Gençliği ve eğitimi
Luis Buñuel Portolés, 22 Şubat 1900'de İspanya'nın Aragón eyaletindeki Calanda'da doğdu. Zaragoza'daki Colegio del Salvador'da ağır bir cizvit eğitimi aldı. Madrid Üniversitesi'nde önce doğal bilimler ve ziraat okudu, ardından mühendisliğe, en sonunda psikolojiye geçti. Burada Salvador Dalí ve Federico García Lorca ile tanıştı. Sinema eğitimi almak için avangard deneyimlerin yoğun olduğu 1920'lerin Paris'ine gitti; Jean Epstein'ın "Mauprat" ve Mario Nalpas'ın "La Sirène des Tropiques" filmlerinde asistanlık yaptı.
Sürrealist dönem
1929'da Salvador Dalí ile birlikte, bir kadının gözbebeğinin ustura ile kesildiği ünlü sahneyi içeren gerçeküstücü klasik Bir Endülüs Köpeği'ni çekti. 1930'da Marquis de Sade'ın Sodom'un 120 Günü'nden izler taşıyan Altın Çağ'ı yönetti; Dalí ile birlikte başlamayı planlasa da anlaşmazlık yüzünden filmi tek başına çekti. Katolikliği hedef aldığı söylenen film büyük bir skandala yol açtı ve gösterimi yasaklandı; yasak ancak 1980'de kalktı. İki yıl sonra Las Hurdes bölgesindeki yoksulluğu anlatan Ekmeksiz Toprak belgeselini çekti. 1936'da İspanya 1936 belgeselinin senaryosuna katkıda bulundu ve yapımcılığını üstlendi.
Sürgün yılları ve uluslararası başarı
1939'da iç savaş sırasında ABD'ye gitti ve çeşitli belgeseller çekti. 1947'de Meksika'ya geçti; Meksikalı kenar mahalle çocuklarının yaşamını anlatan Los Olvidados'u burada çekti ve bu film ona Cannes'da en iyi yönetmen ödülünü kazandırdı. 1955'e kadar uluslararası düzeyde ön plana çıkacağı 14 film çekti. 1951'de Susanna, 1953'te El, 1954'te Robinson Crusoe filmlerini yönetti. 1955'te Fransa'ya döndü ve üç ortak yapımla sinema dünyasının merkezine yerleşti; 1956'da Simone Signoret'nin başrolünde oynadığı La mort en ce jardin'i çekti. Francisco Rabal'ın oynadığı Nazarín (1959) ve gizemli dram El Ángel Exterminador (1962) izledi.
1961'de İspanya hükûmeti tarafından Viridiana'yı çekmesi için ülkeye davet edildi. Kilise karşıtı öğeler içeren film İspanya'da büyük tepki çekti ve gösterimi yasaklandı; Buñuel hayatının kalan kısmını İspanya dışında geçirdi. 1964'te Le Journal d'une femme de chambre'i, 1967'de Catherine Deneuve ile Belle de Jour'u, 1970'te Fernando Rey ve Deneuve'ün başrolleri paylaştığı Tristana'yı çekti. 1972'de Burjuvazinin Çekiciliği'nde burjuvaların bir türlü yemek yiyememelerini anlattı. 1977'de Arzunun Bu Belirsiz Nesnesi'ni çekerek sinemayı bıraktı. 29 Haziran 1983'te Meksika'da öldü. Otobiyografik kitabı "Mon dernier soupir" (Son Nefesim) Türkiye'de de yayımlandı.
Benzer kişiler
- Abbas Kiyarüstemi (Yönetmen)
- Demir Karahan (Yönetmen)
- Gaspar Noe (Yönetmen)
- Guy Ritchie (Yönetmen)
- Natuk Baytan (Yönetmen)
- Oliver Stone (Yönetmen)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Luis Bunuel maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.