Ahmet İsmet Birsel, hem Türk diplomasisinin saygın bir temsilcisi hem de çocukluk yıllından itibaren tuvalin başından ayrılmayan, iki farklı kariyeri yaşamı boyunca başarıyla bir arada yürütmüş özgün bir ressamdır. İzmir'de 9 Eylül 1934'te doğan sanatçı, 9 Mart 2017 tarihinde yine doğum yeri olan İzmir'de yaşamını yitirdi. Sanatçı, arkasında son derece zengin ve değerli bir miras bıraktı. Resme olan üstün yeteneği ve sanatsal duyarlılığı henüz çok küçük yaşlarda çevresi tarafından fark edilmişti. Diplomat kimliğiyle gezdiği coğrafyaları tuvaline aktararken her zaman gerçeğe sadık kalmayı ilke edindi. İsmet Birsel'in sanatla olan güçlü bağı, okul çağından önce, henüz çocukluk yıllarında kendini göstermeye başlamıştı.
Sanatla Filizlenen Gençlik Yılları ve Eğitimi
Bu erken ilgi, onun ilerleyen yıllarda dönemin en büyük ustalarından ders almasına kapı araladı. Türk resminin dev isimlerinden Bedri Rahmi Eyüboğlu ile çalışarak sanatın inceliklerini öğrendi. Robert Koleji'ndeki eğitim yılları onun sanatsal gelişimi için adâta bir dönüm noktası olmuş, pansiyonun arka bahçesinde karşılaştığı usta ressam Hikmet Onat'tan çok değerli bilgiler edinerek tekniğini pekiştirmiştir. Birsel, Onat'ın tecrübelerinden çok şey öğrendiğini her fırsatta dile getirmiştir. Kendisi aynı zamanda Salah Birsel'in kuzenidir. 1953 yılında Robert Koleji'nin Sanat Tarihi bölümünden başarıyla mezun olduktan sonra yükseköğrenim için rotasını Fransa'ya çeviren Birsel, 1957 yılında Paris Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ndeki eğitimini tamamlamıştır. Fransa'daki eğitim hayatı boyunca da Bedri Rahmi Eyüboğlu ile yürüttüğü resim çalışmalarını kararlılıkla sürdürdü.
Dışişleri Bakanlığı'nda ve Büyükelçiliklerde Geçen Yıllar
Eğitimini tamamladıktan sonra Türk hariciyesine adım atan İsmet Birsel, bürokraside hızla yükseldi. Devletine uzun yıllar hizmet eden Birsel, pek çok ülkede Türkiye'yi temsil etti. Dışişleri Bakanlığındaki başarılı çalışmaları sırasında üstlendiği önemli görevler şunlardır:
- 1983-1986 yılları arasında Tahran Büyükelçiliği
- 1986-1989 yılları arasında Lahey Büyükelçiliği
- 1993-1996 yılları arasında Avrupa Konseyi Daimi Temsilciliği
- 1996-1998 yılları arasında Budapeşte Büyükelçiliği
Ayrıca bakanlık bünyesinde Kültür İşleri Genel Müdürlüğü ile müsteşar yardımcılığı koltuklarına oturarak bürokrasinin zirvesinde yer aldı. Son olarak 1998-1999 yıllarında Dışişleri Bakanlığı Müşaviri olarak görev yaparak aktif meslek hayatını tamamladı.
Renklerin ve Diplomasinin Buluştuğu Eserleri
Hariciye koridorlarındaki yoğun mesaisine rağmen sanattan hiç kopmayan Birsel, yurt içinde ve dışında çeşitli sergiler açtı. Hollanda'da bulunduğu dönemde, 'Lahey Okulu' olarak bilinen profesyonel sanatçıların kurduğu Pulchri Studio'nun sanatçı üyeliğine layık görüldü. Bu üyelik onun sanatsal yetkinliğinin uluslararası alandaki en önemli kanıtlarından biriydi. Birsel'in tablolarında, bir diplomatın günlük yaşamının en canlı kesitleri kendilerine yer bulur. Resepsiyonlar, resmi kokteyller ve büyük konser salonları onun fırçasıyla tuvale taşınır. Usta ressam, eserlerinde gerçeğe sonuna kadar sadık kaldığını her fırsatta vurgulamıştır. Hayatı boyunca neyi gördüyse ve neyi yaşadıysa doğrudan onu resmettiğini belirtmiştir. Gözlemlerine dayanan tablolarında doğup büyüdüğü İzmir'in sıcaklığı hemen hissedilir. Eski atlı tramvaylar, kıyıdaki balıkçılar ve Paris'in ünlü kafeleri bu samimi gözlemlerin ürünüdür. İran ile Irak arasında devam eden savaşın en sıcak ve zorlu günlerinde Tahran'da büyükelçilik yapan Birsel, savaş atmosferinin getirdiği karamsar ve kasvetli havayı gri ile siyah tonların hakim olduğu eserlerle tuvale aktarmıştır. Tahran'dan sonra atandığı Hollanda'daki çalışmalarını ise çok daha farklı bir enerjiyle yansıttı. Usta sanatçı, Lahey kentinde geçirdiği bu son derece üretken dönemi daha sonraları 'turuncu yıllar' olarak nitelendirmiştir. Ankara yıllarında ise daha çok gündelik hayatın sıradan ama çarpıcı anlarına odaklandı. Dondurucu soğukta otobüs bekleyen insanlar ya da yaz tatillerinde plajda güneşlenenlerin manzarası onun fırçasıyla hayat buldu. Onun eserleri, bir bürokratın gözünden dünyaya sunulan naif birer hatıra niteliği taşımaktadır.