Mehmet Kemal Kayacan, 15 Haziran 1915'te Sinop'ta dünyaya gözlerini açtı. Cumhuriyetin erken dönemlerinde askeri eğitime başladı. Kayacan, 1935 yılında Deniz Harp Okulundan mezun olarak donanmaya ilk adımını asteğmen rütbesiyle attı. Deniz Kuvvetlerindeki başarılarıyla adından söz ettiren asker, özellikle Kıbrıs Harekâtı sürecindeki komutanlığıyla tarihe geçti. Emekliliğinin hemen ardından Cumhuriyet Halk Partisi çatısı altında aktif siyasete giren bu çok yönlü devlet adamı, 29 Temmuz 1992 tarihinde İstanbul Göztepe'de uğradığı hain suikast sonucu hayatını kaybetti.
Askeri Kariyeri ve Donanmadaki Yükselişi
Askeri kariyerine kararlılıkla devam etti. Kayacan, 1944 yılında Harp Akademisini bitirip kurmay oldu. Türk Deniz Kuvvetlerinin farklı kademelerinde gösterdiği üstün başarılar, onun rütbe basamaklarını hızla tırmanmasını sağladı. Takvimler 1960 yılını gösterdiğinde tuğamiral rütbesine terfi eden Kayacan, Mayın Filosu Komutanlığı görevini üstlendi. Tuğamiral rütbesindeyken aynı zamanda Deniz Eğitim Komutanlığı görevini de büyük bir özveriyle yürüttü. Ülkenin çalkantılı bir süreçten geçtiği 1961 yılında ise Adnan Menderes'in idam edilmesinin ardından yapılan seçim sonuçları askeri çevrelerde yankı buldu. Menderes'i destekleyen siyasi partilerin sandıktan çoğunlukla çıkmasından rahatsızlık duyan darbe yanlısı askerlerin hazırladığı ünlü 21 Ekim Protokolü'ne kendisi de imza attı.
Kayacan, istikrarlı yükselişini sürdürdü. Tecrübeli denizci, 1963 senesinde Deniz Eğitim Komutanlığı görevini yürütürken tümamiral rütbesine yükseldi. Bu dönemde Güney Deniz Saha Komutanı olarak sınırların güvenliğinde aktif rol oynadı. Başarıları sayesinde 1967 yılında koramiral rütbesine layık görülen asker; sırasıyla Deniz Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı, Donanma Komutanlığı ve Yüksek Askerî Şûra üyeliği görevlerinde bulundu. 1970 yılına gelindiğinde oramiral oldu. 1972 yılında nihayet Deniz Kuvvetleri Komutanlığı makamına getirilen Kayacan, bu görevdeyken Türkiye'nin yakın tarihini şekillendiren en önemli askeri operasyonlardan biri olan 1974 yılındaki Kıbrıs Harekâtı'nı komuta etti. Harekâtın başarıyla tamamlanmasının ardından, oramirallik rütbesinde dört yılını doldurduğu için 23 Ağustos 1974 tarihinde emekliye ayrıldı.
Siyasi Yaşamı ve Cumhurbaşkanlığı Adaylığı
Üniformasını çıkardıktan sonra siyasete atıldı. Cumhuriyet Halk Partisi saflarına katılan Kemal Kayacan, yapılan genel seçimlerde 16. Dönem CHP Ankara milletvekili seçilerek meclise girdi. Meclis çatısı altındaki çalışmalarıyla dikkat çeken tecrübeli siyasetçi, 21 Ağustos 1980 tarihindeki TBMM oturumunda partisi tafarından en yüksek devlet makamı olan Cumhurbaşkanlığı için aday gösterildi. Ancak o dönemde yaşanan siyasi tıkanıklıklar ve oylama için gerekli olan yasal çoğunluğun bir türlü sağlanamaması sebebiyle bu cumhurbaşkanlığı seçimi gerçekleştirilemedi.
Karanlık Suikast ve Bıraktığı Miras
Kemal Kayacan'ın hayatı, 29 Temmuz 1992 tarihinde İstanbul Göztepe'deki evinde karanlık eller tarafından düzenlenen bir saldırıyla son buldu. Evine sızan üç Devrimci Sol militanı tarafından eşinin gözleri önünde kurşunlanan emekli oramiral, olay yerinde hayatını kaybetti. Hain suikastın hemen ardından bir gazeteyi arayan kimliği belirsiz bir kişi, örgüt adına konuştuğunu belirterek eylemi üstlendi. Arayan şahıs, son günlerde artan işkence ve baskı gerekçesiyle Kayacan'ın cezalandırıldığını öne sürdü. Kayacan'ın naaşı törenin ardından Edirnekapı Şehitliği'ne defnedildi. Kızı Fatoş Kayacan Hataylı, 29 Temmuz 2002 tarihindeki törende önemli bir noktaya değindi. Hataylı, babasının suikast sonucu vefat eden en yüksek rütbeli Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu olduğunu belirtti.