Ieoh Ming Pei Kimdir?

Ieoh Ming Pei (Çince: 貝聿銘), ismin baş harfleriyle daha çok I. M. Pei adıyla tanınan Çinli-Amerikalı mimardır. 26 Nisan 1917'de Çin'in Guangdong eyaletindeki Kanton kentinde doğmuş, 16 Mayıs 2019'da New York'ta hayatını kaybetmiştir. Pritzker Mimarlık Ödülü'nü kazanmış, yüksek modernist mimarlığın son temsilcilerinden biri sayılmıştır. Çalışmalarında kayaç, beton, cam ve çelik gibi malzemelerle soyut formlar kurmuştur.

Erken Yaşamı ve Eğitimi

Pei'in ailesi 15. yüzyıldan itibaren Jiangsu eyaletindeki Suzhou kentinde yaşamıştı. Babası bankacıydı; Çin Bankası'nda yöneticilik yaptı ve daha sonra Central Bank of China'nın başkanı oldu. Aile Hong Kong'a taşındı, Pei ortaokulu bitirene kadar orada kaldı. Babasının Çin Bankası'ndaki görevi kabul etmesi üzerine Şanghay'a yerleştiler. Ailenin atalarından kalan konut, Suzhou'daki ünlü bir bahçede yer alır; Aslan Ormanı Bahçesi adını taşıyan bu yer, çok sayıda doğal kayaç heykeline sahiptir ve Dünya Mirası listesindeki Suzhou Geleneksel Bahçeleri arasında sayılır. Pei binaların doğayla bütünleşmesini, özellikle ışık ve gölge oyunlarını sevmiş ve bunları eserlerine yansıtmıştır.

İlk eğitimini Hong Kong'daki St Paul Koleji'nde aldı, ardından Şanghay'daki St John Üniversitesi'nde okudu. On sekiz yaşındayken mimarlık okumak üzere Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. 1940'ta Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden mimarlık diploması aldı. Harvard Tasarım Okulu'nda da öğrenim gördü ve Princeton, New Jersey'deki Milli Korunma Araştırma Komitesi'ne üye oldu. 1944'te Harvard'a döndü, Bauhaus ile ilişkilendirilen Walter Gropius'un öğrencisi oldu ve 1946'da mimarlıkta yüksek lisans derecesini aldı. Harvard fakültesinde yardımcı profesör olarak görev yaptı; 1951'de Wheelwright Travelling Fellowship'i kazandı ve 1954'te Amerika Birleşik Devletleri vatandaşlığına geçti.

Kariyeri

1948'de William Zeckendorf, ona Webb and Knapp adlı emlak geliştirme şirketinde mimarlık yönetmenliği görevini verdi. Pei burada Amerika Birleşik Devletleri'nin birçok yerinde büyük mimari ve planlama projelerinde çalıştı; binalarının çoğu Ludwig Mies van der Rohe'nin üslubunu andırıyordu. 1955'te kendi mimarlık şirketini kurdu. Şirket önce I. M. Pei and Associates, 1989'a kadar I. M. Pei & Partners adını taşıdı; 1989'da James Ingo Freed ve Henry N. Cobb'a söz hakkı tanınmasıyla Pei Cobb Freed & Partners oldu.

Bazı Çalışmaları

Eserleri arasında Paris'teki Louvre Piramidi, 1961 tarihli Boulder, Colorado'daki Milli Atmosferik Araştırmalar Merkezi, 1974 tarihli Ulusal Sanat Galerisi'nin Doğu Binası ve 1989 tarihli Hong Kong'daki Çin Bankası Kulesi sayılabilir.

Ailesi ve Son Yılları

Pei 1990'da emekli oldu, ancak firmasında kendi ofisini korudu. Dört çocuğu vardı ve bunlardan ikisi mimardı. Oğulları Çien Çung (Didi) Pei ile Li Çung (Sandi) Pei'in kendi firması bulunur; Pei 1992'de bu firmaya tasarım çalışmalarıyla katıldı.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Ieoh Ming Pei maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.