Cumhuriyet döneminin en üretken bestecilerinden Muammer Sun, Türk müzik kültürüne yön veren kurumsal ve sanatsal çalışmalarıyla çağdaş çoksesli müziğin en önemli temsilcilerinden biri olmuştur. 15 Ekim 1932 tarihinde Ankara'nın Çubuk ilçesine bağlı Yenice köyünde dünyaya gelen sanatçı, çocuk yaşta göç ettiği başkentte yoksullukla mücadele ederek zirveye tırmanıştır. Babasını henüz beş yaşındayken kaybetmesinden sonra Ankara sokaklarında berber çıraklığı yaparak ailesine destek olmaya çalışan Sun, müzikal dehasını fark ettireceği Askeri Muzıka Okulu'na kabul edildiğinde hayatının en önemli dönüm noktalarından birini yaşamıştır. Sanatçının başarıları saymakla bitmez. TRT çoksesli korolarının kurulmasından konservatuvarların eğitim müfredatlarına kadar geniş bir alanda devrim niteliğinde adımlar atmıştır.
Zorluklarla Dolu Çocukluktan Konservatuvara Uzanan Yol
Bestecinin çocukluk yılları, hayat mücadelesinin en yalın örnekleriyle doludur. Şevket Bey ve Ümmiye Hanım'ın oğlu olan Muammer Sun, ailesinin Ankara'ya göç etmesiyle kent yaşamına merhaba der. Tarımla uğraşan ve başkentte bekçilik yapan babasını henüz beş yaşındayken kaybetmesi, yaşamının en büyük kırılma noktalarından biridir. İlköğrenimini tarihi Anafartalar Okulu'nda tamamlayan genç Muammer, Sanat Enstitüsü'ndeki eğitimini ise ancak bir yıl sürdürebilir. Okuldan ayrıldıktan sonra berber çıraklığı dahil pek çok farklı işte ter döker. Onun kaderi, 1946 yılında kapısından girdiği Askeri Muzıka Okulu ile tamamen değişecektir.
Müzik dünyasına adım atan genç yetenek, 1953 yılında Ankara Devlet Konservatuvarı'nı kazanarak profesyonel eğitime başlar. Burada Türk müziğinin dev ismi Ahmet Adnan Saygun'un en gözde öğrencilerinden biri olmayı başarır. Konservatuvardaki eğitimi sırasında sadece klasik batı müziğiyle sınırlı kalmaz. Ankara Devlet Konservatuvarı'nda eğitim gördüğü sırada Muzaffer Sarısözen'den halk müziği, Ruşen Ferit Kam'dan klasik Türk müziği ve Kemal İlerici'den makam sistemleri üzerine dersler alarak kendi özgün sentezini oluşturacak güçlü bir kuramsal altyapı inşa etmiştir. Henüz konservatuvar sıralarındayken, 1955 yılında ilk eşi Meliha Hanım ile hayatını birleştirir. Bu evlilikten dünyaya gelen dört çocuğu, hayatına büyük bir neşe katar. Yoğun geçen öğrencilik yıllarının ardından, 1960 yılında okulun yüksek bölümünden mezun olur.
Kurumların İnşası ve Eğitimcilik Kariyeri
Mezun olduğu yıl kendi okulunda solfej öğretmenliğine getirilen besteci, akademik kariyerine hızlı bir başlangıç yapar. Buradaki görevinden 1967 yılında ayrılarak Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki kültür müsteşarlığında danışmanlık üstlenir. Eğitimci yönü daima ön plandaydı. Gazi Eğitim Enstitüsü müzik bölümünde dersler vermeye başlar. Akademisyen, 1970'te tekrar Ankara Devlet Konservatuvarı'na dönerek buradaki eğitim faaliyetlerini sürdürür. Ayrıca 1969 yılından itibaren Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksek Okulu'nda sekiz sene boyunca müzik dersleri verir. Türkiye'nin müzik altyapısına yön veren TRT Ankara Çoksesli Korosu ve TRT Merkez Müzik Dairesi gibi önemli kurumların kurulmasında bizzat öncülük eder. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu bünyesindeki Kültür Sanat Bilim Ödülleri sistemini de yine kendisi hayata geçirmiştir.
Usta sanatçı, 1973 yılında Devlet Konservatuvarı Sanatkarları Yönetmeliği'ni hazırlayarak idari anlamda büyük katkılar sunar. Ertesi yıl konservatuvarın kuruluş ve işleyiş kurallarını belirleyen yönetmeliği kaleme alır. 1975 yılına gelindiğinde ise okulda nota yazımı ve çalgı yapımı gibi hayati alanların kurulmasını sağlayan programları yazar. İzmir ve İstanbul'daki konservatuvarlarda uzun yıllar kompozisyon, koro ve armoni dersleri vererek yüzlerce öğrencinin yetişmesini sağlayan usta müzisyen, Türk müziğinin çağdaşlaşma sürecine hem teorik hem de pratik düzeyde yön vermiştir. Bu yoğun çalışma temposu içinde 1986'da ikinci evliliğini gerçekleştirir. Bir yıl sonra Hacettepe Üniversitesi'ne geçen tecrübeli akademisyen, 1988'de doçentlik, 1993'te ise profesörlük unvanını alır. Üniversitedeki otuz yılı aşkın eğitmenlik serüvenini 1999 yılında emekli olarak taçlandırır.
Tarihe Geçen Eserleri, Ödülleri ve Vedası
Üretkenliğiyle göz dolduran sanatçı, 1985 yılında katıldışı yarışmalardan üst üste ödüller kazanarak müzikal gücünü kanıtlar. TBMM tarafından düzenlenen Çocuk Şarkısı Yarışması'nda ve Sevda-Cenap And Müzik Vakfı'nın Gençlik Şarkısı Yarışması'nda birincilik kürsüsüne çıkar. Aynı sene düzenlenen ENKA Çocuk Şarkısı Yarışması'nda ise üçüncülük ve mansiyon ödüllerinin sahibi olur. Kurtuluş Savaşı'nı ve yeni kurulan genç Türkiye Cumhuriyeti'ni anlatan görkemli sinema yapımları için bestelediği destansı melodiler, bugün bile dinleyenlerin tüylerini diken diken eden milli birer sembol haline gelmiştir. TRT yapımı olan Kurtuluş ve Cumhuriyet filmlerinin müzikleri doğrudan onun imzasını taşır. Vefatı tüm ülkeyi yasa boğmuştur. Cumhuriyet çınarı Muammer Sun, 16 Ocak 2021 tarihinde, doğduğu topraklar olan Ankara'da 89 yaşında aramızdan ayrılmıştır. Sanatçı, ardında eşsiz bir müzikal miras bırakmıştır. Usta bestecinin bu eserleri sanatseverler tarafından büyük beğeni toplamıştır.
Muammer Sun'un Önemli Eserleri
Orkestra Yapıtları:
- Yurt Renkleri
- Elektra
- Demet
- Atlı Karınca
- Sevginin Bedeli
- Hıdırellez
- Bozlak ve Türkü
- Beş Halk Türküsü
- Sultan Gelin
- Misket
Oda Müziği Eserleri:
- Serpintiler
- İki Şarkı
- Yurt Renkleri (dört defter)
- Yaprak Notalar
- Nihavent Longa
Diğer Ünlü Eserleri:
- Demet İle Mehmet
- Ben Mimar Sinan
- Yeşil Ülke
- Ülkü ile Ülker
- Prenses Jemora
- Gül Kız
- Çizmeli Kedi
- Yıldız Çocuk
- Ayrık Parmak Hastalığı
- Sihirli Köprük
- Masala Övgü
- Yedi Köyün Yargıcı
- İzmir Şenliği
- Askeri Muzıka Okulu Marşı
- Muhabere Okulu Marşı
- Malazgirt Marşı