Genel Bakış
Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust, 10 Temmuz 1871'de doğan ve 18 Kasım 1922'de ölen Fransız romancı, deneme yazarı ve eleştirmendir. En tanınmış eseri, 1913-1927 yıllarında yayımlanan yedi ciltlik Kayıp Zamanın İzinde'dir. Çeşitli yazar ve eleştirmenlerce 20. yüzyılın en etkili yazarlarından biri kabul edilir.
Ailesi ve Çocukluğu
Paris'in batısındaki Auteuil'de, Frankfurt Anlaşması'nın Fransa-Prusya Savaşı'nı resmen sona erdirmesinden iki yıl sonra büyük amcasının evinde doğdu. Çocukluğu Üçüncü Cumhuriyet'in başladığı döneme denk geldi. Kayıp Zamanın İzinde, aristokrasinin çöküşü ve orta sınıfın yükselişi dönemindeki büyük toplumsal değişimleri konu alır. Babası Achille Adrien Proust, Avrupa ve Asya'da koleranın nedenlerini ve yayılmasını araştıran, patolog ve epidemiyoloji uzmanıydı; tıp ve hijyen konularında birçok makale ve kitap yazdı. Annesi Jeanne Clémence Weil, Alsace'ın zengin ve kültürlü bir Yahudi ailesindendi. Çocukluğunun önemli bölümünü Illiers'deki bir çiftlikte tatil yaparak geçirdi; bu köy, Auteuil'deki amcasının evi ile birlikte romandaki hayalî Combray köyü için model oldu.
Eğitimi ve Gençliği
1882'de on bir yaşında Lycée Condorcet'ye yazıldı, ancak eğitimi sağlık sorunları yüzünden yarıda kaldı. Buna rağmen edebiyat yeteneğiyle öne çıktı ve son senesinde ödül aldı. Sınıf arkadaşları sayesinde yüksek burjuva salonlarına girdi ve bu çevreden Kayıp Zamanın İzinde için değerli kaynaklar topladı. 1889-1890'da bir yıl Orléans'ta askerlik yaptı; bu deneyimden Guermantes Tarafı'nda uzun uzadıya söz eder. Gençken eğlenceye düşkündü ve yaşamı bir yazarın disiplinli yaşamından uzaktı; kazandığı snob ve amatör ünü, Swann'ların Tarafı'nı (1913) yayımlatırken büyük zorluklar yaşamasına neden oldu. 1894'te Dreyfus olayı başladığında Dreyfus yanlıları arasında yer aldı. 1895'te felsefe lisansı diplomasını aldı. 1896 yazında babasının sürekli bir iş edinmesi yönündeki baskısı üzerine Bibliothèque Mazarine'de gönüllü olarak çalıştı, sonra yıllarca sürecek bir hastalık izni almayı başardı ve hiçbir zaman bir işte çalışmadı. Anne ve babası ölene dek aile evinde yaşadı. Eserlerinde eşcinsellik temasını açıkça ve uzun uzadıya işleyen ilk Avrupalı romancıdır.
Son Yılları
Şubat 1903'te ağabeyi Robert evlenip aile evini terk etti; aynı yılın Kasım ayında babası öldü. En büyük darbeyi Eylül 1905'te annesinin ölümüyle yedi; annesi ona önemli bir miras bırakmıştı. Son üç yılını büyük ölçüde yatak odasında geçirdi; gündüzleri uyuyor, geceleri romanını tamamlamak için çalışıyordu. 1922'de zatürreye yakalandı ve akciğer apsesinden öldü. Paris'te Père Lachaise Mezarlığı'na gömüldü. Yaşarken edebiyat dünyasının bir yarısı onu çok parlak bir yazar, diğer yarısı okunamayacak kadar ağır buluyordu.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Marcel Proust maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.