Türk kamu yönetiminin ve maliye dünyasının önemli isimlerinden biri olan İhya Balak, 1952 yılında Ankara'da dünyaya geldi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun olan başarılı bürokrat, kariyer yolculuğuna Maliye Bakanlığı bünyesinde başladı. Hesap Uzman Yardımcılığı göreviyle bu kuruma adım attı. 1980 yılında resmen Hesap Uzmanı ünvanını kazandı. Bakanlık bünyesindeki Hesap Uzmanları Kurulu çatısı altında İstanbul Grup Başkan Yardımcılığı görevini üstlenen Balak, ardından aynı kurulda Genel Başkan Yardımcılığı pozisyonuna kadar yükselmeyi başardı. Mesleki donanımını artırmak amacıyla İngiltere'ye gitti. Burada tam bir yıl boyunca inceleme ve araştırmalar yürüttü. Türkiye'ye dönünce, 1989 yılında Gelirler Genel Müdürlüğü bünyesinde Daire Başkanı oldu. 1994 yılına gelindiğinde ise Genel Müdür Yardımcılığı makamına atandı.
Mali Modernizasyon ve Teknoloji Hamleleri
Gelirler Genel Müdür Yardımcılığı döneminde Türk vergi ve finans sistemini derinden etkileyen devrim niteliğindeki projelere imza attı. Kamu Mali Yönetiminin yeniden yapılandırılması hedefiyle yürütülen kapsamlı çalışmalarda Proje Koordinatörü olarak görev yaptı. Maliye dairelerinin alt yapısının modernize edilip tam otomasyon sistemine geçirildiği devasa VEDOP projesi ve Vergi Kimlik Numarası sisteminin baştan uca tasarlanıp yürütülmesi süreçlerinde en ön safta yer almıştır.
Balak'ın yönetiminde gerçekleştirilen ve Türk mali sistemini çağdaş standartlara ulaştıran başlıca projeler şunlardır:
- Kamu Mali Yönetimi Projesi: Finansal yönetim sistemlerinin yeniden yapılandırılmasını sağladı.
- Vergi Kimlik Numarası Projesi: Mali kimlik kayıtlarının tek çatı altında toplanmasını kolaylaştırdı.
- VEDOP Otomasyonu: Vergi dairelerinin tamamen dijitalleşerek entegre çalışmasına olanak tanıdı.
Söz konusu vergilendirme teknolojilerinin hayata geçirilmesindeki üstün katkılarının ardından, 1995 yılı sonunda üç yıllığına yurt dışına atandı. Burada Türkiye Cumhuriyeti'ni temsilen Maliye Ataşeliği görevini başarıyla yürüttü.
Milli Piyango Dönemi ve Akademi Yılları
Yurt dışındaki kritik görevinin tamamlanmasından sonra yurda dönen tecrübeli bürokrat, 2 Haziran 2003'te Millî Piyango İdaresi Genel Müdür Vekili oldu. Bu kurumdaki başarılı liderliği sayesinde sadece on beş gün sonra, 17 Haziran 2003 tarihinde Genel Müdür olarak atandı. Devlet kademelerindeki bu yoğun mesaisine karşın, edindiği benzersiz birikimi gelecek nesillere aktarmayı da bir vazife olarak gördü. Hacettepe Üniversitesi ile Çankaya Üniversitesi kadrolarında Öğretim Üyesi olarak görev aldı. Genç zihinlere Denetim ve Mali Tablolar Analizi üzerine dersler verdi.
Vefatı ve Saygın Mirası
Kamu yararı için geçen onurlu ve üretken bir yaşamın ardından, Türk bürokrasisi 16 Kasım 2007'de sarsıcı bir acıyla karşılaştı. Ankara'da görevinin başındayken, eski bir başmüfettiş olan Ahmet Öztürk'ün gerçekleştirdiği silahlı saldırı neticesinde hayatını kaybetti. Bu menfur olay, tüm maliye camiasında ve akademide derin bir üzüntüyle karşılandı. İhya Balak, geride ülkesine kazandırdığı çağdaş finansal sistemler ve saygın bir devlet adamı profili bıraktı.