Türk resim sanatının modernleşme sürecinde kendine özgü bir yer edinen öncü ressam Maide Arel, 1907 yılında İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Cumhuriyet dönemi sanat dünyasında kübizm felsefesini geometrik soyutlama ile harmanlayan sanatıçı, kadınların gündelik yaşamını, eğlencelerini ve özel anlarını modern bir dille yansıttı. Kadın sanatıçıların örgütlenmesinde etkin roller üstlenen sanatıçı, bağımsız üslubunu koruyarak 1997 yılına dek üretkenliğini sürdürdü.
Akademiden Paris Atölyelerine Sanat Yolculuğu
Maide Arel, gençlik yıllarında İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi'ne girerek resim eğitimi almaya başladı. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi'nde Nazmi Ziya ve Hikmet Onat gibi devrin usta isimlerinin ders verdiği atölyelerde kendisini geliştiren Arel, 1930 yılında bu saygın okuldan başarıyla mezun oldu. Akademiden mezun olduktan sonra, 1935 yılında kendisi gibi ressam olan Şemsi Arel ile evlendi. Eşinin tayin edildiği Erzincan'da resim öğretmenliği yaptığı yıllarda Fransızca ve müzik öğretmenliği de üstlenen sanatıçı, bir yandan da kendi sanatsal çizgisini olgunlaştırmaya devam etti. 1948 yılına gelindiğinde Ankara Halkevi'nin açtığı resim yarışmasında ikincilik derecesine layık görüldü. Bu ödülün ardından çift, sanat ufuklarını genişletmek amacıyla rotayı modern sanatın merkezi olan Paris'e çevirdi. Orada Andre Lhote, Fernand Leger ve Jean Metzinger gibi dev isimlerin atölyelerine devam ederek kübizm estetiğini derinden incelediler.
Paris Dönüşü ve Anadolu İzleri
Paris dönüşünün hemen ardından ilk kişisel sergisini 1951 yılında eşiyle birlikte Beyoğlu Fransız Konsoloshanesi Salonu'nda açarak sanat dünyasında büyük bir ilgi odağı haline gelmeyi başarıdı. Sanatıçı, 1954 yılında İstanbul'da gerçekleştirilen Uluslararası Sanat Eleştiricileri Kongresi sergisinin düzenlenmesinde de aktif sorumluluk üstlendi. Bu adımı, sanat ortamında büyük ses getirdi. TBMM için yurt resimleri yapmak amacıyla 1956 yılında eşiyle birlikte Hatay'a gitti. Burada kenti betimleyen belgesel nitelikte değerli tablolar üretti. Yurt dışı etkinliklerini sürdüren Arel, 1957 yılında meşhur Edinburgh Festivali'ne katılarak eserlerini küresel arenaya sundu. Hemen ardından 1959'da eşiyle birlikte Paris'te yeni bir ortak sergiye imza attı.
Ödüller, Kadın Hakları ve Eşsiz Miras
Toplumsal duyarlılığı yüksek bir aydın olan Maide Arel, kadın hakları mücadelesine de sanatıyla destek vermiştir. Bu doğrultuda, 1960 yılında Kadın Haklarını Koruma Derneği'nin sanat kolu sergisini Paris'e taşıyarak büyük bir vizyon sergiledi. 1964 yılına gelindiğinde ise Paris Arte Moderne müzesindeki Clup International Feminen sergisinde ünlü "Türk Hamamı" tablosuyla bronz madalya kazandı. Uluslararası başarıları bununla sınırlı kalmadı. Sanatıçının "Çiftetelli" isimli eseri, 1974 yılında Fransa'daki Wichy Bienali'nde prestijli Uluslararası Büyük Ödül'e layık görüldü. Bu yapıt aynı zamanda 11. Clermont-Ferrand Çağdaş Sanat Sergisi'nde Kent Özel Ödülü'nü kazandı.
Sanatıçının dünya çapında ses getiren başlıca çalışmaları ve başarıları şunlardır:
- Türk Hamamı: 1964 yılında Paris'teki Arte Moderne müzesinde düzenlenen Clup International Feminen sergisinde bronz madalyaya layık görülen eseri.
- Çiftetelli: 1974 yılında Fransa'da Wichy Bienali'nde Uluslararası Büyük Ödül ve 11. Clermont-Ferrand Çağdaş Sanat Sergisi'nde Kent Özel Ödülü kazanan başyapıtı.
- Hatay Yurt Resimleri: 1956 yılında TBMM için hazırladığı, şehrin ruhunu yansıtan belgesel nitelikli manzara çalışmaları.
Kariyerinin ilk yıllarında peyzaj resimlerine odaklanan sanatıçı, Avrupa dönüşünde ise soyutlamaya yöneldi. Yaşamı boyunca hiçbir sanat grubuna bağlı kalmaksızın kendi özgün çizgisini korudu. İnsan figürlerini sadeleştirip stilize ederken kübizmden beslendi ancak bunları geometrik soyutlama potasında eritmeyi başarıdı. Özel müze ve koleksiyonlarda eserleri yer almaktadır. Usta sanatıçı, geride devasa bir sanatsal miras bırakarak 1997 yılında hayata gözlerini yumdu.