Mehdi Halıcı, edebiyat dünyasında üstlendiği farklı roller ve Cemşid Bender mahlasıyla kaleme aldığı tartışmalı eserleriyle tanınan, kökleri Erzurum ve Van'a uzanan Kürt kökenli Türk yazar ve hukukçudur. 10 Nisan 1927 tarihinde Konya'da dünyaya gözlerini açan entelektüel, yaşamı boyunca edebiyattan kooperatifçiliğe, Kürt mitolojisinden halk bilimi araştırmalarına kadar uzanan geniş bir alanda üretkenlik göstermiştir. Yazar, 8 Nisan 2008'de İzmir'de hayatını kaybetti.
Gençlik Yılları, Hukuk Eğitimi ve Edebi Uyanış
Konya'da geçen çocukluk ve gençlik yıllarının ardından yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi bünyesinde tamamlayan Halıcı, akademik kariyerini yurt dışına taşıyarak 1956 yılında Fransa'da doktorasını verdi. Henüz genç yaşlardayken ağabeyi Feyzi Halıcı ile birlikte memleketi Konya'da Çağrı dergisini yayın hayatına kazandırarak edebiyata ilk adımını attı. Eğitim merakı onu kuzeye de sürükledi; Norveç'te kooperatifçilik alanında ihtisas yaparak iktisadi sistemler üzerine bilgi edindi. Bu erken dönemde kaleme aldığı öyküler, edebi yazılar ve halk bilimi odaklı çalışmalar yazarın entelektüel kimliğinin temellerini oluşturdu.
Cemşid Bender Dönemi ve Kürt Tarihi Araştırmaları
Halıcı'nın İzmir'e yerleşmesi kariyerinde büyük bir dönüm noktası teşkil etti. Yazar, 1988 yılından itibaren Cemşid Bender takma adını kullanarak çalışmalarını tamamen Kürt tarihi, kültürü ve mitolojisi üzerine yoğunlaştırdı. Avrupa seyahatlerinde edindiği antik çağ ve arkeoloji birikimini bu alandaki derin araştırmalarına yansıttı. Bu doğrultuda, 1992 senesinde kurulan İstanbul Kürt Enstitüsü'nün kuruluş faaliyetlerinde son derece aktif ve öncü roller üstlendi.
Yazarın özellikle Kürt Tarihi ve Uygarlığı ile Kürt Uygarlığında Alevilik isimli kitapları, yayınlandığı dönemde hem akademik hem de politik çevrelerde büyük fırtınalar kopardı. Eserlerinde Kürtlerin Mezopotamya ve Anadolu coğrafyasının en köklü halkları arasında yer aldığını savundu. Alevilik inancının kökenlerini ise İslamiyet öncesi dönemlere dayandıran son derece özgün teoriler geliştirdi. Kendini 'sonradan keşfeden bir Kürt' olarak tanımladı. Geride ise son derece zengin bir külliyat bıraktı. Hem kendi ismiyle yazdığı roman ve öyküler hem de mahlasıyla yayımladığı inceleme kitapları, onun ne denli çok yönlü bir kaleme sahip olduğunu kanıtlar niteliktedir.
Öne Çıkan Çalışmaları ve Araştırma Alanları
- Halk Bilimi ve Edebiyat: Gençlik yıllarında Çağrı dergisiyle başlayan, öykü ve folklor araştırmalarını içeren edebi süreç.
- Kürt Tarihi ve Mitolojisi: Cemşid Bender mahlasıyla yoğunlaştığı Mezopotamya odaklı antik çağ araştırmaları.
- İnanç Sistemleri İncelemeleri: Aleviliğin kökenlerini İslam öncesi kültürlerle ilişkilendiren kuramsal çalışmalar.