Türk sinemasının ilk dönemine yön veren yapımcı, senarist ve yazar Mehmet İhsan İpekçi, 1901 yılında Selanik’te dünyaya gelmiş ve 19 Aralık 1966 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetmiştir. Elhamra ve Melek sinemalarının işletmeciliği ile başlayan bu macera, ülkenin en köklü film yapım şirketlerinden İpek Film’in kurulmasıyla taçlanmıştır.
Selanik'ten Berlin'e Uzanan Girişimcilik Ruhu
Galatasaray Lisesi'deki başarılı öğrencilik yıllarının ardından Berlin'de ticaret eğitimi alırken Avrupa sinemasının parlak geleceğini sezen İhsan İpekçi, ailesinin de desteğini arkasına alarak Türkiye'de sinema işletmeciliğinin öncü adımlarını atmıştır. İpekçi, Selanik kentinde ipek ticaretiyle uğraşan köklü bir aileye mensuptu. İpekçizadeler ailesinden İsmail Bey'in oğlu olan İhsan İpekçi'nin kökleri, ticaretle iç içe geçmiş bir geçmişe sahipti. Berlin'de geçirdiği yıllar, onun vizyonunu ve geleceğe yönelik kariyer planlarını tamamen değiştirecek gözlemlere sahne oldu. Genç İhsan, Berlin'de sinemanın getirdiği kazancı fark etti. Ticari dehası sayesinde bu alandaki potansiyeli hemen kavradı. Türkiye'ye döndüğünde bu büyük kazanç kapısını kendi ülkesinde de aralamak için hemen harekete geçti.
Beyoğlu'nda Sinema Markası Yaratmak
Almanya dönüşünde sinema sektörüne girmeyi kafasına koyan İhsan İpekçi, bu fikrini hayata geçirmek için ailesini ikna etmek zorundaydı. Genç girişimci, babası İsmail Bey'i ve büyük amcası Kani Bey'i sinemanın geleceğine inanmaya ikna etmeyi başardı. Bu ikna sürecinin ardından İpekçi ailesi, 1923 yılında Beyoğlu Caddesi üzerinde yer alan tarihi Elhamra Sineması'nın işletmesini üstlendi. Bu adım, ailenin sinema dünyasıyla tanıştığı ilk resmi girişim oldu. Elhamra Sineması ile sektöre hızlı bir giriş yapan İhsan İpekçi, işleri hızla büyüterek sadece iki yıl sonra Melek Sineması'nı devraldı. Melek Sineması kısa sürede bir marka haline geldi. 1920'li yılların ortalarına gelindiğinde İpekçi, sadece yabancı yapımları ülkeye ithal etmekle yetinmeyip yerli film üretimi için de hazırlıklara başladı.
İpek Film Efsanesi ve Sanat Dünyasındaki İzler
Yerli film üretimindeki kararlılığını sürdüren İhsan İpekçi, kardeşleriyle el ele vererek 1928 yılında İpek Film şirketini kurdu. Bu hamleyle birlikte Türk sinemasında yapımcılık alanında yeni bir devir başladı. İpekçi, yerli sinema eserlerinin senaryo aşamasından çekimlerine kadar her detayla ilgilenerek Muhsin Ertuğrul ve Nâzım Hikmet gibi isimlerle omuz omuza çalıştı. İhsan İpekçi sadece yapımcı kimliğiyle sınırlı kalmadı, sanatın mutfağında da aktif rol oynadı. Yazar, "İhsan Koza" takma adını kullanarak çok sayıda senaryo ve roman kaleme aldı. Ailesinden gelen zengin mirası gelecek nesillere de başarıyla aktaran İhsan İpekçi, Türkiye'nin önemli siyasetçilerinden İsmail Cem'in babası ve Türk basın tarihinin unutulmaz isimlerinden gazeteci Abdi İpekçi'nin amcası olmasıyla da bilinir. Türk sinemasının bu öncü ismi 19 Aralık 1966'da vefat etti ve Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi.
İhsan İpekçi'nin kültür hayatımıza sunduğu katkılar şu şekilde sıralanabilir:
- Tarihi Elhamra ve Melek sinemalarının işletmeciliği
- Türkiye'nin öncü yapım şirketlerinden İpek Film'in kuruluşu
- İhsan Koza takma adı altında üretilen senaryolar ve romanlar