Türk edebiyatında hem şiirleriyle hem de Türkçenin sadeleşmesi çalışmalarıyla tanınan yazar M. Sunullah Arısoy, 25 Mart 1925’te İstanbul’un Şile ilçesinde doğmuştur. Babasının subaylık görevi nedeniyle çocukluk yılları Anadolu’nun farklı yörelerinde geçen sanatçı, yaşamı boyunca öğretmenlikten cezaevi denetçiliğine, tiyatro oyunculuğundan televizyon programcılığına kadar pek çok farklı alanda faaliyet göstermiştir. Çok yönlü entelektüel kimliği ve dildeki arılaşma hassasiyetiyle kültür dünyasında kendine has bir yer edinen Arısoy, 19 Aralık 1989 tarihinde hayata gözlerini yummuştur.
Anadolu Rüzgarıyla Şekillenen Çocukluk ve Zorlu Eğitim Yılları
Babasının subay olması nedeniyle çocukluk yıllarında memleketin birçok köşesini gezen M. Sunullah Arısoy, eğitim hayatını da bu koşullar altında sürdürdü. İlk öğrenimini 1935 yılında Diyarbakır Süleyman Nazif İlkokulu’ndan mezun olarak tamamlayan yazar, ardından İstanbul Üsküdar I. Ortaokulu’nda eğitimine devam etti. Burayı bitirdikten sonra Haydarpaşa Lisesi’ne kaydolan sanatçı, yaşadığı bazı sebepler nedeniyle buradaki öğrenimini yarıda bıraktı. Çeşitli işlerde çalışarak hayata erken yaşta atıldı. Hayatını kazanırken eğitim aşkını hiç yitirmedi. Lise diplomasını sonradan tamamlamayı başardı.
Kızılçukur’dan Ankara Koridorlarına Uzanan Kariyer Yolculuğu
Edebiyatçılık yönünün yanı sıra öğretmen kimliğiyle de topluma hizmet eden M. Sunullah Arısoy, 1948-1949 ders yılında Tavşanlı’nın Kızılçukur köyünde öğretmenlik yaparak mesleki yaşantısına anlamlı bir başlangıç yaptı. Bu tecrübenin ardından, Garp Linyitleri Tunçbilek İşletmesi Yeni Cezaevi bünyesinde hem baş kontrolör unvanıyla hem de cezaevi öğretmenliği görevini icra etti. Cezaevinin lağvedilmesinin ardından Ankara’ya gitti. Ankara’da Sümerbank Satın Alma Müdürlüğü bünyesinde uzun yıllar Ticaret Şefi olarak çalıştı. İş hayatındaki bu süreci kararlılıkla devam ettiren Arısoy, 1968 yılında Sümerbank Genel Müdürlüğü’nden emekliye ayrılarak memuriyet hayatını noktaladı.
Kültür Sanat Sahnesinde Öncü Adımlar
M. Sunullah Arısoy, mesleki uğraşlarının yanında kültür ve sanat kuruluşlarında da oldukça aktif roller üstlendi. Bu kuruluşlar ve üstlendiği idari roller şunlardır:
- 1953 yılında bir grup arkadaşıyla birlikte Cahit Sıtkı Tarancı’nın başkanlığında kurulan Türk Edebiyatçılar Derneği’nin kuruculuğu ve genel sekreterliği,
- 15 yıl boyunca aralıksız yürüttüğü Ankara Sanatseverler Derneği sanat kolu başkanlığı,
- 1961-1963 döneminde Türk Dil Kurumu tanıtma kolu başkanlığı ve Türk Dili dergisi yazı kurulu üyeliği.
Halkevleri bünyesinde amatör tiyatro faaliyetleri yürüten sanatçı, 1961 yılında Meydan Sahnesi’nde profesyonel oyunculuğa adım atarak tiyatro yeteneğini de sahneye taşımıştır.
Dil Devrimi, Yayıncılık ve Edebi Miras
Sanatçının hayatı boyunca yürüttüğü en kararlı mücadelelerden biri de Türkçenin yabancı dillerin etkilerinden arındırılarak arılaşması yönündeydi. Türk Dil Kurumu’ndaki resmi görevlerinin yanı sıra radyoda hazırlayıp sunduğu “Arı Dile Doğru” başlıklı konuşmalarıyla dil bilincini radyo dalgaları üzerinden geniş kitlelere ulaştırdı. 1968 yılındaki emekliliğinden sonra da üretkenliğini kesintisiz sürdüren Arısoy, 1982 yılına kadar Türk Tarih Kurumu Basımevi bünyesinde Müdür Yardımcılığı görevini yürüttü. Bu süreçte 1969-1979 yılları arasında TRT Ankara Televizyonu için çeşitli programlar hazırladı ve televizyon ekranlarındaki belgesel filmlere seslendirme yaparak sesini de kitlelere duyurdu.
1982 senesinde Türk Tarih Kurumu bünyesindeki görevinden alınmasının ardından Kuşadası’na yerleşen yazar, yaşamının son dönemini bu bölgede geçirdi. Edebi kariyerinde ise 1948 yılında yayımladığı ilk şiir kitabının ardından, 1958’de ilk ve tek romanını yazdı. Bu eseri 1962’de ilk hikâye kitabı izledi. Kendi müstakil eserlerinin yanı sıra pek çok önemli kültür ve sanat dergisinde hikâyeleri, şiirleri ve edebi düşünce yazıları yayımlanan sanatçı, şiir ve mizah antolojileri de hazırlayarak edebiyat dünyasına geniş katkılar sağladı. 19 Aralık 1989 tarihinde Kuşadası’nda hayata gözlerini yuman Arısoy’un vefatı, aynı zamanda Söke ve Aydın çevresiyle anılan derin bir kayıp olarak kayıtlara geçmiştir.