Ailesi ve yaşamı
Makbule Abasıyanık, 1883'te doğdu. Adapazarı'nın ileri gelenlerinden Hacı Rıza Efendi'nin kızıdır. Mehmet Faik Bey ile evlendi ve 1906'da oğlu, yazar Sait Faik'i dünyaya getirdi. 1913'te eşiyle aralarında şiddetli bir geçimsizlik yaşandı; çift üç buçuk yıl ayrı kaldı ve bu sırada oğlunu babasına bıraktı. I. Dünya Savaşı sırasında yeniden bir araya gelen çift, oğulları Sait Faik'in eğitimi için İstanbul'a taşındı; önce Süleymaniye'de, sonra Şişli'de ve Nişantaşı'nda oturdu. Yazları Yakacık'ta ve Burgaz Adası'nda kiraladıkları evlerde geçirdiler, daha sonra Mehmet Faik Bey Burgaz Adası'nda bir ev satın aldı.
Burgaz Adası yılları
1938'de eşi Mehmet Faik Bey'in ölümünden sonra yaşamına Burgaz Adası'ndaki evlerinde devam etti. Sait Faik kışları Şişli'de, yazları adada annesinin yanında kaldı; siroz hastası olduğu anlaşıldıktan sonra ömrünün son on yılının çoğunu adadaki köşkte annesiyle birlikte geçirdi. Makbule Hanım, eşinin ölümünden sonra ailenin gelirlerini yönetti ve oğluna maddi destek sağlayarak para kazanma sorunu yaşamadan sanatını sürdürmesine katkıda bulundu. Bu nedenle hem oğlu hem de dönemin edebiyatçıları tarafından Türkiye'deki ilk mesen olarak kabul edildi. Sait Faik, yazıları nedeniyle tutuklandığında Ankara'daki mahkemeye onunla birlikte gitti.
Vasiyeti ve Sait Faik Hikâye Armağanı
Sait Faik 11 Mayıs 1954'te öldü. Makbule Hanım, 8 Kasım 1954'te hazırladığı vasiyetinde malvarlığının çoğunu ve yazarın eserlerinin telif hakkını Darüşşafaka Cemiyeti'ne bıraktı. Vasiyetin bir maddesi, her yıl dönemin ileri gelen edebiyat ustalarından oluşacak bir jürinin o yıl yazılmış en iyi öyküye Sait Faik ve Makbule Abasıyanık Hikâye Mükâfatı'nı vermesini öngörüyordu. Ödül ilk kez 1955'te verildi; para armağanı 1960'a kadar Varlık Yayınları tarafından karşılandı. 1960-1963 arasında kesintiye uğrayan ödül, Makbule Hanım'ın 1963'teki ölümünden sonra Darüşşafaka Cemiyeti tarafından Sait Faik Hikâye Armağanı adıyla düzenli olarak verildi.
Müze
Sait Faik'in ölümünden sonra Burgaz Adası'ndaki Çayır Sokak 15 numaralı köşk, Makbule Abasıyanık'ın isteğiyle müzeye dönüştürüldü. Sait Faik Abasıyanık Müzesi 22 Ağustos 1959'da açıldı ve Sait Faik'in vasiyeti doğrultusunda ücretsiz hizmet verir. Makbule Abasıyanık 21 Ocak 1963'te İstanbul'da öldü; Cumhuriyet Türkiyesi'nin ilk mesenlerinden biri olarak anılır.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Makbule Abasıyanık maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.