Türkiye'nin teorik fizik alanındaki en saygın isimlerinden biri olan akademisyen Mehmet Tomak, 2 Şubat 1945'te İzmir'de dünyaya gelmiş, ülkemizde modern fizik eğitiminin ve araştırmalarının gelişimine öncülük etmiştir. Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde (ODTÜ) başlayan yükseköğrenim serüvenini yurt dışındaki prestijli kurumlarda tamamlayan Tomak, yetiştirdiği onlarca bilim insanı ve yayımladığı yüzlerce makaleyle Türk bilim dünyasına silinmez bir damga vurmuştur. Fizik bilimine olan tutkusu genç yaşlarda filizlendi. 1968 yılında ODTÜ'den başarıyla mezun oldu. Bu mezuniyet, onun uluslararası akademik yolculuğunun ilk basamağıydı.
Lisans eğitiminin ardından Amerika Birleşik Devletleri'ne giden genç araştırmacı, Yale Üniversitesi'nde fizik alanında yüksek lisans eğitimi aldı. Yale bünyesindeki iki yıllık yoğun çalışmasının hemen ardından, doktora derecesi için Kansas Devlet Üniversitesi'ne geçiş yaptı. Kansas'taki araştırmalarını başarıyla tamamlayan Tomak, 1972 yılında doktora derecesini alarak teorik fizik alanındaki uzmanlığını tescilledi. Amerika'da edindiği engin bilgi birikimi ve araştırma deneyimiyle, kendi ülkesindeki genç beyinleri eğitmek üzere Türkiye'ye dönmeye karar verdi.
Uluslararası Deneyim ve ODTÜ Yılları
Yurda dönüşünün ardından mezun olduğu Orta Doğu Teknik Üniversitesi'ne katılan genç akademisyen, burada öğretim elemanı olarak göreve başladı. ODTÜ çatısı altında yürüttüğü başarılı araştırmalarla akademik basamakları hızla tırmanarak 1979 senesinde doçentlik unvanını aldı. Tomak, araştırmalarını sadece ulusal düzeyde sınırlandırmadı. Küresel düzeyde iş birliklerine büyük önem verdi. Bu vizyonla, 1983 yılında İsveç'teki Linköping Üniversitesi bünyesinde konuk eğitmen olarak dersler verdi. Ayrıca 1982 ile 1987 yılları arasında İtalya'daki Uluslararası Teorik Fizik Merkezi bünyesinde de aktif olarak görev aldı. Tüm bu uluslararası çalışmaların ve birikimlerin ardından, 1989 yılında ODTÜ'de profesörlük kadrosuna atandı.
Yönetimsel Görevler ve Bilim Politikaları
Prof. Dr. Mehmet Tomak, akademik üretkenliğinin yanı sıra üniversite idaresinde de kritik roller üstlendi. ODTÜ Fizik Bölümü Başkanlığı görevini 1994-1996 yılları arasında büyük bir sorumlulukla yerine getirdi. Bu idari tecrübenin ardından, 1996'dan 2002 yılına kadar ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi Dekanlığı görevini yürüterek fakültenin gelişimine katkı sağladı. Onun liderlik yeteneği, üniversite sınırlarını aşarak ulusal düzeyde bilim politikalarının belirlenmesinde de etkili oldu. Türkiye'nin teknolojik iş birliklerini güçlendirmek amacıyla, 1990 yılı ile 1993-1999 yılları arasında EUREKA Türkiye Temsilciliği görevini yürüttü. Bilimsel yönetimdeki bu başarıları, kendisini 2002 yılında Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) Başkanlığına taşıdı. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu bünyesinde ülkemizin enerji ve atom teknolojileri alanındaki politikalarına doğrudan yön veren akademisyen, bu kritik başkanlık görevini 2004 yılına kadar başarıyla sürdürmüştür.
Bilimsel Miras ve Yetiştirdiği Öğrenciler
Mehmet Tomak'ın fizik bilimine yaptığı en büyük katkı, teorik yoğun madde fiziği alanındaki derinlikli çalışmalarında kendisini göstermektedir. Bu alanda yayımladığı 100'e yakın akademik makaleyle, Türkiye'de bu disiplinin gelişmesinde en etkili isimlerden biri olmuştur. Ancak onun katkıları yalnızca teorik çalışmalarla sınırlı kalmamıştır. Bugüne kadar 15'ten fazla doktora (Ph.D) tezine danışmanlık yaparak Türk akademisine nitelikli araştırmacılar kazandırmıştır. Eğitime ve genç akademisyenlerin yetişmesine verdiği bu olağanüstü emek, kendisine 1995 yılında Mustafa N. Parlar Yılın Eğitimcisi Ödülü'nü kazandırdı. Prof. Dr. Mehmet Tomak, günümüzde de ODTÜ Fizik Bölümü çatısı altında ders vermeye ve fizik öğrencilerini aydınlatmayı sürdürmektedir.
Prof. Dr. Mehmet Tomak'ın üstlendiği başlıca idari görevler:
- ODTÜ Fizik Bölümü Başkanlığı (1994-1996)
- ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi Dekanlığı (1996-2002)
- EUREKA Türkiye Temsilciliği (1990, 1993-1999)
- Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) Başkanlığı (2002-2004)