Dünya edebiyat tarihinin en özgün ve hayal gücü yüksek kalemlerinden biri olan Lewis Carroll, ya da gerçek adıyla Charles Lutwidge Dodgson, hem sınırsız düşlerle dolu eserleri hem de matematik dünyasındaki ciddiyetiyle tanınan çok yönlü bir dâhidir. İngiliz yazar, mantıkçı, matematikçi ve fotoğrafçı kimliklerini tek bir bedende birleştiren Carroll, takvimler 27 Ocak 1832 tarihini gösterirken İngiltere’nin Daresbury kasabasında hayata gözlerini açtı. Genç yaşlardan itibaren edebiyata ve bilime duyduğu özel ilgiyle yoğrulan Carroll, takma adıyla dünya çapında büyük bir şöhrete ulaşmadan önce akademik ve sanatsal çalışmalara imza attı. Hayatının önemli bölümünü Oxford Üniversitesi çatısı altında geçiren ünlü yazar, 14 Ocak 1898’de Surrey eyaletinin Guildford kentinde yaşamını yitirene dek geride dünya çocuk yazınını kökten değiştiren ölümsüz yapıtlar bıraktı.
Eğitim Hayatı ve Matematik Doçentliği
Kalabalık bir aile ortamında büyüyen Dodgson, on bir çocuklu bir yuvanın üçüncü çocuğu olarak dünyaya gelmişti. Bu kalabalık hane içinde ilk eğitimini anne ve babasının yanında, ev sıcaklığında alan Carroll, on iki yaşına geldiğinde Richmond School'a kaydolarak orta öğrenim adımını attı. Buradaki eğitim sürecinin ardından Rugby School'a geçerek ortaöğrenimini başarıyla tamamladı. 1849 yılında Rugby School'dan ayrılan genç adam, iki yıl sonra hayatının önemli bir dönüm noktasını oluşturacak olan Oxford Üniversitesi'ne adım attı.
Akademik hayatı boyunca çok hırslı veya çalışkan bir öğrenci profili çizmemesine rağmen, matematik alanında gösterdiği üstün ve sıra dışı yetenek onun önünü açtı. Bu alandaki büyük başarısı sayesinde eğitimini devam ettirmesini sağlayacak bursu almaya hak kazandı. Üniversitenin prestijli kurumlarından Christ Church'te matematik doçenti olarak görev yapmaya başlayan Carroll, akademik kariyerini ve bu öğretim görevlisi pozisyonunu 1881 yılına kadar başarıyla sürdürdü.
Yazarlık Serüveni ve Harikalar Diyarı
Şiir ve kısa öykülere çocukluk yıllarından itibaren ilgi duyan Charles Dodgson, edebiyat dünyasına adımını ilk olarak kendi çabasıyla hazırladığı Mischmasch adlı dergide yayımlattığı eserlerle attı. Daha geniş kitlelere ulaşma hedefiyle yola çıkan yazar, 1854 ile 1856 yılları arasında The Comic Times ve Oxford Critic gibi popüler yayınlarda yazılarını paylaştı ve edebiyat çevrelerinde tanınmaya başladı. Yazar, 1856 yılında kaleme aldığı "Solitude" isimli kısa hikayesinde ilk defa Lewis Carroll takma ismini tercih etti ve bu imza ilerleyen dönemde onun dünyaca tanınan esas kimliği haline geldi.
Takvimler 1862 yılını gösterdiğinde, yazarın en büyük başyapıtı olacak Alice Harikalar Diyarında kitabının ilk adımları atıldı. Carroll, bu büyülü dünyayı tasarlarken aile dostları Henry Liddell’in küçük kızı Alice Liddell'dan ilham almıştı. Eser, yoğun çalışmaların ardından 1865 yılında Lewis Carroll imzasıyla basıldı ve kısa sürede okuyucuların büyük beğenisini kazanarak yazara büyük bir şöhret getirdi. Bu başarının ardından Carroll, 1871 yılında kitabının devamı niteliğindeki Aynanın İçinden adlı eserini yayımladı. Her ne kadar bu ikinci kitap ilkinin yakaladığı muazzam popülerliği tam anlamıyla yakalayamasa da edebi açıdan son derece başarılı bulunarak olumlu eleştiriler topladı.
Yazarın Alice serisinden sonra en çok bilinen ve geniş okuyucu kitlelerine ulaşan bir diğer eseri ise Köpan Avı oldu. Hayali bir varlığın ardından giden tuhaf bir gemi mürettebatının absürt maceralarını konu alan bu yapıt, tek parçadan oluşan, uzun ve tamamen mantık dışı unsurlar barındıran sıra dışı bir şiirdir. Ünlü sanatçı Dante Gabriel tarafından özenle resimlenen ve tasarımıyla da dikkat çeken kitabın ilk baskısı 1876 yılında okuyucuyla buluştu.
Fotoğraf Sanatı ve Farklı İlgi Alanları
Carroll’un üretken yaşamı yalnızca kelimeler ve sayılarla sınırlı değildi. Sanatçı, 1856 yılında amcası Skeffington Lutwidge’ın çalışmalarından esinlenerek fotoğrafçılık sanatına yöneldi. Kısa sürede bu alanda da yeteneğini kanıtlayarak dönemin tanınan fotoğraf sanatılarından biri hâline geldi. 1880 yılında bu tutkusuna son verene dek yaklaşık 3000’den fazla kare üretmeyi başardı. Fotoğraf çalışmalarında ağırlıklı olarak doğal unsurları, ağaçları, köpekleri ve insan portrelerini kullanan Carroll, dönem dönem çektiği bazı yarı-nü çocuk fotoğrafları yüzünden ciddi ithamlarla karşı karşıya kaldı. Sübyancılık iddiaları hiçbir zaman doğrulanmadı.
Matematiksel düşünceyi hayatının her alanına uygulamayı seven Carroll, aynı zamanda pratik zekasıyla da öne çıkan bir mucitti. Karanlıkta yazı yazmak için özel bir tablet tasarladı. Bununla birlikte, günümüzün popüler kelime oyunu Scrabble'ın temel yapı taşı sayılabilecek çeşitli mantık oyunları geliştirdi. Dünyanın farklı ülkelerine seyahatler gerçekleştiren Carroll, ufkunu sürekli geniş tuttu. Yaşamının son dönemlerinde, 14 Ocak 1898 tarihinde zaatüreye yakalanan ünlü yazar, Surrey eyaletinin Guildford kasabasında yaşayan kız kardeşinin evinde yaşamını yitirdi. Carroll'un naaşı, Guildford'da yer alan Mounth Mezarlığı'na defnedildi.