Türk müziğine yön veren İsmet Nedim, 1 Temmuz 1931'de Samsun'da doğdu. Berlin'de 19 Mart 2024'te vefat eden sanatçı, ülkemizin en kıymetli besteci ve müzisyenlerindendi. Asıl ismi İsmet Nedim Saatçi olan usta bestekâr, kanun sanatçısı bir baba ve dedenin gölgesinde, müzikal yönü son derece güçlü bir aile ortamñnda büyümenin avantajñyla henüz çocuk yaşlarda notalarla tanışma şansı buldu. Hafif Türk Sanat Müziği akımñnñn ve çok sazlı Türk müziği döneminin öncülüğünü üstlenen bestekâr, kariyeri boyunca pek çok unutulmaz esere imza attı.
Müziğe Adanan Çocukluk ve Eğitim Yılları
Sanatçının babası Ahmet Nedim Saatçi ve dedesi kanun enstrümanı icra eden müzisyenlerdi. Annesi Kadriye Saatçi ise ev hanımıydı. Samsun Fazılkadı İlkokulu'nda eğitimine adım atan İsmet Nedim, ortaokul eğitimini iki yıl sürdürdü. Ardından Samsun Erkek Sanat Enstitüsü bünyesindeki Torna-Tesviye ve Teknik Resim Bölümü'nden başarıyla mezun oldu. Mühendislik eğitimi almak gayesiyle Yıldız Teknik Üniversitesi'ne kaydolan yetenekli müzisyen, İstanbul Belediye Konservatuvarı'ndaki zorlu dersleri de aynı dönemde eş zamanlı olarak yürüterek üstün bir çaba sergiledi. Ancak üniversitenin üçüncü sınıfında devamsızlık problemi nedeniyle mühendislik fakültesinden uzaklaştırılmak durumunda kaldı.
İstanbul Konservatuvarı'nı 1956 yılında bitirdi. Kısa süre sonra Ankara'ya yerleşti. Konservatuvardan mezuniyeti sonrasında başkente adım atan müzisyen, burada Türk müziğinin ve batı müziğinin saygın üstatları olan Halil Bediî Yönetken, Kemal İlerici ve Muammer Sun gibi isimlerden üç sene boyunca özel dersler alarak vizyonunu genişletti. Müzikal gelişiminde konservatuvardaki ve Ankara Radyosu'ndaki tecrübeleri belirleyici rol oynadı. Bu süreçte pek çok kıymetli ustadan etkilendi. Sanatçının etkilendiği kıymetli isimler şunlardır:
- Fahri Kopuz
- Halil Bedii Yönetken
- Muammer Sun
- Muzaffer İlkar
- Refik Ahmet Sevengil
- Ruşen Ferit Kam
- Suphi Ziya Özbekkan
- Şefik Gürmeriç
Amasya'da yedek subay statüsünde vatan borcunu yerine getiren sanatçı, terhisinin ardından profesyonel müzik yaşantısına odaklandı.
Radyo Yılları ve İsmet Nedim Adının Doğuşu
Ankara Radyosu'nun 1958 ve 1959 yıllarında düzenlediği ses sanatçılığı sınavlarında arzu ettiği başarıyı yakalayamayan sanatçının makus talihi, ses rengini çok beğenen dönemin Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın tavsiyesiyle değişti. 1959 senesinin son günlerinde sınavsız olarak radyoya kabul edilse de torpil söylentileri sebebiyle sadece on beş gün sonra görevinden uzaklaştırıldı. Yılmayan müzisyen, altı ay sonra düzenlenen yeni sınavda büyük başarı gösterdi. Halil Bedii Yönetken, Münir Nurettin Selçuk, Muzaffer İlkar, Nevzat Atlığ, Necdet Varol, Ruşen Ferit Kam, Refik Ahmet Sevengil ve Şerif Muhittin Targan gibi dev isimlerden oluşan jüriyi etkiledi. Böylece radyodaki daimi görevine hak kazandı. Bu dönemde kadroya Neşe Can, Güneri Tecer, Kemal Öncan ve Turhan Özek ile birlikte dahil oldu.
İlk bestesi olan ve Faruk Nafiz Çamlıbel'in dizelerinden dökülen muhayyerkürdi makamñndaki "Çoban Çeşmesi" eseri, onun kariyerinde bir dönüm noktası oldu. Dönemin Basın Yayın Genel Müdürü Refik Ahmet Sevengil, eseri şair Faruk Nafiz Çamlıbel ile radyodan dinledi. Çok beğenilen bu eserin ardından stüdyoyu aradı. Sanatçının Saatçi olan soyadını, öz babasının ismi olan Nedim ile değiştirdiklerini açıkladı. Müzisyen, o günden itibaren sanat dünyasında İsmet Nedim ismiyle anılmaya başlandı. Ardından 1962 yılında Ankara Büyük Sinema'da hem batı hem de doğu sazlarının bir arada kullanıldığı görkemli bir konser verdi. Bu dinletiyi dördüncü Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel ile devlet protokolü de yerinde takip etti.
İstanbul Radyosu Tayini ve Nota Mücadelesi
Başarılı besteci, 1967 senesinde TRT İstanbul Radyosu'na nakledildi. Göreve başlamadan önce kendisini tekrar sınava tabi tutmak isteyen yönetim ile arasında gerginlik yaşandı. Dönemin Basın Yayın Genel Müdürü Turgut Özakman, sanatçıyı makamına çağırarak kendisini radyodan uzaklaştırmak istediklerini haber verdi. İsmet Nedim ise yanındaki acemaşiran eserin notasını gösterdi. 'Bin cefâ görsem ey sanem senden' adlı eserin notaları, Ankara ve İstanbul radyolarının kütüphanelerinde farklılık gösteriyordu. Usta sanatçı, bu tip teknik hataları dile getirdiği için hedef tahtasına oturtulduğunu belirtti. Turgut Özakman, durumu netleştirmek amacıyla Ruşen Ferit Kam'ı davet ederek ikiliyi yüzleştirdi. Kam, kemençesi ile eseri çalarak notadaki yanlışlığı teyit edince Turgut Özakman sanatçının İstanbul kadrosunu derhal onayladı.