Türkiye'de modern şehir planlamasının ve kentsel tasarım disiplininin temellerini atan öncü mimar Kemal Ahmet Arû, 1912 yılında İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Kendisi Cumhuriyet döneminin yetiştirdiği en kıymetli akademisyenlerdendir. Arû, ülkemizdeki kentleşme vizyonunu bilimsel metotlarla yeniden şekillendirdi. O, ömrünü çağdaş kentlerin inşasına ve bu alanda nitelikli uzmanların yetiştirilmesine adadı. Akademik kariyerini eşsiz uygulamalı projelerle taçlandıran usta isim, hayatı boyunca yürüttüğü yenilikçi çalışmalarla modern şehircilik ilkelerinin ülkemizde kurumsallaşmasını sağladı.
Galatasaray'dan Akademiye Uzanan Eğitim Yılları
Gençlik yıllarında ülkenin en köklü ve prestijli eğitim kurumlarından biri olan tarihi mektepte eğitim alan Kemal Ahmet Arû, 1932 senesinde Galatasaray Lisesi'nden başarıyla mezun oldu. Bu kıymetli lise tahsilinin ardından mimarlığa yöneldi. Büyük bir kararlılıkla ilerleyen Arû, 1937 yılında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Bölümü'ne adım attı. Günümüzde Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi adıyla anılan bu okulda aldığı eğitimler, onun tasarım vizyonunun olgunlaşmasında büyük rol üstlendi. Akademideki başarılı öğrenim sürecini tamamlamasının ardından akademik hayatına başladı. Bu amaçla, 1940 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi'nin o dönemki ismi olan Yüksek Mühendis Mektebi bünyesinde asistanlık görevine başlayarak ilk adımını gururla attı. Bu başlangıç, onun şehircilik alanında gerçekleştireceği devrim niteliğindeki çalışmaların da ilk habercisiydi.
Şehircilik Kürsüsünün Kuruluşu ve Uluslararası Deneyimler
Akademik kariyer basamaklarını büyük bir azimle tırmanan Arû, 1942 ile 1946 yılları arasında dünyaca tanınan ünlü Avusturyalı mimar Clemens Holzmeister ile birlikte atölye derslerini yürüterek mesleki açıdan son derece önemli bir pratik tecrübe kazandı. Usta mimarla gerçekleştirdiği bu ortak çalışmalar, onun tasarıma bakış açısını daha da derinleştirdi. Ancak onun kariyer yolculuğundaki asıl büyük dönüm noktası, 1946 yılında Ord. Prof. Dr. Gustav Oelsner ile yollarının kesişmesiyle gerçekleşti. Şehircilik Bölümü kürsüsünde Oelsner ile birlikte omuz omuza çalışmalara başlayan başarılı mimar, bugünkü Şehircilik Bölümü'nün kurumsal altyapısını oluşturan çekirdek kadroda aktif olarak yer aldı. 1954 yılına kadar süren bu yoğun asistanlık döneminde akademik çalışmalarını aralıksız sürdüren Arû, aynı zamanda Yıldız Teknik Üniversitesi ile İTÜ Maçka Teknik Okulu bünyesinde de dersler vererek engin bilgi birikimini ve deneyimlerini yüzlerce genç mühendis ve mimar adayına aktarma imquanı buldu.
1950 yılına gelindiğinde, gerçekleştirdiği üstün akademik başarıları neticesinde profesörlük unvanına layık görülen usta isim, hemen ardından Şehircilik kürsüsünün başkanlığına seçildi. İTÜ Mimarlık Fakültesi'nde 1954-1970 yılları arasında dekanlık yapan usta hoca, bu süre zarfında fakültenin gelişimine ve modernleşmesine çok büyük katkılar sundu. Akademik vizyonunu uluslararası boyutlara taşımaktan da geri durmayan Arû, şu saygın eğitim kurumlarında konuk öğretim üyesi unvanıyla dersler vererek Türk akademisini yurt dışında gururla temsil etti:
- 1961-1962 yılları arasında Stuttgart Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Şehircilik Kürsüsü,
- 1963 yılında Berlin Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi,
- 1967 yılında Viyana Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi.
Avrupa'daki çalışmalarından sonra yurda dönen Kemal Ahmet Arû, 1967-1982 yılları arasında da İTÜ Şehircilik Enstitüsü Başkanlığı vazifesini büyük bir özveriyle sürdürdü.
Teoriden Pratiğe Uzanan Başarılar ve Vedası
Kemal Ahmet Arû, eğitim sahasındaki teorik birikimini katıldığı ulusal yarışmalar ve hayata geçirdiği projelerle pratik alana muazzam bir başarıyla yansıttı. Ülke genelinde düzenlenen pek çok ulusal mesleki yarışmada birincilik ödülleri kazanan seçkin mimar, planlama süreçlerinde kentsel tasarım ve çevre unsurlarını bir bütün olarak ele almanın önemini her platformda savundu. Tasarladığı öncü projelerle Türkiye genelinde modern kentsel çevrenin estetik, sosyal ve fonksiyonel bir uyum içinde şekillenmesine bizzat öncülük etti. Engin tecrübelerini ve birikimlerini yeni kuşaklara aktarmayı milli vazife addeden Arû, ardında son derece derin izler bırakan akademik eserler miras bıraktı.
Takvimler 20 Aralık 2005 tarihini gösterdiğinde, ardında devasa bir mimari ve akademik miras bırakan 93 yaşındaki bu ulu çınar hayata gözlerini yumdu. Ülkemizde kentsel tasarıma hak ettiği değerin verilmesini sağlayan büyük mimarın vefatı, tüm akademik camiada, mimarlık dünyasında ve yetiştirdiği sayısız öğrencisinde derin bir hüzün yarattı. Ömrünün en verimli yıllarını geçirdiği İstanbul Teknik Üniversitesi Taşkışla yerleşkesinde 23 Aralık 2005 günü onun aziz hatırasına görkemli bir veda töreni düzenlendi. Taşkışla yerleşkesindeki bu duygu dolu vedanın ardından, cenazesi Teşvikiye Camii'ne götürüldü. Burada kılınan öğle namazını müteakip cenaze namazı kılındı. Daha sonra usta mimar Zincirlikuyu Mezarlığı bünyesindeki ebedi istirahatgahına dualarla defnedildi.