İsmet Sezgin Kimdir?

Türk siyasetinin en renkli ve tecrübeli figürlerinden biri olarak tanınan İsmet Sezgin, 6 Ocak 1928 tarihinde Aydın topraklarında gözlerini dünyaya açmıştır. Dokuz çocuklu geniş bir ailenin en büyük evladı olarak hayata atılan Sezgin, yarım asrı aşan siyasi mücadelesiyle Türkiye'nin modern dönemine yön veren isimler arasında girmeyi başarmıştır. Aydın Belediye Başkanlığından başlayıp Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına kadar uzanan bu son derece parlak kariyer çizgisi, 7 Aralık 2016 tarihinde Ankara'da tedavi gördüğü hastanede sona ermiştir. Kendine has üslubuyla kitleleri peşinden sürükleyen tecrübeli devlet adamı, Türk parlamento tarihinin en kritik kavşaklarında aktif roller üstlenerek hafızalarda yer edinmiştir.

Eğitim Yıllarından Belediye Başkanlığına Uzanan Yol

Gençlik yıllarında spora ilgi duydu. İlköğrenimini doğduğu Aydın ilinde tamamladı. Ortaokul ve lise eğitimi için İzmir’e giden Sezgin, ardından İzmir Yüksek Ekonomi ve Ticaret Okulu'na girdi. Yükseköğrenim sürecinde atletizm sporuyla aktif olarak ilgilenirken, diğer taraftan Talebe Cemiyeti başkanlığı gibi idari sorumluluklar üstlendi. Türkiye Milli Talebe Federasyonu bünyesinde gösterdiği aktif çalışmalarla liderlik yeteneğini erken yaşlarda kanıtladı. Mezuniyetinin hemen ardından Türkiye Emlak Kredi Bankası bünyesinde çalışmaya başlayarak Denizli şubesinde görev aldı. Eşi Saadet Hanım ile 1952 yılında evlendi. Aynı yıl Demokrat Parti Denizli İl İdare Kurulu üyeliğine seçilerek aktif siyaset dünyasına ilk adımını attı. Memleketi Aydın'a belediye başkanı olarak 1955 yılında dönen Sezgin, bu görevi beş yıl boyunca başarıyla yürüttü. Ancak 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesi sonrasında tutuklanarak belediye başkanlığı görevinden zorunlu olarak el çektirildi.

Bakanlıklar, Meclis Başkanlığı ve Parti Liderliği Dönemi

Özgürlüğüne kavuştuktan sonra siyasetten kopmayan deneyimli isim, memleketi Aydın'da Adalet Partisi kurucu il teşkilatını hayata geçirdi. 1961 genel seçimlerinde parlamentoya girmeyi başararak Aydın Milletvekili sıfatıyla Ankara'nın yolunu tuttu. Siyaset dışı alanlarda da etkin olan Sezgin, aynı zamanda Türk Belediyeciler Birliği genel başkanlığını 1963 ile 1985 yılları arasında aralıksız sürdürdü. Ayrıca 1966 ve 1967 yılları arasında başkentin köklü kulüplerinden Gençlerbirliği başkanlığını üstlendi. Adalet Partisi genel başkan yardımcılığı makamına 1968 yılında seçildi. Türkiye'de ilk kez kurulan Gençlik ve Spor Bakanlığı koltuğuna, 1969 yılında Süleyman Demirel tarafından getirildi. Üçüncü Demirel hükümetinde de bu görevini korumayı başardı. 12 Mart 1971 muhtırası sonrasında kurulan Nihat Erim hükümetiyle birlikte bakanlık görevini devretti. 1979 yılının sonlarında kurulan azınlık hükümetinde ise Maliye Bakanı olarak görev üstlendi. Bu görevi, 12 Eylül 1980 askeri ihtilaline kadar sürdürdü.

Siyasi yasakların kalkması üzerine 1987 senesinde Doğru Yol Partisi saflarına katılarak siyasete geri döndü. Yapılan genel seçimlerde yeniden Aydın Milletvekili seçildi. 1991 senesinde kurulan koalisyon hükümetinde İçişleri Bakanlığı sorumluluğunu üstlendi. Süleyman Demirel’in 1993 yılında cumhurbaşkanı seçilmesi ile boşalan Doğru Yol Partisi genel başkanlığı koltuğuna adaylığını koysa da gerçekleştirilen büyük kongrede rakiplerinden Tansu Çiller karşısında seçimi kaybetmiştir. 1995 senesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı seçilerek devletin iki numaralı makamına yükseldi. Refahyol hükümetinin kurulmasına gösterdiği tepki nedeniyle 1996 yılının temmuz ayında partisinden istifa etti. 1997 yılının hemen başında kurulan Demokrat Türkiye Partisi'nin kurucu kadrosunda yer aldı. Kurulan koalisyon hükümetinde bu parti adına Milli Savunma Bakanı olarak görev yaptı. Demokrat Türkiye Partisi liderliğinden istifa eden Hüsamettin Cindoruk’un yerine partinin yeni başkanı seçilen tecrübeli siyaset adamı, 18 Mayıs 2002 tarihinde bu kritik görevini de devrederek aktif politikaya bütünüyle veda etmiştir.

Ailesi, Mirası ve Vefatı

Özel yaşamında düzenli bir aile hayatı sürdüren İsmet Sezgin'in, 1952 yılında evlendiği eşi Saadet Sezgin 2004 yılında vefat etmiştir. Bu evlilikten Seynan Levent ve Ayşe Sezgin adlarında iki kız çocuk sahibi olan Sezgin, aile bağlarına her zaman büyük önem vermıştir. Türk siyasi tarihinin duayen isimlerinden olan Sezgin'in adı, İzmir’in Bornova ilçesindeki Atatürk Mahallesi’nde yer alan bir ilköğretim okulunda yaşatılmakta dır. Rahatsızlığı sebebiyle Ankara’da tedavi gördüğü Gülhane Askeri Tñp Akademisi'nde (GATA) 7 Aralık 2016 tarihinde 88 yaşındayken vefat etmiştir. Arkasında derin bir siyasi miras ve Türk demokrasisine hizmet dolu bir ömür bırakan tecrübeli isim, Türk siyaset tarihindeki yerini almıştır.

Üye Olduğu Siyasi Partiler ve Üstlendiği Görevler

Uzun soluklu kariyeri boyunca Türkiye'nin önemli siyasi hareketlerinde kurucu ve yönetici roller üstlenen İsmet Sezgin'in görev aldığı yapılar şu şekildedir:

• Demokrat Parti (DP): 1952-1960 yılları arasında aktif görev aldığı, il idare kurulu üyeliği ve Aydın Belediye Başkanlığı yaptığı ilk partisidir.
• Adalet Partisi (AP): 1961-1980 döneminde kurucu il teşkilatı başkanlığı, milletvekilliği, genel başkan yardımcılığı ve bakanlık görevlerini üstlendiği siyasi organizasyondur.
• Doğru Yol Partisi (DYP): 1987-1996 yılları arasında milletvekilliği, İçişleri Bakanlığı ve TBMM Başkanlığı gibi üst düzey görevleri yürüttüğü partisidir.
• Demokrat Türkiye Partisi (DTP): 1997-2002 döneminde kurucuları arasında yer alıp Milli Savunma Bakanlığı ve genel başkanlık yaptığı son siyasi durağıdır.