Türkiye’nin hukuk tarihine damga vuran unutulmaz isimlerden biri olan Mehmet Uygun, Gaziantep’te başlayan yaşam yolculuğunu Ankara’da Yargıtay’ın zirvesinde taçlandırmış seçkin bir hukuk adamıdır. 1934 yılında Gaziantep’te doğan Uygun, yıllar boyu süren başarılı meslek hayatı boyunca adalet ilkelerine sadakatle bağlı kalmıştır. Mesleğe Gaziantep’te başlayan başarılı isim, görev yaptığı her yerde adil ve tarafsız karar vermeyi ilke edinmiştir. Cumhuriyet savcılığından Yargıtay Başkanlığına uzanan bu onurlu yolda yürürken, mesleki duruşundan asla taviz vermemiştir. Deneyimli hukukçu, 19 Temmuz 2006 tarihinde Ankara’da geçirdiği kalp krizi sonucu İbni Sina Hastanesi’nde yaşama veda etmiştir. Tecrübeli devlet adamı, adalet sistemimizin simge isimlerindendir. Adı yıllarca saygıyla anılmaya devam edecektir.
Gaziantep'ten Doğan Adalet Aşkı
Mehmet Uygun, öğrenim hayatının en önemli basamağı olan Gaziantep Lisesi’ni başarıyla bitirmiştir. Yükseköğrenimini ise Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde sürdüren Uygun, 1959 yılında bu saygın okuldan mezun olmuştur. Aldığı nitelikli eğitim ve güçlü teorik bilgi, mesleki kararlarında ona büyük bir rehber olmuştur. Mezuniyetinin hemen ardından doğduğu topraklara dönerek Gaziantep Hakim Adayı unvanıyla mesleğe ilk adımını atmıştır. Bu başlangıç, gelecekteki büyük kariyerinin adeta ilk önemli adımıydı.
Başarılı ve idealist hukukçu, meslek hayatı boyunca Türkiye’nin farklı bölgelerinde ve değişik kademelerinde önemli görevler üstlenmiştir.
- Uludere Cumhuriyet Savcılığu
- Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Asistanlığu
- Oğuzeli Hakimliğu
- Gaziantep Ağır Ceza Mahkemesi Üyeliği
- Gaziantep Ceza Hakimliği
- Gaziantep Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığu
Zengin bir mesleki birikim edinmişti. Aynı zamanda iyi derecede Fransızca bilmesi, ona meslek yaşantısında önemli bir entelektüel avantaj sağlamıştır.
Yargıtay'da Zirveye Uzanan Yol
Mehmet Uygun, Anadolu’daki başarılı çalışmalarının ardından 25 Ocak 1979 tarihinde Yargıtay Üyeliğine seçilerek ülkenin en üst düzey ceza adaleti kurumunda yıllar boyu sürecek yüksek mahkeme kariyerine ilk adımını atmıştır. Bu yüksek mahkemede Dokuzuncu Ceza Dairesi Üyeliği görevini yürüten tecrübeli isim, derin bilgisiyle kısa sürede öne çıkmıştır. Gösterdiği üstün çalışma disiplini sayesinde, 2 Temmuz 1986’da Yargıtay Büyük Genel Kurulunca Yargıtay Birinci Başkanvekilliği makamına layık görülmüştür. Burada gösterdiği adil yönetim anlayışı, meslektaşları arasđnda büyük bir takdir ve güven kazanmıştır.
Bu yüksek görevi büyük bir titizlikle sürdürürken, 11 Temmuz 1997 tarihinde Yargıtay Birinci Başkanı olarak seçilerek Türkiye Cumhuriyeti’nin en yüksek adli yargı organının en yetkili ve en tepe yöneticisi olmuştur. Ülke genelinde adalet sisteminin yönetiminde önemli sorumluluklar üstlenen Uygun, bu görevini de layıkıyla yerine getirmeyi başarmıştır. Başarı dolu yılların ardından, 1999 yılının 1 Temmuz günü yasal yaş sınırını doldurarak Yargıtay Başkanlığı görevinden gururla emekliye ayrılmıştır. Seçkin yöneticinin emeklilik yılları da son derece onurlu geçmiştir.
Hukuk Tarihinde Yankı Bulan Tarihi Sözler
Mehmet Uygun, sadece seçkin kariyeriyle değil, aynı zamanda yargı sisteminin bağımsızlığına yönelik yaptığı çarpıcı analizlerle de her dönem bilinmektedir. Deneyimli hukuk adamı, 1998 yılında gerçekleşen Adli Yıl açılış konuşmasında yargı bağımsızlığı ve hakimlerin ekonomik koşullarına değinmiştir. Kürsüde büyük bir cesaretle yaptığı konuşmada sarf ettiği "maalesef Türkiye'de hukuk yargıcın cüzdanıyla vicdanı arasında sıkışmıştır" sözü, ülke genelinde hem siyaset hem de adalet camiasında çok geniş yankı uyandıran büyük bir tartışma başlatmıştır.
Bu çarpıcı açıklama, dönemin siyaset ve hukuk dünyasında çok uzun süre tartışılmış, yıllar boyu hafızalardan silinmemiştir. Hukukun üstünlüğünü savunan bu görüşler, günümüzde de hukuk derslerinde önemle tartışılmaya devam etmektedir. Yargının ve hakimlerin içinde bulunduğu zorlu koşulları cesurca dile getiren bu sözler, Türk hukuk kroniklerinde unutulmaz bir yer edinmiştir. Adı adalet tarihinde her zaman yaşatılacaktır.