Amerikalı yazar ve eski baş ekonomist John Perkins, 28 Ocak 1945 tarihinde New Hampshire eyaletinin Hanover kasabasında dünyaya gözlerini açtı. Perkins, özellikle Üçüncü Dünya ülkelerinin finansal sömürgeleştirme süreçlerinde uluslararası şirketler ve bankalar adına oynadığı rolleri ifşa eden Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları kitabıyla tanınmaktadır. Perkins, eserini kendi bireysel deneyimleriyle kurgulamıştır.
Ruth Moody ve Jason Perkins çiftinin oğlu olarak dünyaya gelen John Perkins, ilk gençlik yıllarını New England bölgesinde geçirdi. Tilton Okulu'ndan 1963 senesinde mezun olan Perkins, yükseköğrenimine Middlebury Koleji'nde başladı ve burada iki yıl eğitim aldı. Eğitim hayatına daha sonra Boston Üniversitesi'nde devam ederek, 1968 yılında İşletme Yönetimi Bölümü'nden lisans derecesiyle mezun oldu. Bu mezuniyet, yazarın kariyerinde önemli bir adımdı.
NSA İlişkisi ve Chas. T. Main Yılları
Mezuniyetinin ardından Perkins, 1968 ile 1970 yılları arasında Ekvator'da Barış Gücü bünyesinde gönüllü görevler üstlendi. Bu deneyim, onun Latin Amerika'nın sosyal yapısını yakından tanımasını sağladı. Ekvator macerasından sonra Boston merkezli stratejik danışmanlık devi Chas. T. Main şirketinde çalışmaya başladı. Perkins, bu kritik kuruma kabul edilmeden evvel Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) tarafından güvenlik taramasından geçirildiğini iddia etmiştir. Şirketin üst düzey yöneticilerinden Einar Greve tarafından işe alınan Perkins, kısa sürede Chas. T. Main bünyesinde baş ekonomist pozisyonuna yükseldi.
Baş ekonomist sıfatıyla Perkins ve ekibi; Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler, IMF ve ABD Hazine Departmanı gibi devasa yapılarla ortaklıklar yürüttü. Ekip, Fortune 500 listesindeki büyük şirketlerin Asya, Afrika, Orta Doğu ve Latin Amerika ülkeleriyle ticari bağlar kurmasına aracılık ediyordu. Bu süreçte Perkins, doğrudan devlet liderleri ve dev şirketlerin üst yöneticileriyle omuz omuza çalıştı. Görevi esnasında edindiği izlenimler, ilerleyen yıllarda savunacağı çarpıcı tezlerin altyapısını hazırladı.
Perkins, gelişmekte olan ülkeleri hedef alan ekonomik planları sert bir dille eleştirmektedir. Yazar, bu ülkelerin büyük altyapı projelerinin finansmanını sağlamak için ağır dış borç yükleri altına sokulduğunu iddia eder. Bu borçlanma, ülkeleri Batı'ya bağımlı kılar.
Küresel Eserler ve Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları
1980'li yıllara gelindiğinde Perkins, Chas. T. Main bünyesindeki görevinden ayrılarak yeşil enerji alanında faaliyet gösteren bağımsız bir şirketin yönetimine geçti. Perkins, 'Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları' adlı kült kitabında, şirketinin kazandığı bu başarının, geçmişteki faaliyetleri hakkındaki sessizliğinden beslendiğini iddia etmiştir. Kitapta, kalkınma vaatleri maskesi altında, dünya ekonomisini yöneten devasa ailelerin ve finans imparatorluklarının küresel düzeni nasıl manipüle ettiği çarpıcı örneklerle anlatılmaktadır.
John Perkins'in Türkçeye de kazandırılan ve dünya genelinde büyük yankı uyandıran eserlerinden bazıları şunlardır:
- Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları (2004)
- Bir Ekonomik Tetikçinin Yeni İtirafları (2016)
- Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları 4. Kitap - Kafes (2018)
- Touching the Jaguar: Transforming Fear Into Action to Change Your Life and the World (2020)
Yazar, küresel ekonomi ve yerel kültürler üzerine sekiz önemli kitap kaleme almıştır. Bu eserlerin yanı sıra Harvard ve Oxford gibi prestijli kurumlar da dahil olmak üzere dünya genelinde 50'yi aşkın üniversitede dersler vermiştir. Sosyal sorumluluk ve çevre bilinci konusunda da aktif olan yazar, sürdürülebilir ve adil bir dünya vizyonuyla Dream Change ve The Pachamama Alliance adında kar amacı gütmeyen iki sivil toplum kuruluşu kurmuştur. İki kurumun da kurucu ortağıdır. Bu derneklerde halen aktif olarak yönetim kurulu üyeliği yapmaktadır.
Medya Yansımaları ve Kişisel Yaşamı
John Perkins, fikirleriyle dünya medyasında geniş yankı buldu. ABC, NBC, CNN, CNBC ve NPR gibi televizyon ve radyo kanallarının yanı sıra; Time, New York Times, Washington Post, Cosmopolitan, Elle ve Der Spiegel gibi prestijli basılı mecralarda boy gösterdi. Ayrıca çok sayıda televizyon programı ile belgesel çalışmasına katkı sağladı. Perkins'in sıradışı kariyeri, sinema dünyasına da zengin bir ilham kaynağı sundu.
Ünlü yazar, 2006 yılında Lennon Ono Barış Ödülü'ne ve Rainforest Action Network tarafından verilen seçkin iş dünyası ödülüne layık görüldü. 2008 yapımı ünlü 'Zeitgeist: Addendum' belgeselinin ikinci bölümünün ana omurgasını oluşturan Perkins, aynı yıl gösterime giren 'Yoksulluğun Sonu' belgeselinde de aktif rol oynadı. Yaşam öyküsü, 'Bir Ekonomik Tetikçinin Özrü' adındaki uzun metrajlı yapımda tüm detaylarıyla beyaz perdeye taşındı.
Özel hayatında bir kez evlenip 33 yıllık birlikteliğin ardından eşinden boşanan Perkins, 1982 doğumlu Jessica Perkins adında bir kız çocuk babasıdır. Günümüzde ana akım medya kanalları tarafından çeşitli eleştirilere maruz kalsa da internet gazetesi The Huffington Post mecrasındaki çalışmalarıyla dikkat çekmeyi sürdürmektedir. Perkins, özellikle yeşil ekonomi ve alternatif enerji üzerine kaleme aldığı derinlikli yazılarıyla bu alandaki ağırlığını korumaktadır.