Kimdir?
Asıl adı Henri-Robert-Marcel Duchamp olan sanatçı, 28 Temmuz 1887'de Blainville-Crevon'da doğdu ve 2 Ekim 1968'de Neuilly-sur-Seine'de öldü. Fransız-Amerikalı bir sanatçıdır. Yirminci yüzyılda Avrupa ve Kuzey Amerika'nın en önemli sanatçılarından biri oldu; II. Dünya Savaşı sonrası Amerika'da pop sanatı ve kavramsal sanat akımlarının temellerinin atılmasında etkili oldu.
Yaşamı ve Sanat Anlayışı
1897-1907 arasında Rouen'deki Corneille Lisesi'nde felsefe, tarih, belagat, aritmetik, fen, dil ve Latince-Yunanca içeren ağır bir akademik eğitim aldı. Bu yıllarda izlenimcilik, simya ve okültizmle ilgilendi. İlk eserleri post-izlenimci üslubundaydı; sonradan en etkili Dada sanatçılarından biri oldu. Académie Julian'dan gelmişti. Siyasal görüş olarak bireyci anarşist sayılabilir; Max Stirner'in görüşlerinden etkilendi, I. Dünya Savaşı'na karşı çıkıp ABD'ye yerleşti. Savaş öncesinde birçok sanatçının eserini yalnızca göze hitap eden, yani retinal bulduğunu ve sanatın yeniden zihnin hizmetine sunulması gerektiğini söyledi. 1910'da Fovizmle ilgilendi ve Francis Picabia ile tanıştı. 1912'de Merdivenden İnen Çıplak adlı tablosu Section d'Or sergisinden reddedildi; aynı yıl Büyük Cam'ın ilk eskizlerine başladı.
Hazır Nesneler
Geleneksel sanat üretim yöntemlerini ironi ve yergiyle yıkmak kariyerinin ana fikirlerinden oldu. 1913'te ilk hazır nesnesi Bisiklet Tekerleği'ni ortaya koydu. Nesne, sanatçı onu sanat eseri olarak tasarladığı için sanat eseri olur, diye düşünüyordu. En ünlü hazır nesnesi, yan yatırıp Çeşme adını verdiği ve R. Mutt imzasını attığı porselen pisuardır; bunu 1917'de New York'taki Bağımsız Sanatçılar Topluluğu'nun ilk sergisine gönderdi. Sergi komitesi eseri yakışıksız ve özgün olmadığı gerekçesiyle reddetti, ancak Çeşme modern sanatın gidişatını değiştirdi. R. Mutt takma adı dikkatle seçilmişti: R, Fransız argosunda para babası anlamına gelen Richard'ı, Mutt ise pisuarı üreten J. L. Mott Ironworks şirketini anıyordu. Çeşme, 2004 Aralığında İngiliz sanat çevresinden 500 kişinin oyuyla 20. yüzyılın en etkili eseri seçildi.
Parodiler ve Sürrealistlerle İşbirliği
Bir Mona Lisa reprodüksiyonuna sakal ve bıyık çizerek yaptığı eseri L.H.O.O.Q. adını taşır. Şişe rafı ya da kar küreği gibi seri üretim ürünlerini heykel olarak sergileyerek yüksek sanat ve kültür hakkındaki geleneksel kanıları hedef aldı. 1923'ten 1954'e kadar zamanının çoğunu satranç oynayarak geçirdi. 1930'ların ortasında Sürrealistlerle işbirliği yaptı ve sergilerine katıldı. 1942'de kalıcı olarak New York'a yerleşti; 1944'ten itibaren Max Ernst ve André Breton ile birlikte VVV dergisini yayımladı. Kübizmden Dada'ya ve Sürrealizme birçok akımla bağlantılandırıldı; Pop sanat (Andy Warhol), Minimalizm (Robert Morris) ve Kavramsal Sanat (Sol LeWitt) gibi akımlara yol açtı.
Benzer kişiler
- Kurt Cobain (Sanatçı)
- Maya Lin (Sanatçı)
- Sergei Parajanov (Sanatçı)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Marcel Duchamp maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.