde)