Milli Mücadele kahramanlarından Abdullah Hulusi Zarplı, 1883 yılında Balıkesir topraklarında dünyaya gözlerini açmış ve ülkenin hem kurtuluş mücadelesinde hem de kuruluş yıllarında çok kritik sorumluluklar üstlenmiştir. Tıbbiye eğitimini henüz üçüncü sınıftayken yarıda bıraktı. Vatan savunmasına koşan bu idealist yurtsever, Balıkesir bölgesinde Kuvâ-yi Milliye hareketinin filizlenmesinde öncü rol oynadı. Tarihe adını altın harflerle yazdıran 41 bayrak adamdan biri olarak kabul edilen Zarplı, bağımsızlık meşalesini ilk ateşleyen kurucu kadrolar arasında yer alarak yerel direnişi başarıyla organize etmiştir. Vatanına yaptığı eşsiz hizmetler sebebiyle kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile taltif edilen siyasetçi, savaş sonrası dönemde de ülkesine sanayi ve eğitim alanlarında katkı sunmaya kararlılıkla devam etmiştir.
Kuvâ-yi Milliye'den Meclis Kürsüsüne Uzanan Yol
Milli Mücadele yıllarında Balıkesir'de teşkilatlanma çalışmalarına katılan Hulusi Bey, bölgede Kuvâ-yı Milliye Komutanlığı vazifesini üstlenerek cephede aktif olarak rol almıştır. O, yerel idarede de önemli görevler üstlendi. Bu kapsamda Muhacirler Encümeni Üyeliği ve Belediye Meclis Azalığı gibi birçok kritik vazifeyi başarıyla yürüttü. Savaşın lojistik ve ekonomik desteğini sağlamak amacıyla Belediye ve Tekâlifi Harbiye Encümeni bünyesinde de aktif görev yapan Zarplı, ordunun ihtiyaçlarının karşılanmasında büyük gayret göstermiştir. Balıkesir'de Belediye Başkanlığı ve İdare Meclisi Üyeliği görevlerini de başarıyla yürüterek halkın derin güvenini kazanmayı başarmıştır. Yerelde sergilediği bu üstün yönetim başarısı, onu ilerleyen yıllarda ülkenin kaderini çizen kurucu meclisin çatısı altına taşımıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ikinci döneminde Karesi milletvekili olarak parlamento çatısı altında görev yapan Hulusi Bey, yeni devletin yasal temellerinin atılmasına doğrudan katkı sağlamıştır.
Hulusi Bey'in vatan savunması, yerel yönetim ve milli iradenin tesisi süreçlerinde üstlendiği kritik görevler şu şekilde sıralanabilir:
- Kuvâ-yı Milliye Komutanlığı
- TBMM II. Dönem Karesi (Balıkesir) Milletvekilliği
- Balıkesir Belediye Başkanlığı
- Muhacirler Encümeni Üyeliği
- Belediye Meclis Azalığı ve İdare Meclisi Üyeliği
- Belediye ve Tekâlifi Harbiye Encümeni Üyeliği
Ayvalık'ta Sanayileşme Hamlesi
Kurtuluş Savaşı'nın zaferle neticelenmesinin ardından Abdullah Hulusi Bey, 1922 senesinde Ayvalık ilçesine yerleşme kararı almıştır. Milli sanayiyi inşa etmek en büyük gayesiydi. Burada ticari ve sınai kalkınmayı teşvik etmek isteyen girişimci lider, aynı yıl bölgede zeytinyağı, un ve sabun üretimi gerçekleştiren entegre bir fabrika kurmuştur. Bu büyük yatırım, savaş yorgunu Türkiye'nin ilk sanayi kuruluşları arasında yer alarak onu ülkenin ilk sanayicileri arasına dahil etmiştir. Ayvalık'ın yerel kalkınmasında lokomotif görevi gören bu tesis, hem bölgedeki istihdam olanaklarını artırmış hem de milli iktisadi bağımsızlığın güçlenmesinde mühim bir pay sahibi olmuştur. Zarbalı Hulusi Bey adıyla da tanınan bu idealist şahsiyet, sanayi yatırımları vasıtasıyla bağımsızlığın ekonomik alanda da kalıcı hale gelmesi gerektiğine inanarak hayatı boyunca üretim faaliyetlerini sürdürmüştür.
Eğitim Mirası ve Vefatı
Hulusi Zarplı, sanayi alanındaki başarılarının yanı sıra toplumsal ilerleme için eğitimin en temel unsur olduğu inancıyla hayırseverlik faaliyetlerine de yönelmiştir. Bu doğrultuda, 1956 yılında Cunda Adası'nda babası Nuri Zarplı adına bölgenin ilk okulunu inşa ettirerek eğitim dünyasına kalıcı bir eser kazandırmıştır. Ada çocuklarının okuma yazma imkanına kavuşmasını sağlayan bu değerli yapı, onun toplumsal kalkınmaya verdiği önemi simgeleyen en büyük miraslarından biri olmuştur. Aile hayatına da son derece büyük bir değer verirdi. Kendisi evli ve iki çocuk babasıydı. Bu vatansever isim, 25 Mayıs 1968 tarihinde hayata gözlerini yummuştur. Hem cephede hem de sanayide ülkesine sunduğu eşsiz katkılarla silinmez izler bırakan Zarplı, Türk milletinin hafızasında saygın bir yer edinmiştir.