Kasım Yolageldili, Milli Mücadele döneminde Trakya bölgesinin işgale karşı direnişini örgütleyen kahraman bir Türk siyasetçisidir. Kendisi aynı zamanda başarılı bir tüccardı. 1874 yılında Bulgaristan'ın Selvi kasabasında dünyaya gelen Yolageldili, vatan sevgisiyle dolu ömrünü Edirne halkının bağımsızlık mücadelesine adamış ve bu uğurda sınır ötesinde dahi büyük fedakarlıklar göstermiştir. Kurucusu olduğu cemiyet vasıtasıyla Doğu ve Batı Trakya'nın Yunanistan tarafından ilhak edilmesini engellemeye çalışmıştır. Bölgesel savunmayı kurmak adına Edirne'nin önde gelen isimleriyle birlikte tarihi kararlar almıştır. Mücadelesini hayatı boyunca kararlılıkla devam ettirdi. Cumhuriyetin ilanından sonra ise Edirne Belediye Başkanı sıfatıyla şehre hizmet etmeyi sürdürmüştür.
İlk Yılları ve Siyasi Kariyerinin Başlangıcı
Kasım Bey'in babası Hacı İbrahim Ağa, annesi ise Hacı Ayşe Hanım'dır. Yolageldili ailesi, 1878 yılında Bulgaristan topraklarından göç ederek Edirne yöresine yerleşmek durumunda kalmıştır. Göçün ardından Havsa ilçesinde yer alan tarihi Yolageldi köyünün kurulmasına öncülük etmişlerdir. Kasım Bey, Edirne şehrinde orta öğrenimini başarıyla tamamladıktan sonra ticarete atılmıştır. Ticari faaliyetlerinde kısa zamanda etkinlik kazandı. Ticaret hayatında gösterdiği bu büyük başarılar sayesinde 1904 yılında Havsa Belediye Reisi olarak görev yapmaya başlamış ve genç yaşında bölgede önemli bir idari sorumluluk üstlenmiştir. Belediye başkanlışı yürüttüğü süreçte kendi imkanlarıyla Türk ordusuna askeri bir vagon hediye etmiştir. Bu anlamlı davranışı dolayısıyla padişah II. Abdülhamid tarafından özel bir madalya ile ödüllendirilmiştir. 1908 yılında İkinci Meşrutiyet'in ilan edilmesinin akabinde İttihat ve Terakki Cemiyetine üye olmuştur. Bu adımla birlikte aktif politikaya girmiştir. Edirne ve çevresinde ömrünün sonuna kadar siyasi alanda etkin bir figür olmuştur.
Trakya Paşa-eli Cemiyeti ve Direniş
Balkan Savaşı boyunca Osmanlı ordusunun ihtiyaç duyduğu iaşe ve gıda malzemelerini temin etmiştir. Birinci Dünya Savaşı bittiğinde Trakya'nın tamamının Yunan askerleri tarafından işgal edilebileceğini öngörmüştü. Bölgedeki Müslüman halkın temel haklarını savunmak ve haksız ilhak girişimlerine karşı durmak istiyordu. Bu amaç doğrultusunda Edirneli Talat Paşa'nın tavsiyelerini dinleyerek derhal harekete geçmiştir. Belediye Başkanı Şevket Dağdeviren, Avukat Şeref Aykut ve Milletvekili Faik Kaltakkıran ile bir araya gelerek vatan savunması yolunda son derece tarihi bir direniş hareketi başlatmışlardır. Bu dört vatansever isim Trakya Paşa-eli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni Edirne'de resmen kurmuşlardır. Kasım Bey de kurucular arasında bulunuyordu.
Sınır Ötesi Çete Faaliyetleri
Edirne'nin 1920 yılında Yunanistan tarafından işgal edilmesi üzerine Bulgaristan topraklarına geçmek zorunda kaldı. Direnişi orada da sürdürdü. Kasım Yolageldili'nin milli mücadele döneminde gerçekleştirdiği direniş faaliyetleri şöyle özetlenebilir:
- İlk olarak Kızanlık kentinde, daha sonra ise Eski Zağra bölgesinde gönüllü çeteler kurmuştur.
- Teşkil ettiği bu direnişçi çetelerin Bulgaristan sınırından sızmasını sağlayarak işgal altındaki Edirne karakollarına ve Yunan askeri birliklerine baskın yapmalarına öncülük etmiştir.
- Bu stratejik akınlar sayesinde Trakya'daki düşman tümenlerinin Anadolu cephesine geçmesini başarıyla engellemiştir.
Yaptığı bu faaliyetlerle Mustafa Kemal'in başlattığı Anadolu direniş hareketine büyük bir katkı sunmuştur. Tüm bu tehlikeli operasyonları hiçbir maddi kazanç ya da karşılık beklemeden gerçekleştirmiştir. Vatan savunmasını her şeyden üstün tuttu.
Edirne'nin Kurtuluşu ve Cumhuriyet Yılları
Kurtuluş mücadelesinin zaferle sonuçlanmasından sonra Edirne'nin kurtuluş günü olan 25 Kasım 1922'de döndü. Bulgaristan'dan gelirken yanında getirdiği devasa Türk bayraşını Selimiye Camisi'nin iki minaresi arasına astırmıştır. Cumhuriyetin ilan edilmesini müteakip Edirne Belediye Başkanı olarak yeni dönemde görev yapmaya başlamıştır. Bu dönemde belediye başkanlışı görevini yürüttü. Atatürk'ün emriyle kurulan İstanbul ve Trakya Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi'nin on kurucu ortağından biridir. Bu fabrika teşebbüsüyle sanayi alanındaki en önemli yerli kurucular arasında yer almayı başarmıştır. Trakya'nın bu kahraman ismi Kasım Yolageldili, 22 Haziran 1936 tarihinde Edirne'de vefat etmiştir.