Türk siyaset tarihinin en sıradışı ve çarpıcı dönemlerine damga vurmuş devlet adamlarından biri olan Mehmet Faruk Sükan, 1921 yılında Karaman'da dünyaya geldi. Hekimlik mesleğinden siyasetin zirvesine ulaşan süreçte İçişleri Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı gibi kritik görevleri üstlenen Sükan, meclis tarihindeki meşhur aramaları sebebiyle 'Zehir Hafiye' lakabıyla hafızalara kazındı. Hayatının son dönemine kadar Türk siyasetine yön veren aktörlerden biri olarak çalışan deneyimli siyasetçi, 3 Ocak 2005 tarihinde Ankara'da yaşamını yitirdi.
Tıp Fakültesinden Ereğli Belediye Başkanlığına Uzanan İlk Yıllar
Eğitim hayatına kendi doğduğu topraklarda adım atan Mehmet Faruk Sükan, ilk ve ortaöğrenimini Karaman'da tamamladı. Gençlik yıllarında başarılı eğitim çizgisini Konya Lisesi'nde sürdüren Sükan, yükseköğrenim için yöneldiği İstanbul Tıp Fakültesi'nden 1946 yılında tıp doktoru unvanıyla mezun oldu. Hekimlik diplomasını aldıktan sonra bir süre serbest doktorluk yaparak mesleğini icra etti. Tıp alanındaki bu tecrübeleri, onun ilerleyen yıllarda yürüteceği Sağlık Bakanlığı görevi için de önemli bir altyapı oluşturdu. Toplumsal ilişkileri ve mesleki başarıları onu yerel siyasetin içine çekti. Siyasi yaşamındaki ılımlı yükselişi, 1957 yılında başlayan ve 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesine kadar süren Ereğli Belediye Başkanlığı ile taçlandı. Bu dönemde belediye başkanlığı görevinin yanı sıra Demokrat Parti İlçe Başkanlığı sorumluluğunu da aynı anda omuzladı. Ayrıca ailesel bağlarıyla da tanınan deneyimli isim, Rafet Üçelli'nin bacanağıydı.
Meclis Odalarını Aratan Olay: 'Zehir Hafiye' Lakabı Nasıl Doğdu?
1960 ihtilalinin ardından ülke genelinde yeniden yapılanan siyasi düzende etkin bir rol üstlenen Mehmet Faruk Sükan, 1961 yılında Adalet Partisi listelerinden Konya Milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne adım attı. Adalet Partisi bünyesindeki çalışmalarıyla dikkat çeken Sükan, parlamento içinde kısa sürede güçlü bir pozisyon elde etti. Parlamento çatısı altında sergilediği çalışkan profil, onun şöhretini hızla artırdı. Kariyer basamaklarını hızla tırmanarak Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı ile Başbakan Vekilliği gibi yüksek idari makamlara getirildi. Siyasi kariyerinin en hareketli dönemi ise 1965-1969 yılları arasında yürüttüğü İçişleri Bakanlığı vazifesiyle başladı. Bakanlığı döneminde, 7 Mayıs 1966 gecesi yaşanan sıradışı bir olay, siyasi tarihimizin en çarpıcı tartışmalarından birinin fitilini ateşledi. Bazı milletvekillerinin parlamento binasından edindikleri teksir makineleri ve daktilolar yardımıyla bildiri hazırladığına dair bir istihbarat alan Sükan, tüm milletvekillerinin odalarını tek tek aratma talimatı verdi. Gece yarısı gerçekleştirilen bu baskın tarzındaki arama faaliyeti, parlamento çatısı altında derin siyasi krizlere zemin hazırladı. Meclisin kutsiyetine ve dokunulmazlığına leke sürüldüğünü savunan muhalefet cephesi, İçişleri Bakanının bu uygulamasına karşı adeta isyan bayrağı açtı. Bu sert hamle mecliste büyük bir infiale yol açtı. Döneminin ana muhalefet partisi olan Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı İsmet İnönü, gerginliğe yönelik sert tepkisini şu cümlelerle dile getirdi:
"İlk vazifemiz Meclis'e tecavüz edenleri cezalandırmaktır. Eşkıyanın bu gece ne yapacağı belli olmaz"
Milletvekili odalarını kapsayan bu geniş çaplı arama kararı ve tavizsiz tutumu yüzünden, kamuoyunda ve siyasi çevrelerde kendisine 'Zehir Hafiye' lakabı uygun görüldü.
Siyasi Mirası, Aile Yaşantısı ve Vefatı
Sadece bakanlık görevleriyle yetinmeyen Sükan, ilerleyen yıllarda kurulan Demokratik Parti bünyesinde de aktif faaliyet gösterdi ve partinin Genel Saymanlık görevini yürüttü. Siyasi mücadelesini farklı kulvarlarda sürdüren Sükan, bu parti çatısı altında da mali içlerden sorumlu üst düzey yönetici olarak sorumluluk üstlendi. Siyasi hayatında farklı sorumluluklar üstlenen Sükan'ın aktif olarak görev yaptığı başlıca makamlar şunlardır:
- Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı
- Başbakan Vekilliği
- İçişleri Bakanlığı
- Demokratik Parti Genel Saymanlığı
Fransızca diline hakimiyetiyle bilinen tecrübeli siyasetçi, aynı zamanda özel yaşamında düzenli bir aile hayatına sahipti. Evli ve dört çocuk babası olan Sükan, döneminin en çok konuşulan bürokratik ve siyasi simaları arasında yer aldı. Devlet içlerindeki duruşunu özel hayatında da sürdüren aile babası Sükan, arkasında zengin bir siyasi geçmiş bıraktı. Tarihler 3 Ocak 2005'i gösterdiğinde başkent Ankara'da hayata gözlerini yuman Mehmet Faruk Sükan'ın cenazesi, dualar eşliğinde Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedildi.