Moliere Kimdir?

Ailesi ve gençliği

Asıl adı Jean-Baptiste Poquelin olan Molière, 15 Ocak 1622'de doğdu ve 17 Şubat 1673'te öldü. Fransız oyun yazarı ve oyuncudur. Babası saray mobilyacısı Jean Poquelin, annesi zengin bir burjuva ailesinin kızı Marie Cresse'dir. Annesini 10 yaşında yitirdi ve babasıyla bağları hiç sıkı olmadı. Paris'te Rue Saint-Honoré'de yaşadılar. Cizvitlerin yönettiği Collège de Clermont'ta okudu, 1641'de ayrıldı; babasının işini sürdürdüğü, hukuk öğrenimine de başladığı bildirilir.

Tiyatroya geçişi

Haziran 1643'te 21 yaşındayken babasının işini bırakıp Paris'ten ayrılmaya karar verdi. Aktris Madeleine Béjart ile birlikte 630 livre sermaye koyarak Illustre Théâtre adlı bir topluluk kurdu. Sahne adı olarak, Languedoc'ta Vigan yakınlarındaki bir köyün adı olan Molière'i seçti. Topluluk 1645'te 2000 livre borçlanınca Molière hapse atıldı, 24 saat sonra serbest bırakıldı. Ardından Madeleine ile 12 yıl sürecek gezici tiyatro yaşamına başladı. Orléans Dükü I. Philippe'in korumasında çalıştılar; bu dönemden yalnızca L'Étourdi ve Le Docteur amoureux günümüze ulaşmıştır. Eserlerinde Commedia dell'arte'den ayrılıp kendine özgü bir üslup geliştirmeye başladı. Languedoc valisi Conti Dükü ile arkadaş oldu, ancak dükün mali desteği kesildi. 1650-53'te Lyon'da kaldı.

Paris yılları

1658'de topluluğuyla Paris'e geldi. Eski Louvre'da Kral XIV. Louis'e Corneille'in Nicomède'ini ve Le Docteur amoureux'yu oynadılar. Kralın kardeşi Orléans Dükü'nün desteğiyle "Mösyö'nün Topluluğu" adıyla anıldılar ve Petit Bourbon Tiyatrosu'nda yerleştiler. 18 Kasım 1659'da Les Précieuses ridicules'ü sahnelediler. 1660'ta Sganarelle ou Le Cocu imaginaire çok tutuldu. Commedia dell'arte konusunda İtalyan Tiberio Fiorelli'den ders aldı. 1661'den itibaren Palais-Royal Tiyatrosu'nda oyunlar sahneledi.

Başlıca oyunları

Bilinen ilk yapıtları 1655'te Lyon'da sahnelenen L'Étourdi ve Le Docteur amoureux'dur. İlk önemli komedisi sayılan Les Précieuses ridicules, toplumun kibar davranışlarına özenen iki taşralı genç kızı konu alır; Molière bu oyunda toplumsal kuralların gerektirdiği yüzeysel kibarlıkla altta yatan içgüdüsel davranış arasındaki uyumsuzluğun yarattığı gülünçlüğü işledi. 1662'de sahnelediği L'École des femmes ilk gecesinde skandal yarattı. Oyun, kadınlardan çekindiği için saf bir genç kızla evlenip onu kendi ilkelerine göre yönetmek isteyen bir erkeği anlatır. Sganarelle'in aile içi ilişkiler teması ise Molière'in insan ilişkilerinin yapmacıklığa dayandığı yönündeki karamsar dünya görüşünü yansıtır.

Evliliği ve saray desteği

1662'de Madeleine Béjart'ın kızı Armande Béjart ile evlendi; üç çocukları oldu ama yalnızca biri hayatta kaldı. Kral ona 1.000 livre yıllık maaş bağladı, 1664'te oğlunun vaftiz babası oldu. Aynı yıl maaşı 7.000 livreye çıkarıldı.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Moliere maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.