Dünya genelinde milyonlarca görme engelli bireyin hayatına dokunarak onlara yepyeni bir evrenin kapılarını aralayan Fransız mucit Louis Braille, 4 Ocak 1809 tarihinde Fransa sınırları içindeki Coupvray kasabasında dünyaya gözlerini açtı. Küçük yaşlardan itibaren ailesinin desteğiyle büyüyen bu dahi çocuk, mütevazı bir yaşamın içinde şekillendi. Babası deriden koşum ve eyer takımları üreten bir saraçtı. Annesi ise ev işleriyle ilgilenen bir ev hanımıydı. Henüz üç yaşındayken babasının atölyesinde geçirdiği talihsiz kaza, küçük Louis'nin sol gözünü kaybetmesine yol açtı. Zamanla sempatetik oftalmiya adı verilen hastalık diğer gözüne de sıçradı. Bu ağır tıbbi durum nedeniyle altı yaşına geldiğinde sağ gözünü de tamamen yitirdi ve karanlığa gömüldü.
Karanlıkta Başlayan Bir Hayat Hikayesi
Karanlığa teslim olmayan azimli çocuk, henüz on yaşındayken büyük bir başarıya imza attı. Kazandığı burs sayesinde Paris'te bulunan Ulusal Körler Enstitüsü bünyesine kabul edildi. Böylece bu prestijli eğitim kurumuna o güne kadar kabul edilen en genç öğrenci unvanını kazandı. Ancak okulda öğrencileri bekleyen hayat şartları son derece yıpratıcı ve zordu. Ekmek ve su haricinde besleyici gıdalara ulaşmak neredeyse imkansız gibiydi. Bu zorlu koşullara rağmen genç Louis, müzikal yetenekleriyle kısa sürede herkesi kendine hayran bıraktı. Org ve çello çalma konusundaki olağanüstü becerileri, öğretmenlerinin gözünde hızla yükselmesini sağladı. Bu başarıları sayesinde ülkenin dört bir yanındaki farklı kiliselerde org çalma şansını elde etti.
Geleneksel Sistemlerin Yetersizliği ve Yeni Bir Arayış
Enstitüde eğitim gördüğü dönemde, okulun kurucusu ve ilk müdürü olan Valentin Haüy tarafından geliştirilen özel bir yöntemle okumayı öğrendi. Bu yöntemde harfler kağıt üzerine kabartmalı olarak basılıyordu. Ancak bu geleneksel kabartma harf sisteminin ciddi dezavantajları bulunmaktaydı:
- Kitapların basım maliyetlerinin aşırı derecede yüksek olması
- Kabartma işleminde kullanılan kurşun malzemesi nedeniyle kitapların taşınamayacak kadar ağırlaşması
- Mevcut yöntemin öğrencilerin kendi başlarına yazı yazmalarına hiçbir şekilde imkan tanımaması
Kendi okulunun kütüphanesinde bulunan ve birçok farklı hikayeden oluşan yalnızca üç adet kitabı son derece kısa bir sürede okuyup bitiren bu meraklı mucit, kendisi için bambaşka bir okuma metodu aramaya başladı. Kendi bağımsızlığını kazanmak ve diğer arkadaşlarına da bu özgürlüğü sunmak için sürekli yeni arayışlar içindeydi.
Altı Noktanın Sihri ve Dünya Çapında Devrim
Aradığı ilhamı, eski Fransız ordusu yüzbaşısı Charles Barbier tarafından geliştirilen askeri bir şifreleme sisteminde buldu. Barbier, askerlerin gece karanlığında ışık yakmadan haberleşebilmelerini sağlayan on iki noktalı bir yazım sistemi tasarlamıştı. Fakat öğrenilmesi son derece zor olan bu karmaşık yapı ordu tarafından kullanışsız bulunarak reddedilmişti. Genç Louis bu askeri sistemi derinlemesine inceleyerek üzerinde köklü değişiklikler yaptı. Harfler için on iki nokta yerine sadece altı noktanın yeterli olacağını keşfetti. Babasının kendisine çocukken hediye ettiği kabartmalı ahşap zardan esinlenerek taslağını oluşturdu. Henüz on beş yaşındayken tamamladığı bu yeni alfabe, görme engelli insanlar için adeta bir umut ışığı haline geldi. Sistemini sonraki yıllarda matematik sembollerine ve notalarına da başarılı bir şekilde uyarladı. Hazırladığı ilk görme engelliler kitabı olan Kelimeler, Müzik ve Basit Şarkılar Metodu 1829 yılında okuyucuyla buluştu. Daha sonra yakın arkadaşı Pierre Foucault ile birlikte bu özel yazım tarzını hızlandıracak mekanik bir araç geliştirdi. Ömrünün geri kalan kısmını tamamen öğretmenlik mesleğine ve görme engelli akranlarına adayan Louis Braille, 1852 yılında Paris şehrinde yakalandığı tüberküloz hastalığından ne yazık ki kurtulamayarak henüz çok genç yaşta hayata gözlerini yumdu. Öldüğünde henüz kırk üç yaşındaydı. Ancak onun bıraktığı miras, aradan geçen asırlara rağmen hala milyonlarca insanın dünyasını aydınlatmaya devam etmektedir.