Meral Onuktav Kosak Çetinkaya, 5 Mart 1945 tarihinde Bursa'da dünyaya gözlerini açan, Türk sahne ve beyaz perde sanatının en saygın temsilcilerinden biridir. Ortaokulu bitirdikten sonra bir müddet bale eğitimi alan sanatçı, lise öğrenimini Amerikan Kız Koleji'nde tamamladı. Kazandığı burs sayesinde Amerika Birleşik Devletleri'nde Sanat Tarihi eğitimi aldı. Türkiye'ye geri döndüğünde Kenter Tiyatrosu bünyesinde İrlandalı bir yönetmene yaptığı çevirmenlik sayesinde yaşamını bütünüyle değiştirecek olan tiyatro dünyasıyla tanıştı. LCC bünyesindeki tiyatro kurslarına katılan usta sanatçı, kursun kapanmasının ardından Beklan Algan ile çalışmalarını sürdürdü. 1969 yılından itibaren Dostlar Tiyatrosu başta olmak üzere pek çok seçkin sahnede unutulmaz karakterlere hayat verdi. Sinema dünyasına 1973 yapımı 'Ağrı Dağı'nın Gazabı' filmiyle adım atan usta sanatçı, televizyon ekranlarında ise efsanevi 'Bizimkiler' dizisinde canlandırdığı 'Ayla Hanım' karakteriyle milyonların sevgisini kazandı.
Sahnelerden Beyaz Perdeye Uzanan Sanat Yolculuğu
Tiyatro sahneleriyle olan bağı, onun çevirmenlik yaptığı günlerde filizlenen bir tutkuya dayanmaktadır. LCC tiyatro kurslarının ardından tiyatronun usta isimlerinden Beklan Algan ile sürdürdüğü çalışmalar oyunculuk kimliğini pekiştirdi. Takvimler 1969 yılını gösterdiğinde Dostlar Tiyatrosu'nun kadrosuna katılarak sahnelerde aktif olarak rol almaya başladı. Sanatçı, Dostlar Tiyatrosu ve Bakırköy Belediye Tiyatroları'nda sergiledıği başarılı oyunculuk performansları ile çok sayıda prestijli tiyatro ödülüne layık görüldü. Dostlar Tiyatrosu çatısı altında canlandırdığı rollerle hafızalara kazınan usta aktrisin oynadığı eserlerden bazıları şunlardır:
- Şili'de Av
- Alpagut Olayı
- Bitmeyen Kavga
- Gün Dönerken
- İkili Oyun
- Yalınayak Sokrates
Bu yapımlarda sergilediği oyunculuk yeteneği, tiyatro çevrelerinde derin izler bıraktı. Kenterler Tiyatrosu bünyesinde tek bir oyunda sergilediği performansın ardından Bakırköy Belediye Tiyatroları kadrosuna geçiş yaptı. Bu kurum bünyesinde de uzun süre boyunca sahne alarak sanatını icra etmeyi kararlılıkla sürdürdü.
Sinema ve Televizyonda Altın Sayfalar
Kariyerini beyaz perdeye taşımak isteyen başarılı oyuncu, sinema dünyasına ilk adımını 1973 yılında vizyona giren Ağrı Dağı'nın Gazabı adlı filmle attı. Serüvenine hız kesmeden devam eden Çetinkaya'nın ikinci uzun metrajlı sinema filmi ise 1979 yılında çekilen Hazal oldu. Buradaki oyunculuğu sinema camiasında büyük takdir gördü. Sanatçının 1979 yılındaki bu başarısı, onun sinema yolculuğunda önemli bir dönüm noktası oldu. Hazal filmindeki performansı sinema dünyasındaki yerini sağlamlaştırdı. Gösterdiği üstün performans ona 18. Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü'nü getirdi.
Televizyon dizilerindeki ilk rolünü ise 1986 yapımı olan TRT'nin popüler dizisi Sızı ile üstlendi. 1989 yılından 2002 yılına kadar tam 13 yıl boyunca devam eden Bizimkiler dizisindeki Ayla rolü, onu Türk halkının gönlünde bambaşka bir yere taşıdı. Bizimkiler dizisindeki Ayla karakteri ise televizyon izleyicisiyle arasındaki bağı unutulmaz kıldı. Seksenli yılların sonundan itibaren sinema dünyasındaki üretkenliğini artıran sanatçı; Bir Yudum Sevgi, Uçurtmayı Vurmasınlar, Her Şeye Rağmen, Piano Piano Bacaksız, Suyun Öte Yanı, Denize Hançer Düştü, Eylül Fırtınası, Kaç Para Kaç ve Vizontele gibi önemli filmlerde boy gösterdi.
Bu yapımlardan Suyun Öte Yanı filmindeki rolüyle 4. Ankara Film Festivali'nde En İyi Kadın Oyuncu ödülüne layık görüldü. Bir diğer başarılı çalışması olan Solgun Sarı Bir Gül filmindeki performansı ise ona 34. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde ikinci kez En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü'nü kazandırdı. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali kapsamında aldığı Bilge Olgaç Başarı Ödülü, kadın sinemacılara adanmış anlamlı bir taltifti. Sanat hayatındaki elli yılı aşkın birikimi ve Türk sinemasına sunduğu üstün katkılar neticesinde, 2022 yılında 41. Uluslararası İstanbul Film Festivali kapsamında prestijli Sinema Onur Ödülü ile onurlandırıldı. Sanatçı, duruşuyla daima büyük saygı gördü.