Cumhuriyet tarihinin en tartışmalı dönemlerinden birinde kritik görevler üstlenen Tümgeneral Memduh Lütfi Ünlütürk, 7 Nisan 1991 tarihinde İstanbul'un Üsküdar semtindeki konutunda uğradığı silahlı saldırı sonucu yaşamını yitirdi. Türk askeri tarihine yön veren isimlerden biri olan Ünlütürk, özellikle 12 Mart Muhtırası sonrasında yürütülen ve gerilla ile komünizm karşıtlığıyla bilinen Ziverbey Köşkü sorgulamalarında üstlendiği rollerle hafızalara kazınmıştı. Deneyimli subayın Dev-Sol üyeleri tarafından gerçekleştirilen suikastı, arkasında derin devlet sırlarının korunması yönüdeki iddialar başta olmak üzere pek çok soru işareti bıraktı.
Askeri Kariyeri ve Yön Veren Yıllar
1913 yılında dünyaya gelen Memduh Lütfi Ünlütürk, askeri kariyerine genç yaşta adım attı. Ordudaki kararlı duruşuyla basamakları hızla tırmandı. Türk Kara Kuvvetleri bünyesinde topçu subayı olarak görev alan Ünlütürk, 1938 ile 1957 yılları arasında bu sınıfta aktif olarak çalıştı. Mesleki yetkinliği sayesinde rütbelerini kararlılıkla alan asker, ordunun yönetim kademesinde kendine yer edindi. Bu doğrultuda başarılı geçen yılların ardından Ünlütürk, 1967 yılında tuğgeneral rütbesine terfi etti. Üç yıl sonra, yani 1970 senesinde ise tümgeneral ünvanını alarak kariyerinin en üst seviyelerinden birine ulaştı. 1974 yılına gelindiğinde ise uzun süren şerefli hizmet dönemini noktalayarak emekliye ayrıldı.
Ziverbey Köşkü ve Yakın Tarihin Karanlık Sayfaları
Emekliliğinden önce Türkiye'nin en fırtınalı siyasi süreçlerinde adından söz ettiren general, 12 Mart Muhtırası'nın ardından kurulan özel sorgulama merkezleriyle anılmaya başlandı. Erenköy'de bulunan ve anti-komünist operasyonların merkezi haline gelen Ziverbey Köşkü'ndeki sorgulamalarda adı sıkça geçen Ünlütürk, dönemin sol ve devrimci çevrelerinin hedef tahtasına oturdu. Gerilla karşıtı faaliyetlerin yönetildiği bu süreç, ülkenin yakın tarihindeki en çok tartışılan ve üzerine en çok yazılan sayfalarından birini oluşturmaktadır.
Üsküdar'da Sessizliğe Gömülen Sırlar
Tümgeneral rütbesiyle emekli olduktan sonra gözlerden uzak bir yaşam sürmeyi tercih eden Memduh Ünlütürk, Neriman Ünlütürk ile evliydi ve bir çocuk babasıydı. Ancak sakin emeklilik günleri, geçmişin gölgelerinden kaçmasına yetmedi. 7 Nisan 1991 günü, Üsküdar'daki evinde sol örgüt Dev-Sol militanları tarafından gerçekleştirilen hain bir suikastla susturuldu. Bu infazın ardındaki gizem perdesi ise hiçbir zaman tam olarak aralanamadı. Cinayetin hemen ardından ortaya atılan iddialar, suikastın sadece basit bir intikam eylemi olmadığını fısıldıyordu. Birçok analist ve araştırmacıya göre, Ünlütürk'ün hedef seçilmesinin asıl nedeni, Türk derin devletinin en kritik sırlarını koruma çabasıydı.
Eylemi üstlenen Dev-Sol (DHKP-C) örgütü ise ilerleyen yıllarda çok farklı davalarda gündeme gelecekti. Nitekim örgütün, Türkiye'de derin devlet tartışmalarının odağındaki Ergenekon yapılanmasıyla karanlık bağları olduğuna dair ciddi iddialar mahkeme dosyalarına girdi. Geride aydınlatılmamış sorular bırakan eski Tümgeneral Memduh Ünlütürk'ün naaşı, İstanbul'un tarihi Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.
Memduh Ünlütürk'ün Yaşamından Dönüm Noktaları
Tümgeneral Memduh Lütfi Ünlütürk'ün yaşamına dair öne çıkan satır başları şunlardır:
- 1913: Askeri kimliği ve sivil yaşamıyla iz bırakan generalin dünyaya geldiği yıl.
- 1938-1957: Türk Kara Kuvvetleri bünyesinde topçu subayı olarak hizmet verdiği dönem.
- 1967: Mesleki başarılarının bir sonucu olarak tuğgeneral rütbesine terfi etmesi.
- 1970: Tümgeneral rütbesine yükselerek ordudaki etkinliğini pekiştirmesi.
- 1974: Aktif askeri görevlerini tamamlayarak emekli olması.
- 7 Nisan 1991: İstanbul Üsküdar'daki evinde uğradığı suikast sonucu vefat etmesi.